به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرج، یک پیچ تند، یک پرتگاه، شانهای که ایمنی لازم را ندارد یا تابلویی که در زمان مناسب دیده نمیشود؛ در جاده شاید همه اینها فقط چند متر از مسیر باشند، اما در لحظه وقوع حادثه همین چند متر میتواند سرنوشت یک خانواده را تغییر دهد.
استان البرز به دلیل قرار گرفتن در مسیر ارتباطی چند استان، حجم بالای تردد خودروها و برخورداری از محورهای کوهستانی و گردشگری، همواره با مسئله ایمنی راهها مواجه است؛ مسئلهای که فقط به آزادراهها و جادههای پرتردد محدود نمیشود و مسیرهای روستایی، کوهستانی و گردشگری را نیز در برمیگیرد.
در چنین شرایطی، شناسایی نقاط حادثهخیز و ایمنسازی آنها اهمیت دوچندان پیدا میکند. نقطه حادثهخیز الزاماً جایی نیست که هر روز در آن تصادف رخ دهد؛ گاهی یک پرتگاه، پیچ با دید محدود، مسیر فاقد حفاظ یا نقطهای با نقص تابلو و علائم میتواند در صورت بروز یک خطای انسانی، حادثهای سنگین رقم بزند.
به همین دلیل، پیشگیری از تصادف باید پیش از وقوع حادثه آغاز شود؛ یعنی زمانی که هنوز خودرویی از جاده خارج و آمبولانسی برای انتقال مصدوم به محل اعزام نشده است. یکی از محورهایی که این روزها عملیات ایمنسازی آن در دستور کار راهداری قرار گرفته، محور آتشگاه ـ برغان در شهرستان کرج است.
این مسیر به دلیل طبیعت، روستاهای گردشگری و تردد مسافران، در برخی روزها با حجم قابلتوجهی از خودروها مواجه میشود. ویژگی کوهستانی این محور و وجود نقاط پرتگاهی، اهمیت تجهیزات ایمنی را بیشتر کرده زیرا در چنین مسیرهایی یک انحراف کوچک از مسیر میتواند پیامدهای جدی داشته باشد.
آتشگاه ـ برغان زیر تیغ ایمنسازی
رضا رمضانی، رئیس اداره راهداری و حملونقل جادهای شهرستان کرج، در گفتوگو با خبرنگار تسنیم با اشاره به اهمیت ارتقای ایمنی محور آتشگاه ـ برغان اظهار کرد: عملیات ایمنسازی نقاط پرتگاهی و بخشهایی از این محور که مستعد بروز حوادث هستند، در دستور کار راهداران قرار گرفته و در حال اجراست.
وی مطرح کرد: در این عملیات، نصب و اجرای گاردریل در نقاط پرتگاهی و پرخطر انجام میشود تا ضمن جلوگیری از خروج خودروها از مسیر، میزان خطر برای رانندگان و سرنشینان کاهش پیدا کند.
رمضانی همچنین از نصب و تکمیل تابلوها و علائم هشداردهنده و ایمنی در نقاط موردنیاز خبر داد و بیان کرد: این اقدامات با هدف آگاهیبخشی بیشتر به رانندگان، افزایش توجه به شرایط مسیر و ارتقای ایمنی تردد در محور آتشگاه ـ برغان انجام میشود.
رئیس اداره راهداری و حملونقل جادهای شهرستان کرج تأکید کرد: شناسایی نقاط حادثهخیز و پرتگاهی، ایمنسازی مسیرها و تقویت تجهیزات ایمنی از اولویتهای راهداری است و اقدامات لازم برای کاهش سوانح و افزایش ایمنی کاربران جادهای در این محور ادامه خواهد داشت.
گاردریل بهتنهایی حریف تصادفات نیست
اما مسئله تصادفات جادهای تنها با نصب گاردریل حل نمیشود. گاردریل در واقع آخرین فرصت برای خودرویی است که از مسیر اصلی منحرف شده است؛ پیش از آن باید مجموعهای از عوامل دستبهدست هم دهند تا اصلاً خودرو وارد موقعیت خطرناک نشود.
سرعت مطمئنه، توجه به علائم، وضعیت فنی خودرو، روشنایی مسیر، کیفیت آسفالت، وضعیت شانه راه و حتی میزان آشنایی راننده با جاده، همگی در شکلگیری یا پیشگیری از حادثه نقش دارند. در محورهای کوهستانی این موضوع جدیتر است.
رانندهای که برای نخستین بار وارد یک مسیر گردشگری میشود، ممکن است پیچهای تند، شیب مسیر، کاهش عرض جاده یا نقاط فاقد دید کافی را نشناسد. اگر در چنین شرایطی سرعت خودرو نیز بالا باشد، فاصله میان یک رانندگی عادی و یک حادثه شدید بسیار کوتاه خواهد شد.
