به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، به دنبال تاثیر بزرگی که معادله ایران در تنگه هرمز بر بازار جهانی انرژی داشته و گسترش نگرانیهای بینالمللی درباره عواقب طولانی مدت آن، وب سایت قطری العربی الجدید در مقالهای تحت عنوان «شاهرگ انرژی خلیج فارس در میدان مین تنگه هرمز»، نوشت: دادههای اخیر از بازارهای جهانی انرژی نشان میدهد که تولید نفت خام اوپک در ماه ژوئن افزایش غیرمنتظرهای را تجربه کرد که علت آن، از سرگیری صادرات نفت از طریق تنگه هرمز پس از یک دوره کاهش موقت تنش و تفاهمنامه بین ایالات متحده و ایران قبل از فروپاشی آن بوده است.
سطح تولید نفت اوپک همچنان پایین است
این امر به بسیاری از نفتکشها اجازه داد تا تردد خود را از سر بگیرند، اما این وضعیت دوام چندانی نداشت و به دنبال تشدید دوباره تنشها در منطقه، کشتیرانی در تنگه هرمز مجدداً مختل شد که به ویژه بر صادرات کشورهای خلیج فارس تاثیر گستردهای داشته است.
یک نظرسنجی انجام شده توسط خبرگزاری رویترز نشان داد که تولید نفت سازمان 11 عضوی کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) در ماه ژوئن در مقایسه با ماه قبل 3.3 میلیون بشکه در روز افزایش یافته بود اما با این وجود، سیتیبانک پیشبینی خود را برای میانگین قیمت نفت خام برنت در سهماهه سوم به 80 دلار در هر بشکه افزایش داد که نسبت به 75 دلار در هر بشکه قبلی افزایش یافته است.
علت این امر تاخیر مداوم در حل بحران میان ایران و آمریکا است. ناظران بازار انرژی اعلام کردند که سطح کلی تولید نفت سازمان اوپک همچنان به طور قابل توجهی پایینتر از سطح قبل از جنگ است و تولید واقعی تقریباً 7.3 میلیون بشکه در روز کاهش یافته است که معادل 28 درصد کاهش در مقایسه با فوریه است.
اما در تجزیه و تحلیل دقیق افزایش تولید در بین یازده کشور عضو اوپک که مشمول سهمیهبندی هستند، شاخصها نشان میدهند که کویت با افزایش 870 هزار بشکه در روز به 1.36 میلیون بشکه در روز، پیشتاز بهبود تولید نفت بوده است. این امر پس از کاهش شدید تقریباً 80 درصدی تولید به دلیل پیامدهای درگیری نظامی در منطقه رخ داد.
همچنین عربستان سعودی با افزایش تولید 550 هزار بشکه در روز، در جایگاه دوم قرار گرفت و میانگین تولید روزانه خود را در ماه ژوئن به 7.2 میلیون بشکه رساند. ایران نیز پس از آن، با افزایش تولید 510 هزار بشکه در روز، به میانگین تولید روزانه 2.85 میلیون بشکه رسید.
بنبست اقتصاد نفتی کشورهای خلیج فارس در باتلاق تنگه هرمز
اما وضعیت بازار انرژی و صادرات نفت از کشورهای خلیج فارس مجدداً با از سرگیری تنش میان ایران و آمریکا متشنج شد و این تحولات، با تشدید جنگ، واقعیت اقتصادی پیچیدهای را بر کشورهای شورای همکاری خلیج فارس (GCC) تحمیل میکند.
بازارهای انرژی جهان اکنون تحت فشار ترکیبی از احیای عرضه، کاهش تقاضا در چین و رشد قوی عرضه ایالات متحده معامله میشوند. بر اساس ارزیابی منتشر شده توسط Discovery Alert، پلتفرمی متخصص در مشاوره اقتصادی و تحلیل بازار کالا، در 16 جولای، این وضعیت نشان میدهد که با ادامه جنگ و تشدید درگیریها، به جای تکیه بر بهبود سریع، فشار مالی بیشتری بر برنامههای توسعه اقتصادی منطقه وارد میشود.
تحلیلگران متخصص در حوزه انرژی معتقدند که تشدید تنشها که چالشهای امنیتی و لجستیکی را به شکل قابل توجهی افزایش میدهد. در حالی که صادرات عربستان سعودی از طریق ایستگاه غولپیکر رأس تنوره تقریباً به 90 درصد از سطح معمول خود رسیده است، وجود نزدیک به 80 مین دریایی منفجر نشده در خطوط اصلی کشتیرانی تنگه هرمز، تهدید امنیتی قابل توجهی را ایجاد میکند.
به گفته ناظران، این امر هزینههای بیمه دریایی را افزایش میدهد و بسیاری از شرکتهای بزرگ کشتیرانی را از ریسک عبور از این آبراه حیاتی منصرف میکند. علاوه بر این، کشورهای منطقه با بحران زیرساختی آسیبدیده از جنگ روبرو هستند، زیرا پالایشگاههای نفت و بنادر حیاتی در بحرین، عراق، کویت و عربستان سعودی متحمل خساراتی شدهاند که نیاز به تعمیرات و نگهداری پرهزینهای دارد که ممکن است چندین سال طول بکشد.
