به گزارش خبرگزاری تسنیم از اراک، فرهنگ ایثار، شهادت و دفاع مقدس، میراثی ماندگار و سرمایهای راهبردی برای ملت ایران است؛ فرهنگی که ریشه در ایمان، خودباوری، ولایتمداری و فداکاری مردان و زنانی دارد که برای حفظ استقلال، عزت و امنیت این سرزمین از جان خود گذشتند. پاسداشت یاد و نام شهدا و تبیین آرمانهای آنان، تنها ادای دین به گذشته نیست، بلکه ضرورتی برای حفظ هویت ملی، انتقال ارزشهای انقلاب اسلامی به نسل جوان و مقابله با جنگ روایتها و تحریف تاریخ به شمار میرود.
امروز که دشمنان با بهرهگیری از ابزارهای رسانهای و جنگ شناختی درصدد کمرنگ کردن فرهنگ مقاومت هستند، تبیین دستاوردهای دفاع مقدس، معرفی رشادتهای شهدا و ایثارگران و زنده نگه داشتن یاد حماسهآفرینان این مرز و بوم، بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. از همین رو، حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس، تنها یک مأموریت فرهنگی نیست، بلکه مسئولیتی ملی برای صیانت از سرمایههای معنوی کشور و انتقال این گنجینه ارزشمند به نسلهای آینده محسوب میشود.
در همین راستا، خبرگزاری تسنیم در گفتوگوی تفصیلی با سرهنگ پاسدار محمد گودرزی، مدیرکل حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس و مقاومت استان مرکزی، به بررسی اهمیت ترویج فرهنگ ایثار و شهادت، جایگاه پنجم مرداد در تاریخ استان مرکزی، برنامههای صیانت از یاد و نام شهدا و اقدامات انجامشده برای تبیین نقش مردم استان در دوران دفاع مقدس پرداخته است که مشروح آن در زیر میآید:
*جنگ روایتها را جدی بگیریم؛ دفاع مقدس فقط یک خاطره تاریخی نیست
*رونمایی از «نفاق در کمین»؛ روایت نقش استان مرکزی در عملیات مرصاد
*دو یادمان شهدای جنگ رمضان در استان مرکزی ساخته میشود
*راز مزار شهید گمنام کارخانههای اراک؛ پیکرهایی که هرگز شناسایی نشدند
*بیش از 200 شهید در سه حماسه پنجم مرداد؛ روایتی از ایثار مردم استان مرکزی
*یادمان شهید پاکپور به قطب فرهنگی راهیان نور تبدیل میشود
*حقایقی که کمتر درباره بمباران کارخانههای اراک شنیدهاید
*پاسداری از خون شهدا فقط با یادواره نیست؛ راه شهدا باید در جامعه جاری شود
تسنیم: از وقتی که در اختیار خبرگزاری تسنیم قراردادید سپاسگزاریم، برای شروع بفرمایید اهمیت و جایگاه حفظ، ترویج و نشر ارزش های دفاع مقدس و فرهنگ مقاومت چیست؟
گودرزی: بنده هم از خبرگزاری تسنیم بابت پرداختن به این موضوع مهم و راهبردی تشکر میکنم. واقعیت این است که حفظ، ترویج و نشر ارزشهای دفاع مقدس، صرفاً پاسداشت یک مقطع تاریخی نیست، بلکه صیانت از هویت، استقلال و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران است. دفاع مقدس گنجینهای از ایمان، ایثار، خودباوری، ولایتمداری و مردمباوری است که توانست در سختترین شرایط، کشور را در برابر ائتلاف جهانی دشمنان حفظ کند. امروز نیز اگر جمهوری اسلامی ایران در عرصههای دفاعی و امنیتی به جایگاهی از اقتدار و بازدارندگی رسیده است، ریشه این اقتدار را باید در همان فرهنگ و مکتبی جستوجو کرد که در دوران دفاع مقدس شکل گرفت.
دفاع مقدس به ما آموخت که هیچ ملتی بدون تکیه بر توان داخلی، وحدت ملی و ایمان به آرمانهای خود نمیتواند به امنیت پایدار دست پیدا کند. بسیاری از توانمندیهای امروز نیروهای مسلح، از صنایع دفاعی و موشکی گرفته تا قدرت بازدارندگی و آمادگی نیروهای نظامی، حاصل همان روحیه «ما میتوانیم» است که در جبهههای دفاع مقدس شکل گرفت. بنابراین، ترویج فرهنگ دفاع مقدس در واقع انتقال تجربهای ارزشمند برای حفظ اقتدار و امنیت کشور در آینده است.