به همین دلیل، علائم هشداردهنده باید پیش از رسیدن راننده به نقطه خطر، او را نسبت به شرایط مسیر آگاه کنند. از سوی دیگر، جادههای گردشگری در روزهای تعطیل با یک مشکل مضاعف مواجه میشوند؛ افزایش همزمان حجم تردد و توقف خودروها در حاشیه مسیر.
در چنین شرایطی، حتی جادهای که در روزهای عادی ظرفیت مناسبی دارد، ممکن است با کاهش سرعت، توقفهای ناگهانی و حرکت نامنظم خودروها مواجه شود. این وضعیت در محورهایی مانند آتشگاه ـ برغان اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا رانندگان ممکن است در طول مسیر توقفهای متعدد داشته باشند.
کاربران جاده؛ ضلع فراموششده ایمنی
در این میان، یک موضوع دیگر نیز نباید نادیده گرفته شود؛ ایمنی جاده فقط برای راننده خودروهای سواری نیست. موتورسواران، دوچرخهسواران، عابران محلی، خودروهای امدادی و حتی اهالی روستاهایی که از این مسیرها برای رفتوآمد روزمره استفاده میکنند، بخشی از کاربران جاده هستند.
هر تصمیمی برای ایمنسازی مسیر باید بتواند تا حد امکان از همه این گروهها محافظت کند. گاهی تغییر حجم تردد، تغییر کاربری اطراف جاده، افزایش سفرهای گردشگری یا حتی تغییر شرایط جوی باعث میشود نقطهای که در گذشته مشکل جدی نداشته، بهتدریج به یک محل پرخطر تبدیل شود.
شناسایی نقاط حادثهخیز نباید یک اقدام یکباره باشد و مسیرها نیازمند پایش مستمر هستند. در کنار اقدامات فیزیکی، مسئله آموزش و فرهنگ رانندگی نیز اهمیت دارد. رانندهای که تابلو محدودیت سرعت را نادیده میگیرد یا در یک محور کوهستانی با سرعت بالا حرکت میکند، عملاً فرصت واکنش خود را کاهش میدهد.
در مقابل، اگر جاده دارای حفاظ، علائم کافی و شرایط مناسب باشد، حتی در صورت بروز یک خطای لحظهای، امکان جلوگیری از حادثه یا کاهش شدت آن بیشتر میشود. به همین دلیل، ایمنی راه حاصل عملکرد یک دستگاه بهتنهایی نیست و راهداری، پلیس، دستگاههای امدادی و خود کاربران جاده در آن سهم دارند.
در سالهای اخیر، توجه به نقاط حادثهخیز جادههای البرز نیز بیشتر شده اما گستردگی شبکه راهها و حجم تردد استان باعث میشود اصلاح یک نقطه به معنای پایان مسئله نباشد. هر بار که یک نقطه ایمن میشود، ممکن است در نقطهای دیگر نیاز به اصلاح، نصب علائم، تقویت حفاظ یا تغییر شرایط هندسی مسیر احساس شود.
ایمنی جاده یک پروژه موقت نیست
به همین دلیل، ایمنسازی راهها باید به یک فرآیند مستمر تبدیل شود، نه پروژهای که تنها پس از وقوع چند حادثه در یک نقطه آغاز شود. در این میان، محور آتشگاه ـ برغان نمونهای قابلتوجه از همین مسئله است؛ مسیری که هم کارکرد محلی دارد و هم به دلیل ظرفیت گردشگری مورداستفاده مسافران قرار میگیرد.
اجرای گاردریل در نقاط پرتگاهی و تکمیل علائم ایمنی میتواند بخشی از خطرات این مسیر را کاهش دهد، اما نتیجه واقعی زمانی حاصل میشود که این اقدامات با کنترل سرعت، رعایت مقررات و مدیریت تردد در روزهای پرترافیک همراه شود. هیچ جادهای را نمیتوان کاملاً بدون خطر دانست اما میتوان میزان خطر را کاهش داد.
میتوان پیش از آنکه یک خودرو از مسیر خارج شود، حفاظی در مقابل پرتگاه قرار داد؛ میتوان پیش از رسیدن راننده به یک پیچ خطرناک، هشدار لازم را به او داد و میتوان نقاطی را که احتمال وقوع حادثه در آنها بیشتر است، پیش از آنکه قربانی بگیرند شناسایی کرد.
در نهایت، ایمنی جاده زمانی معنا پیدا میکند که اقدامات پیشگیرانه جلوتر از حادثه حرکت کنند. گاردریل نصبشده، تابلوی هشدار، خطکشی مناسب، اصلاح یک پیچ یا ترمیم شانه راه شاید در نگاه اول اقداماتی ساده و روزمره به نظر برسند، اما پشت هرکدام از آنها یک هدف مشترک وجود دارد.
اینکه راننده در سالمترین شرایط ممکن از جاده عبور کند و به مقصد برسد. برای استانی مانند البرز که بخش مهمی از تردد کشور از مسیرهای آن انجام میشود، ادامه این روند نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی برای حفظ جان کاربران جادهای است.
انتهای پیام/