همچنین گزارشها نشان میدهد که افزایش تولید در ماه ژوئن یک دستاورد موقت بوده است که حتی اگر جنگ در آینده پایان یابد، اثرات عمیق درگیریها را نفی نمیکند. در اینجا تنگه هرمز به یک تله واقعی تبدیل شده است که شریان انرژی خلیج فارس را خفه میکند، زیرا تهدیدات امنیتی مستقیم با افزایش هزینههای بیمه دریایی در هم تنیده شدهاند.
چشمانداز تاریک برای آینده انرژی در کشورهای خلیج فارس
این محاصره دریایی، بنادر منطقه را منزوی کرده و انعطافپذیری صادرات آنها را فلج میکند و فشارهای مالی شدیدی را تحمیل میکند که بودجههای عمومی و برنامههای توسعه را مورد تهدید قرار داده است. این امر همچنین آینده نفت خلیج فارس را با یک معضل اقتصادی و ژئوپلیتیکی بیسابقه روبرو میکند، در حالی که امیدهایی برای توافق در مورد تنگه هرمز از طریق مذاکرات جاری وجود دارد.
کشورهای خلیج فارس تقریباً به طور کامل برای پوشش هزینههای عمومی خود به درآمدهای نفتی متکی هستند. بر همین اساس کشورهایی مانند کویت، بحرین و قطر به دلیل فقدان مسیرهای دریایی جایگزین برای تنگه هرمز با چالش جغرافیایی شدیدی روبرو هستند.
احمد حسن کرم، کارشناس متخصص در حوزه نفت در گفتگو با العربی الجدید در این زمینه اعلام کرد که از سرگیری تولید و صادرات، یک شریان حیاتی برای بازگرداندن جریان درآمد کشورهای خلیج فارس، انجام تعهدات بودجه عمومی و تضمین ادامه فعالیت اقتصادی است.
وی افزود: با این حال، ادامه حملات نظامی، تشدید تنشهای سیاسی و بسته شدن تنگه هرمز، ناگزیر منجر به کمبود عرضه و افزایش قیمت نفت خواهد شد. این امر میتواند با کاهش درآمدهای واقعی به دلیل عدم توانایی در صادرات با حجم عادی همراه باشد.
این کارشناس عرب زبان تاکید کرد که این امر کشورهای خلیج فارس را در معرض خطر فلج شدن یا ناتوانی کامل در فعالیت با سرعت قبلی خود قرار میدهد آنها با گزینههای دشواری میان قیمت نفت و مقدار تولید در طول محاصره دریایی مواجه هستند.
در این زمینه، آلن گلدر، معاون ارشد رئیس پالایش، مواد شیمیایی و بازارهای نفت در شرکت مشاوره بینالمللی وود مکنزی، گفت که بر اساس تخمینی که توسط American Oil & Gas Reporter، پلتفرمی متخصص در بخش نفت و گاز، در 22 جولای منتشر شد، ادامه بسته بودن تنگه هرمز میتواند قیمت نفت خام برنت را به بالای 150 دلار در هر بشکه برساند.
وی اظهار داشت: کل زنجیره ارزش، از جمله نفت و بنادر در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، برای بازیابی کامل به بیشتر از یک سال نیاز خواهند داشت و مشکل واقعی در پیامدهای ساختاری شوک بر رفتار کشورهای واردکننده اصلی نهفته است.
گلدر تاکید کرد که اختلال طولانی مدت در عرضه میتواند مصرفکنندگان را به سمت اتخاذ سیاستهای حمایتی سوق دهد و در کاهش وابستگی خود به هیدروکربنها و تسریع برنامههای انرژی تجدیدپذیر، تهاجمیتر عمل کنند.
وی توضیح داد: پیشبینیهای بلندمدت نشان میدهد که اگر کشورهای واردکننده تلاشهای خود را برای کاهش وابستگی به نفت تسریع کنند، قیمت نفت از نظر ساختاری ضعیفتر از سطوح قبل از جنگ خواهد بود.
این کارشناس بینالمللی در حوزه انرژی خاطرنشان کرد که قیمت نفت برنت در سال 2027 به دلیل عدم هماهنگی بین سرعت پر شدن ذخایر استراتژیک و بهبود تقاضای واقعی، نوسان خواهد داشت و در نهایت در حدود 78 دلار تثبیت خواهد شد.
او هشدار داد که زیرساختهای گاز طبیعی مایع (LNG)، به ویژه در قطر، آسیبهای گستردهای دیدهاند که تعمیر آنها تقریباً به پنج سال زمان نیاز دارد و در مقایسه با نفت، بهبود بخش گاز را به طور قابل توجهی به تأخیر میاندازد. در این وضعیت ادامه تنشهای دریایی و بسته ماندن تنگه هرمز، قیمت نفت را تا پایان سال به آستانه 200 دلار در هر بشکه و قراردادهای سوخت دیزل و جت را به 300 دلار در هر بشکه میرساند.
انتهای پیام/