امروز دشمن پس از ناکامی در جنگ نظامی، بیش از هر زمان دیگری به جنگ شناختی، تحریف تاریخ و جنگ روایتها روی آورده است. هدف او این است که نسل جوان را از گذشته پرافتخار خود جدا کند و فرهنگ ایثار، مقاومت و خودباوری را کمرنگ جلوه دهد. اگر ما نتوانیم واقعیتهای دفاع مقدس، رشادت شهدا، فرماندهان و ایثارگران و نقش بیبدیل مردم در آن دوران را به زبان روز برای نسل جدید روایت کنیم، دشمن روایت تحریفشده خود را جایگزین خواهد کرد. از این رو، جهاد تبیین در حوزه دفاع مقدس، امروز یک ضرورت راهبردی برای حفظ هویت ملی و امنیت کشور است.
به اعتقاد من، دفاع مقدس یک حادثه متعلق به گذشته نیست، بلکه یک مکتب زنده و الهامبخش برای امروز و آینده ایران اسلامی است. هر اندازه بتوانیم ارزشهای این مکتب را در جامعه، بهویژه میان جوانان، تبیین و نهادینه کنیم، سرمایه اجتماعی، اقتدار ملی و قدرت بازدارندگی کشور نیز تقویت خواهد شد. امنیت و عزت امروز جمهوری اسلامی، حاصل خون شهدا و مجاهدت رزمندگان است و پاسداری از این میراث، وظیفهای ملی و تاریخی بر عهده همه ماست.
معرفی فرهنگ اصیل مقاومت و دفاع مقدس به نسل امروز، یک ضرورت است
تسنیم: به نظر شما معرفی فرهنگ اصیل مقاومت و دفاع مقدس برای نسل امروز چه اهمیتی دارد؟ و باید چگونه این فرهنگ را به نسل امروز معرفی کرد و از چه ابزاری بهره گرفت؟
گودرزی: معرفی فرهنگ اصیل مقاومت و دفاع مقدس به نسل امروز، یک ضرورت فرهنگی، اجتماعی و حتی امنیتی است. نسل جوان امروز، آیندهسازان کشور و مدیران فردای ایران اسلامی هستند و باید بدانند امنیت، استقلال و اقتدار امروز جمهوری اسلامی، به آسانی به دست نیامده است. این دستاورد بزرگ، حاصل ایثار، مجاهدت و ازخودگذشتگی هزاران شهید، جانباز، آزاده و رزمندهای است که با ایمان، اخلاص و روحیه جهادی از تمامیت ارضی، عزت و آرمانهای انقلاب اسلامی دفاع کردند. اگر این حقیقت بهدرستی برای نسل جدید تبیین نشود، دشمن با روایتهای تحریفشده و عملیات روانی تلاش خواهد کرد حافظه تاریخی جامعه را دچار خدشه کند.
فرهنگ دفاع مقدس تنها روایت یک جنگ هشتساله نیست، بلکه مکتبی از خودباوری، وحدت، مسئولیتپذیری، ولایتمداری، مردمباوری و اتکا به ظرفیتهای داخلی است. همان روحیهای که در دوران دفاع مقدس موجب پیروزی ملت ایران شد، امروز نیز پایه اصلی پیشرفتهای علمی، فناوری، دفاعی و امنیتی کشور است. به همین دلیل، انتقال این فرهنگ به نسل جوان، در حقیقت انتقال تجربهای موفق برای ساخت آیندهای مقتدر و مستقل است.
اما باید بپذیریم که نسل امروز با نسل دهه های قبل تفاوتهایی دارد و شیوه انتقال مفاهیم نیز باید متناسب با نیازها و زبان این نسل باشد. دیگر نمیتوان تنها با برگزاری مراسم یا بیان خاطرات، فرهنگ دفاع مقدس را منتقل کرد. باید از ابزارهای نوین ارتباطی، هنر، سینما، مستند، ادبیات، فضای مجازی، بازیهای رایانهای، پویانمایی، تولیدات چندرسانهای و روایتهای جذاب و مستند استفاده کنیم. جوان امروز به دنبال روایت واقعی، مستند، صادقانه و قابل فهم است؛ از این رو باید زندگی، منش، سبک مدیریت و اخلاق فرماندهان و شهدا را به زبان امروز برای او بازگو کنیم.
در کنار رسانهها، دانشگاهها، مدارس، خانوادهها، مراکز فرهنگی و نخبگان نیز مسئولیت مهمی در این زمینه دارند. اگر همه این ظرفیتها در کنار یکدیگر قرار گیرند، میتوان فرهنگ ایثار و مقاومت را به سرمایهای ماندگار برای نسلهای آینده تبدیل کرد. امروز بیش از هر زمان دیگری به «جهاد تبیین» نیاز داریم؛ یعنی روایت صحیح، هنرمندانه و امیدآفرین از دفاع مقدس، تا نسل جوان بداند اقتدار دفاعی، امنیت و عزت امروز ایران، محصول همان فرهنگ مقاومت و خودباوری است که در جبهههای دفاع مقدس شکل گرفت و همچنان راهگشای آینده کشور خواهد بود.
