به گزارش خبرگزاری تسنیم از نهاوند، نهاوند شهرستان کهن در دامنههای زاگرس و ارتفاعات گرین، سالهاست که به «شهر سرابها» شهرت دارد؛ سرزمینی که آب در آن نه فقط عنصری طبیعی، بلکه هویت، تاریخ و معیشت مردمش را شکل داده است. چشمههای خروشان و سرابهای متعدد این دیار، از گیان و گاماسیاب تا فارسبان، ملوسان و کنگاورکهنه، قرنهاست که دشتهای حاصلخیز، باغهای سرسبز و روستاهای آباد را سیراب کردهاند.
صدای آب، نخستین پیام طبیعت نهاوند
هنوز چند قدم از ماشین فاصله نگرفتهایم که صدای جریان آب از میان درختان کهنسال و سربهفلککشیده به گوش میرسد. هوای خنک و سایهسار درختان، پناهگاهی برای خانوادههایی شده که برای گذراندن یک روز در طبیعت به یکی از دهها سراب نهاوند آمدهاند. کودکان در کنار آب، سنگهای کوچک به رودخانه میاندازند و خانوادهها زیر سایه درختان، سفره صبحانه پهن کردهاند.
این تصویر، بخشی از واقعیت گردشگری نهاوند است؛ شهرستانی که به دلیل تعدد چشمهها و سرابهایش به «شهر سرابها» شهرت دارد و طبیعت آن، فقط منظره نیست؛ زندگی، آب، کشاورزی و حالا گردشگری و اقتصاد است.
13 سراب؛ 5 گنجینه ملی
در شهرستان نهاوند 13 سراب شناسایی شده که پنج مورد از آنها شامل گیان، گاماسیاب، فارسبان، ملوسان و کنگاورکهنه در فهرست آثار ملی به ثبت رسیدهاند. این مجموعه آبی در کنار کوهستانهای زاگرس، باغها، جنگلهای طبیعی، رودخانهها و چشماندازهای روستایی، بستری کمنظیر برای توسعه گردشگری طبیعتمحور در غرب کشور فراهم کرده است.
با این حال، این سرمایههای ارزشمند طبیعی برای تبدیل شدن به موتور محرک اقتصاد گردشگری، همچنان چشمانتظار سرمایهگذاری، توسعه زیرساختها و مدیریت یکپارچه هستند.
گردشگری؛ ظرفیت مغفول سرابهای نهاوند
علی دهپهلوان، کارشناس منابع طبیعی و مدیر اداره تعاون روستایی نهاوند، با اشاره به نقش حیاتی آب در تمدن و کشاورزی این شهرستان، اظهار کرد: آب عامل اصلی شکلگیری تمدن و کشاورزی نهاوند بوده است. چشمهساران و سرابها فقط یک منظره زیبا نیستند؛ بلکه در طول تاریخ، زمینهساز شکلگیری باغها، زمینهای کشاورزی، روستاها و سکونتگاههای انسانی بودهاند.
وی افزود: رودخانهها و سرابهای منطقه، بهویژه گاماسیاب، گیان، ملوسان، کنگاورکهنه و فارسبان، نقش مهمی در آبیاری دشت نهاوند دارند و همچنان یکی از پایههای اقتصاد کشاورزی محسوب میشوند.
این کارشناس با تأکید بر تهدیدات پیش رو، گفت: کاهش بارندگی، خشکسالیهای پیدرپی، برداشتهای بیرویه از منابع آب زیرزمینی و تغییرات اقلیمی میتوانند بر میزان آبدهی چشمهها تأثیر بگذارند. مدیریت صحیح و حفاظت از این میراث طبیعی، وظیفهای مشترک میان مردم، گردشگران، کشاورزان، تشکلهای محیطزیستی، رسانهها و مدیریت شهرستان است.
حضور 22 هزار گردشگر در یک روز؛ پیامی برای سرمایهگذاران
احمد سلگی، رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری نهاوند، در فروردینماه سال جاری با اعلام آمار بازدید از سه مقصد اصلی گردشگری طبیعی شهرستان، گفت: در روز طبیعت، بیش از 12 هزار گردشگر از پارک جنگلی سراب گاماسیاب، بیش از 7 هزار نفر از سراب گیان و بیش از 3 هزار نفر از سراب فارسبان بازدید کردند؛ یعنی مجموعاً بیش از 22 هزار نفر در یک روز از این جاذبهها دیدن کردهاند.
وی افزود: این آمار، پیام روشنی برای سرمایهگذاران دارد که مخاطب گردشگری در نهاوند وجود دارد و آنچه نیاز است، ایجاد زیرساخت، افزایش ماندگاری گردشگر و تبدیل حضور او به درآمد اقتصادی است.
سلگی همچنین بر رویکرد حفاظتمحور منابع طبیعی تأکید کرد و گفت: توسعه گردشگری در سرابهای نهاوند نباید به معنای ساختوساز بیضابطه باشد؛ بلکه سرمایهگذاری باید با حفظ جنگل، آب، خاک و پوشش گیاهی همراه شود. طرحهای توسعه نهال برای گونههای بومی مانند گلابی وحشی، زالزالک، بلوط و آلبالوی وحشی در منطقه دنبال شده است.
