به گزارش خبرگزاری تسنیم، هفدهم مردادماه، روز خبرنگار، فرصتی مغتنم برای گرامیداشت یاد و خاطره شهید محمود صارمی و تمامی شهدای عرصه قلم و آگاهی است. خبرنگاری، حرفهای است که با شرافت، صداقت و تعهد گره خورده و دیدهبان بیدار جامعه است. این روز، یادآور مسئولیت سنگینی است که بر دوش فعالان این حوزه نهاده شده تا با تکیه بر حقیقت، مسیر تعالی و توسعه را هموار سازند.
با اشاره به نقش حیاتی رسانهها در جامعه، باید گفت که خبرنگار حلقه واسط میان مردم و مسئولان است. آنها با پیگیری مستمر مطالبات بهحق آحاد جامعه، به عنوان صدای رسای مردم شناخته میشوند. با تأکید بر اهمیت مطالبهگری منصفانه و سازنده، خبرنگاران نه تنها مشکلات را احصا و به گوش مسئولان میرسانند، بلکه با پیگیری روند حل معضلات، بسترساز کارآمدی نظام اجرایی و امیدآفرینی در جامعه میشوند؛ رویکردی که در نهایت اعتماد عمومی را تقویت میکند.
با بیان اینکه امروز در فضای غبارآلود جنگ شناختی و ترکیبی قرار داریم، «جهاد تبیین» به مهمترین رسالت خبرنگاران تبدیل شده است. دشمنان با توسل به امپراتوری رسانهای خود تلاش دارند تا واقعیتها را وارونه جلوه دهند و یأس را در جامعه پمپاژ کنند؛ در این میان، خبرنگار انقلابی به عنوان سرباز خط مقدم جهاد تبیین، وظیفه دارد با تکیه بر استدلال، روشنگری و انتشار اخبار دقیق، توطئههای دشمنان را خنثی کرده و تصویری واقعی و امیدبخش از پیشرفتها و ظرفیتهای کشور ارائه دهد.
در این مسیر دشوار اما افتخارآمیز، خبرنگاران باید با رعایت اخلاق حرفهای، رعایت انصاف و در نظر گرفتن منافع ملی، از افتادن در دام حاشیهسازیها پرهیز کنند. مسئولیتپذیری، شجاعت در بیان حقیقت و حفظ استقلال رسانهای، ارکانی هستند که اعتبار یک خبرنگار را در نزد افکار عمومی تضمین میکنند.
خبرنگاری فقط یک حرفه نیست؛ مسئولیتی است در برابر حقیقت، مردم و تاریخ. خبرنگار در میان انبوه صداها وظیفه دارد صدای واقعیت را پیدا کند؛ واقعیتی که گاه زیر آوار شایعه، سانسور، هیاهوی رسانهای و روایتهای جهتدار پنهان میشود.
امروز بیش از هر زمان دیگری، جهان با «جنگ روایتها» روبهرو است. میدان نبرد دیگر تنها به خاکریز و سلاح محدود نمیشود؛ بلکه ذهن انسانها نیز به عرصه منازعه تبدیل شده است. هر جریان تلاش میکند روایت خود را بسازد، برجسته کند و به افکار عمومی عرضه کند. در چنین شرایطی، خبرنگار اگر رسالت خود را فراتر از انتقال صرف خبر تعریف نکند، ممکن است ناخواسته به بلندگوی روایت دیگران تبدیل شود.
رسالت خبرنگار از همینجا آغاز میشود؛ از راستیآزمایی، پرسشگری و وفاداری به حقیقت. خبرنگار واقعی، خبر را تنها آنگونه که به او تحویل دادهاند منتشر نمیکند؛ بلکه میپرسد، بررسی میکند، شاهد میجوید، تناقضها را کنار هم میگذارد و اجازه نمیدهد سرعت انتشار، جای دقت را بگیرد.
با بیان اینکه رسانه بدون اعتماد عمومی مهمترین سرمایه خود را از دست میدهد، باید گفت اعتماد مخاطب با تیترهای هیجانانگیز و خبرهای زودگذر به دست نمیآید؛ بلکه با صداقت، دقت، شجاعت و استمرار ساخته میشود. مخاطب امروز تنها مصرفکننده خبر نیست؛ او مقایسه میکند، جستوجو میکند و روایتهای مختلف را در کنار یکدیگر قرار میدهد. از همین رو، خبرنگار باید بداند که اعتبار رسانه در گرو درستی روایت و امانتداری در انتقال واقعیت است.
