خبرگزاری تسنیم- مجتبی برزگر: روز خبرنگار، فرصتی برای گفتوگو با یکی از چهرههایی است که سالها در کنار رسانهها بوده است؛ سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی که پیش از این نیز تجربه حضور در این وزارتخانه را داشته، اینبار درباره دغدغههای خبرنگاران، عملکرد رسانهها در جنگهای اخیر، تحریم رسانههای ایرانی، وضعیت نمایشگاه کتاب و تولید آثار سینمایی درباره جنگ سخن گفت.
صالحی در گفتوگو با خبرنگار تسنیم، ضمن تبریک روز خبرنگار به اهالی رسانه، درباره مهمترین مطالبات خبرنگاران و برنامههای وزارت فرهنگ برای حمایت از آنها توضیح داد.
حمایت از خبرنگاران؛ از تسهیلات تا پیگیری بیمه
یکی از دغدغههای همیشگی خبرنگاران، موضوع بیمه، تسهیلات و شرایط شغلی آنهاست. وزارت فرهنگ برای رفع این دغدغهها چه برنامهای دارد؟
سیدعباس صالحی: در دورههای مختلف، موضوع بیمه و تسهیلات خبرنگاران مطرح بوده است. بخشی از این موضوع در حوزه وسع وزارت فرهنگ بوده و در همین ایام شرایط سخت جنگ تحمیلی رمضان و چند ماهی که گذشت، چند هزار خبرنگار از تسهیلات وام با شرایط مناسب، از جمله بدون نیاز به ضمانت، استفاده کردند.
صندوق هنر نیز از مسیر دیگری به کمک خبرنگاران آمده است. در ارتباط با بحثهای بیمه و کار نیز معاونت امور انسانی و توسعه، کارگروه منظمی را با مجموعه سازمان تأمین اجتماعی داشته و از این طریق کارهای خوبی تاکنون پیش رفته است.
امیدواریم نتیجه این جلسات پیوسته میان عزیزان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با سازمان تأمین اجتماعی، اتفاقات خوبی را برای خبرنگاران در سال 1405 رقم بزند.
جنگ رمضان؛ یکی از مقاطع درخشان رسانهها پس از انقلاب
کشور در مقاطع مختلف با بحران و جنگ مواجه بوده و خبرنگاران نیز در همه این مقاطع حضور داشتهاند. ارزیابی شما از عملکرد رسانهها در جنگ 12روزه و جنگ رمضان چیست؟
صالحی: به نظرم یکی از مقاطع درخشان رسانهها پس از انقلاب اسلامی، بیتردید جنگ تحمیلی 12روزه و جنگ تحمیلی رمضان بود.
در دوران دفاع مقدس هشتساله، تعداد رسانههایی که در فضای کشور فعالیت میکردند، محدود بود. طبیعی بود که رسانههای محدود، با وجود سختیها، در حوزه هدایت، راهبری و تحرک رسانهای شرایط متفاوتی داشته باشند.
امروز ما چند هزار رسانه در کشور داریم؛ رسانههای ملی و استانی. اینکه این رسانهها بر اساس یک فهم درست، انگیزه درست و توجه مناسب بدانند وظیفه ملیشان چیست و چه کاری باید انجام دهند، اهمیت زیادی دارد.
در جنگ تحمیلی 12روزه، که نوعی تمرین اولیه بود، اتفاقات خوبی افتاد؛ اما انصافاً در جنگ تحمیلی رمضان، یعنی جنگ رمضان، شاهد بسیاری از اتفاقات قابل توجه از سوی رسانههای مختلف بودیم.
اینطور نبود که این چند هزار رسانه و دهها هزار خبرنگاری که در رسانههای ملی و استانی فعال بودند، یک فضای هدایتشده و بخشنامهای داشته باشند. بخشی از آن بعثت مردمی که رهبر شهید به آن توجه دادند، همانطور که در فضای خیابانها اتفاق افتاد، در فضای اقشار اجتماعی و بهطور خاص در حوزه رسانه و خبرنگاری نیز اتفاق افتاد.
رسانهها در خط مقدم «جنگ روایتها»
همیشه بحث جنگ روایتها مطرح بوده است. واقعیت این بود که میلیونها ایرانی تحت فشار تبلیغات و بمباران رسانهای بیرونی قرار داشتند. بعد از حوادث دیماه، امیدی که آنها بسته بودند به یک فروپاشی اجتماعی یا دستکم یک انشقاق اجتماعی و دستهبندیهایی بود که پس از آن تهاجم شکل بگیرد.
اما شاهد این بودیم که انسجام رسانهای در کنار انسجام ملی قرار گرفت و رسانهها پیشران این انسجام اجتماعی شدند.