فارسبان و ظرفیت گردشگری روستایی
سراب فارسبان، علاوه بر جذابیتهای طبیعی، از ظرفیتهای گردشگری روستایی، باغها، سایتهای پرورش ماهی سردآبی و خانهباغهای روستایی برخوردار است که میتواند به یکی از قطبهای اکوتوریسم منطقه تبدیل شود.
لزوم تکمیل زنجیره گردشگری
محسن جانجان، مدیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی نهاوند، نیز گردشگری را محور توسعه شهرستان دانست و اظهار داشت: «ایجاد اقامتگاههای بومگردی، بازارچههای صنایعدستی و محصولات محلی، رستورانهای سنتی، مسیرهای پیادهروی و طبیعتگردی و فضاهای تفریحی خانوادگی میتواند مدت توقف گردشگران را افزایش دهد. سرابها باید بخشی از یک زنجیره گردشگری باشند؛ بهگونهای که گردشگر بتواند چند روز در شهرستان اقامت کند و از مجموعهای از جاذبههای طبیعی، تاریخی، فرهنگی و روستایی بازدید کند.»
سال سرمایهگذاری؛ دعوت از بخش خصوصی
مجتبی بیرانوند، فرماندار نهاوند، با اعلام اینکه امسال سال شکوفایی و سرمایهگذاری با کمک بخش خصوصی در شهرستان است، گفت: از سرمایهگذاران توانمند برای حضور در نهاوند دعوت شده و تشکیل تیمی برای تسهیل صدور مجوزهای سرمایهگذاری در دستور کار قرار گرفته است.
وی افزود: سرمایهگذار بخش خصوصی میتواند در قالب طرحهای قانونی و با رعایت ضوابط محیطزیستی در زمینههایی مانند هتل، اقامتگاه بومگردی، مجموعه گردشگری خانوادگی، رستوران سنتی، مجموعههای تفریحی، بازارچه صنایعدستی و خدمات طبیعتگردی وارد شود.
تأکید بر سرمایهگذاری پایدار و حفاظت از طبیعت
علیرضا نثاری، نماینده مردم نهاوند در مجلس شورای اسلامی، نیز با اشاره به فرصتهای گسترده اکوتوریسم، کشاورزی، دامداری و صنعت در شهرستان، بر ضرورت تسریع روند سرمایهگذاری و حل موانع اداری تأکید کرد.
نثاری گفت: طبیعت، سرمایه اصلی گردشگری نهاوند است و اگر طبیعت از بین برود، مزیت گردشگری نیز از بین خواهد رفت. سرمایهگذاری موفق آن نیست که بیشترین ساختمان را در طبیعت ایجاد کند؛ بلکه سرمایهگذاری موفق آن است که با کمترین آسیب به طبیعت، بیشترین ارزش اقتصادی و اشتغال را ایجاد کند.
وی با اشاره به اهمیت تعادل میان حفاظت و بهرهبرداری، پیشنهادهایی برای بسته سرمایهگذاری سرابها ارائه کرد که شامل ایجاد اقامتگاههای بومگردی، مجتمعهای گردشگری با رعایت ضوابط محیطزیستی، توسعه مسیرهای استاندارد طبیعتگردی، ایجاد بازارچه دائمی محصولات روستایی و صنایعدستی، رستورانها و سفرهخانههای سنتی، توسعه گردشگری کشاورزی، مراکز آموزش طبیعتگردی، توسعه زیرساختهای پارکینگ، سرویس بهداشتی، آب شرب و مدیریت پسماند و تهیه بستههای مشخص سرمایهگذاری برای معرفی به بخش خصوصی است.
نهاوند؛ در مسیر تحقق گردشگری پایدار
اکنون زمان آن رسیده که عنوان «شهر سرابها» به یک برند واقعی گردشگری تبدیل شود. وجود سرابهای متعدد، جنگلهای طبیعی، رودخانه گاماسیاب، کوهستان گرین، آثار تاریخی و روستاهای هدف گردشگری، مجموعهای از مزیتها را در کنار هم قرار داده است. حلقه مفقوده، اتصال این ظرفیتها به یک برنامه جامع و عملیاتی گردشگری است.
نهاوند امروز در نقطهای قرار گرفته که باید میان حفاظت و بهرهبرداری، طبیعت و سرمایهگذاری، گردشگری و اشتغال تعادل برقرار کند. اگر این تعادل برقرار شود، سرابهای گیان، گاماسیاب، فارسبان، ملوسان و کنگاورکهنه میتوانند نه فقط مقصدی برای گذراندن یک روز تعطیل، بلکه بخشی از یک اقتصاد گردشگری پایدار با درآمد خوب و اشتغال دائمی برای جوانان و تحصیلکردگان غرب کشور تبدیل شوند.
گزارش از علی سهرابی
انتهای پیام/