از سوی دیگر، خبرنگاری نباید به معنای بیتفاوتی نسبت به رنجهای جامعه باشد. خبرنگار باید چشم مردم باشد؛ دردهای دیدهنشده را ببیند، صدای بیصدایان را بشنود و پرسشهایی را مطرح کند که شاید دیگران از طرح آن گریزان باشند. پیگیری مطالبات مردم، انعکاس مشکلات اقشار مختلف و دنبال کردن وعدهها و تصمیمهای مسئولان، بخشی جداییناپذیر از مسئولیت اجتماعی خبرنگار است.
خبرنگار مطالبهگر، صرفاً مشکلات را بازگو نمیکند؛ بلکه با پیگیری مستمر، مطالبه عمومی را به مسئلهای قابل بررسی تبدیل کرده و زمینه پاسخگویی مسئولان را فراهم میسازد. این مطالبهگری، زمانی اثرگذار خواهد بود که با انصاف، مستندات دقیق، رعایت اخلاق حرفهای و پرهیز از سیاهنمایی همراه باشد. رسانه میتواند همزمان که زبان مردم است، پل ارتباطی میان جامعه و مسئولان نیز باشد.
با اشاره به نقش خبرنگاران در جهاد تبیین، باید گفت که امروز روایت درست واقعیتها، بیان پیشرفتها، معرفی ظرفیتهای ملی و استانی و مقابله با اخبار جعلی و روایتهای تحریفشده، ضرورتی انکارناپذیر است. جهاد تبیین به معنای نادیده گرفتن ضعفها و مشکلات نیست؛ بلکه به معنای بیان منصفانه واقعیتها، ارائه تصویر دقیق از مسائل، تبیین دستاوردها و کمک به اصلاح کاستیها است.
در تاریخ معاصر، خبرنگاران بسیاری در میدانهای بحران و جنگ ایستادند تا دیگران بدانند چه گذشته است. آنان به ما یادآوری کردند که گاهی یک تصویر، یک گزارش و حتی یک جمله میتواند حافظه یک ملت را برای همیشه تغییر دهد. خبرنگار در چنین میدانهایی تنها ثبتکننده رویداد نیست؛ او شاهد تاریخ و راوی حقیقت برای نسلهای آینده است.
اما خبرنگاری در کنار شجاعت، به اخلاق نیز نیاز دارد. حقیقت نباید قربانی هیجان شود، آبروی انسانها نباید هزینه کلیک و بازدید باشد، خبر نباید با شایعه درآمیزد و تحلیل نباید با واقعیت اشتباه گرفته شود. خبرنگار حرفهای میداند که هر کلمهای که منتشر میکند، ممکن است بر زندگی یک انسان، اعتبار یک مجموعه و حتی سرنوشت یک جامعه اثر بگذارد.
امروز در عصر شبکههای اجتماعی، سرعت انتشار خبر از همیشه بیشتر شده است؛ اما سرعت، جای حقیقت را نمیگیرد. هرچه سرعت انتشار بیشتر میشود، مسئولیت خبرنگار نیز سنگینتر خواهد شد؛ زیرا در جهانی که یک خبر نادرست میتواند در چند دقیقه میلیونها بار بازنشر شود، خبرنگار باید پیش از آنکه «اولین منتشرکننده» باشد، «دقیقترین روایتگر» باشد.
روز خبرنگار، بنابراین فقط روز تبریک به اهالی رسانه نیست؛ روز یادآوری یک مسئولیت تاریخی است؛ مسئولیتی که میگوید: خبر را برای حقیقت بنویس، نه برای هیاهو؛ برای مردم روایت کن، نه برای رضایت صاحبان قدرت؛ و پیش از آنکه قلمت بلندگوی یک روایت باشد، مطمئن شو که شاهد حقیقت است.
جامعهای که خبرنگار شجاع، اخلاقمدار و مستقل داشته باشد، جامعهای است که حافظهاش به آسانی تحریف نمیشود. خبرنگار، اگر حقیقت را پاس بدارد، تنها نویسنده خبر نیست؛ او نگهبان حافظه یک ملت است.
روز خبرنگار بر همه خبرنگاران، گزارشگران، عکاسان، تصویربرداران و اهالی شریف رسانه مبارک باد؛ بهویژه آنان که در سختترین میدانها ایستادند، دیدند، پرسیدند و روایت کردند تا حقیقت در هیاهوی زمان گم نشود.
در پایان، ضمن گرامیداشت این روز، از تمامی فعالان رسانهای که در اقصینقاط کشور و بهویژه در استان بوشهر با تلاش شبانهروزی، چراغ آگاهی را روشن نگه داشتهاند، قدردانی میکنیم. امیدواریم با تداوم همافزایی میان رسانهها و مسئولان، شاهد گامهای بلندتری در جهت ارتقای سطح رفاه عمومی و تحقق آرمانهای نظام مقدس جمهوری اسلامی باشیم.
نویسنده: محمود خدری، مدرس دانشگاه
انتهای پیام/