حداقل تخلفات را داشتیم و حداکثر همراهیها را شاهد بودیم. انصافاً در این جنگ روایتها، در جنگ 12روزه که هم از نظر زمانی محدودتر بود و هم شرایط اولیهای بود که بعد از مدتها با یک جنگ بیرونی مواجه شده بودیم، رسانهها عملکرد قابل توجهی داشتند. اما در جنگ رمضان، انصافاً رسانهها پای کار بودند و نمره بالایی گرفتند.
.
حمایت از رسانههای تحریمشده؛ «حقوق رسانهای ملت ایران باید رعایت شود»
اخیراً شبکه ایکس، حساب کاربری خبرگزاری تسنیم را حذف کرد و پیش از آن نیز تحریمهایی علیه رسانههایی مانند پرستیوی و دیگر رسانههای ایرانی اعمال شده بود. وزارت فرهنگ برای حمایت از رسانههایی که مورد تحریم قرار میگیرند، چه برنامهای دارد؟
صالحی: یکی از موضوعاتی که هم معاونت حقوقی ریاست جمهوری و هم وزارت فرهنگ با هم پیگیر آن هستند، همین نکته است. با وجود ادعاهایی که درباره آزادی بیان و حقوق رسانهها مطرح میشود، واقعاً جهان امروز تا چه اندازه ملتزم به این آزادیهای رسانهای است و تا چه حد به آن وفاداری نشان میدهد؟
بخشی از حقوق سلبشده ملت ما، همین حقوق رسانهای این ملت است؛ اینکه صدای ملت ایران بتواند به مردم جهان برسد و در امواج رسانهای جهان حضور داشته باشد.
علیرغم اینکه رسانههای دیگر میلیاردها دلار پشت سرشان دارند و امکانات وسیعی در اختیارشان است، اینکه همین حداقل حقوق رسانهای رعایت نمیشود، طبیعتاً شگفتآور است.
بحثهای حقوقی در این زمینه دنبال شده و باید هم دنبال شود. البته طبیعی است که ما در یک جنگ قرار داریم که در آن هیچیک از حقوق بینالملل مورد توجه قرار نگرفته و این موضوع نیز یکی از همان بخشهاست.
خبرنگاران بازداشتشده در غزه؛ یک لیست بلندبالا
یکی از خبرنگاران ما که از خبرنگاران حاضر در غزه بوده، حدود یک سال است بدون هیچ دادگاهی بازداشت شده و تحت ستم رژیم صهیونیستی قرار دارد. واکنش شما به این موضوع چیست؟
صالحی: رژیم صهیونیستی که طبعاً هم پیدایشش خارج از معیارهای حقوق بینالمللی و اولیات در حقیقت دولت ـ ملت بوده و بر آن اصل شکل نگرفته و هم شیوه مدیریتش در طول این 70 سال به همین شکل بوده که به ابتداییترین حقوق اجتماعی، چه در سرزمینهای اشغالی و چه در سرزمینهای مجاور، توجه نکرده است.
مقدار قابل توجهی از شهدای خبرنگاری را که در جنگهای مختلف رژیم صهیونیستی علیه مردم مظلوم فلسطین و غزه، لبنان و غیره داشتیم، یک لیست بلندبالاست؛ از شهدای رسانهای تا بازداشتیهای رسانهای و کسانی که مورد خشونت رژیم صهیونیستی در زندانها قرار گرفتهاند.
طبیعی است که هرکدام از اینها یک پرونده بر پروندههای رژیم صهیونیستی اضافه میکند. در همه جهان، خبرنگاران مسئولیتهای محترمی دارند؛ به اعتبار شغلی که دارند و به دلیل انتقال و اطلاعرسانی.
حجم خبرنگارانی که توسط رژیم صهیونیستی به شهادت رسیدهاند، زخمی شدهاند یا بازداشت شدهاند، آنقدر بلندبالاست که بخشی از واقعیت منحوس این رژیم را نشان میدهد؛ رژیمی که به ابتداییترین حقوق انسانی توجه ندارد. همانطور که کودککش است، رسانههایی را هم که میخواهند به نحوی صدای مظلومان، از جمله کودکان و زنان را منتقل کنند، سعی میکند خاموش کند. این ادامه همان رفتارهاست.
نمایشگاه کتاب؛ اگر شرایط قابل تصویر باشد، برگزار میشود
موضوع نمایشگاه کتاب هم این روزها محل گمانهزنیهای زیادی است. آیا قرار است نمایشگاه کتاب در شهریور یا زمان دیگری به صورت حضوری برگزار شود؟
صالحی: همانطور که مطلعید، نمایشگاه کتاب همیشه شورای سیاستگذاری دارد و تصمیمگیرنده درباره زمان و مکان نمایشگاه کتاب، شورای سیاستگذاری نمایشگاه کتاب است. ما آمادگی داشتیم که در اردیبهشت هم نمایشگاه را برگزار کنیم. شورای سیاستگذاری هم سال گذشته جلسات خود را برگزار کرد و مقدمات آن انجام شد.
وقتی با جنگ تحمیلی سوم، جنگ رمضان، مواجه شدیم، باز هم امیدوار بودیم شاید بشود نمایشگاه حضوری را برگزار کرد؛ اما به خاطر ناامن بودن و نامطمئن بودن شرایط، نمایشگاه به صورت مجازی برگزار شد. نمایشگاه مجازی سهم خودش را در اقتصاد نشر و در پارهای از فعالیتهای فرهنگی و حاشیهای داشت، اما همانطور که اشاره کردید و درست هم هست، نمایشگاه حضوری طبیعتاً مجموعهای از فواید دیگر را با خود دارد.
الان هم دوستان ما پیگیر این مطلب هستند که اگر شرایط قابل تصور و مناسب باشد، نمایشگاه برگزار شود؛ البته این موضوع بعد از بررسی در شورای سیاستگذاری نمایشگاه اتفاق خواهد افتاد.
فیلمهای جنگ 41روزه به فجر میرسند؟
گمانهزنی دیگری درباره ساخت فیلم درباره جنگ رمضان و حتی یکی از مقاطع زندگی رهبر شهید مطرح شده است. درباره جنگ رمضان شنیدهایم که قرار است آثاری ساخته شود و حتی اگر امکان داشته باشد به جشنواره فیلم فجر برسد. آیا این موضوع در دستور کار است؟
صالحی: بله. کارهای مختلفی انجام شده و به حمدالله فیلمنامهها شکل گرفته و مقدمات آن را عزیزان طی کردهاند. همانطور که جنگ تحمیلی 12روزه اتفاقات خوبی در حوزه فیلمهای کوتاه، مستند و فیلمهای داستانی بلند داشت، چهار فیلم از فیلمهای جشنواره سال گذشته در حوزه جنگ تحمیلی 12روزه بود.
طبعاً جنگ تحمیلی سوم ظرفیت بیشتری برای فیلمهای خوب دارد و مطمئنیم در حوزه فیلمهای کوتاه، همین الان تولیدات خوبی شکل گرفته است. در پویش «وطن به روایت من» که فراخوان آن از همان ابتدای جنگ داده شد و بعد دریافت و اختتامیه آن برگزار شد، فیلمهای کوتاه قابل توجهی داشتیم.
در حوزه مستند هم فیلمهای بسیار خوبی، مستندهای نیمهبلند و بلند، ساخته شده یا در حال ساخته شدن است. در فیلمهای داستانی بلند هم فیلمنامههای خوبی تهیه شده و امیدواریم عزیزان ما با تلاششان بتوانند این آثار را به جشنواره فیلم فجر امسال برسانند.
سند «تصمیم درآمد محتوا»؛ اختلاف بر سر درصد هنوز نهایی نشده است
درباره سند «تصمیم درآمد محتوا» که بسیاری آن را پیگیری میکنند و تولیدکنندگان و پلتفرمها نیز از آن استقبال کردهاند، آخرین وضعیت چیست؟
صالحی: به نظرم کارهایی که در ارتباط با این موضوع صورت گرفته، مقدمات خوبی را طی کرده بود. در شورای عالی فضای مجازی درباره درصد آن اختلافاتی وجود داشت که قرار بود این اختلافات در بحثهای بعدی به نتیجه نهایی برسد. امیدوار بودیم در جلساتی که در شورای عالی فضای مجازی خواهیم داشت، درباره آن درصد به نتیجه برسیم.
ظاهراً مباحث هنوز در مرحله کارشناسی مقدماتی است و نتیجه نهایی پیدا نکرده، اما اصل مطلب، همانطور که اشاره کردید، به نظر میآید امر مهم و درستی است که کمک میکند تولید محتوا پشتوانه بهتری پیدا کند.
اگر فقط یک دستاورد فرهنگی در کارنامه صالحی بماند...
اگر قرار باشد فقط یک دستاورد فرهنگی در کارنامه شما ثبت شود، آن دستاورد چه خواهد بود و مردم چه زمانی اثرش را خواهند دید؟
صالحی: به نظرم اگر بتوانیم فضای اتفاقاتی را که از جنگ تحمیلی 12روزه و بعد هم جنگ تحمیلی چهلروزه - که در نقطه خاصی از تاریخ ایران قرار گرفتیم ــ روایت کنیم و اگر وزارت فرهنگ بتواند یک روایتگر جذاب و مؤثر برای تاریخ معاصر و آینده ایران باشد، دستاوردی است که میشود به آن افتخار و از آن دفاع کرد.
انتهای پیام/