استان مرکزی در پنجم مرداد بیش از 200 شهید تقدیم کرد
سؤال: این روزها به خصوص 5 مردادماه برای استان مرکزی و شهر اراک در حوزه مقاومت روزهای قابل اهمیتی است و با توجه به نامگذاری پنجم مرداد به عنوان روز ایثار و مقاومت استان مرکزی، این روز چه جایگاهی در تاریخ استان دارد؟
گودرزی: یاد و خاطره امام شهدا، امام شهیدمان و همه فرماندهان شهید را که در مقاطع مختلف دفاع از انقلاب اسلامی و در جنگها و عملیاتهای مختلف به شهادت رسیدند، گرامی میداریم. همچنین یاد و خاطره شهدای بزرگی همچون سردار شهید سپهبد پاکپور را نیز ارج مینهیم.
همانطور که اشاره کردید، پنجم مرداد برای استان مرکزی یادآور سه حماسه بزرگ و ماندگار است. نخست، عملیات رمضان در سال 1361 که در آن بیش از 180 شهید از استان مرکزی تقدیم انقلاب اسلامی شد. از این تعداد، 72 نفر در شمار مفقودان بودند که در سالهای بعد پیکر مطهر بسیاری از آنان شناسایی و تفحص شد و در اراک به خاک سپرده شدند.
دومین رخداد، پنجم مرداد سال 1365 است؛ روزی که پنج کارخانه مهم استان مرکزی هدف بمباران دشمن بعثی قرار گرفت و در نتیجه این جنایت، 87 نفر به شهادت رسیدند و بیش از 290 نفر نیز جانباز و مجروح شدند.
سومین حماسه نیز مربوط به عملیات مرصاد در پنجم مرداد سال 1367 است؛ عملیاتی که مردم استان مرکزی نقش برجستهای در آن ایفا کردند و در جریان آن بیش از 42 شهید از استان مرکزی و شهر اراک تقدیم انقلاب اسلامی شد.
از آنجا که هر سه این رخدادهای بزرگ تاریخی در روز پنجم مرداد و در سالهای 1361، 1365 و 1367 به وقوع پیوست، این روز به عنوان «روز استان مرکزی» و روز ایثار و مقاومت مردم استان در تقویم رسمی کشور به ثبت رسید. شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز این مناسبت را به رسمیت شناخته و مقرر کرده است که هر ساله مراسمها و برنامههای بزرگداشت این روز برگزار شود.
در مجموع، در این سه واقعه تاریخی، بیش از 200 شهید از استان مرکزی تقدیم انقلاب اسلامی شد که نشاندهنده نقش برجسته مردم این استان در دفاع از انقلاب، نظام و میهن اسلامی است.
راز قبر شهید گمنام پنجم مرداد در گلزار شهدای اراک
تسنیم: در جریان موضوع حملات 5 مرداد رژیم بعثی برخی از شهدای ما مفقودالاثر و جاویدالاثر شدند، درباره شهدای گمنام حادثه بمباران کارخانههای اراک و محل دفن آنان توضیح میدهید؟
گودرزی: در خصوص شهدای گمنام، شاید بسیاری از مردم اطلاعات دقیقی نداشته باشند. در گلزار شهدای اراک قبری با عنوان «شهید گمنام» وجود دارد که در میان قبور شهدا قرار گرفته است. این مزار در واقع محل دفن باقیمانده پیکر شهدایی است که در جریان بمباران کارخانههای اراک به شهادت رسیدند اما امکان شناسایی هویت آنان فراهم نشد.
پس از جمعآوری این پیکرهای مطهر، تمامی آنها در یک مزار به خاک سپرده شدند و امروز این مکان به عنوان مزار شهید گمنام شناخته میشود. انشاءالله برنامهریزی شده است تا اقدامات مناسبی برای ساماندهی و ایجاد یک نماد یا یادمان در این محل انجام شود تا مردم بتوانند بهراحتی این مزار را پیدا کرده، به آن مراجعه کنند و یاد و خاطره این شهدای والامقام را گرامی بدارند.
احداث دو یادمان در مزار شهید و مقتل شهید 3 روزه جنگ رمضان
تسنیم: از آنجاکه شهید پاکپور از مفاخر استان و از سرداران بزرگ کشورمان است و مزار پاکشان در دهسد خنداب هم قرار دارد در حوزه یادمانی برای این فرمانده قهرمان شهید سپاه چه برنامه ای دارد؟
گودرزی: در پاسخ به سؤال شما باید عرض کنم که دو یادمان مهم در استان مرکزی در دستور کار قرار دارد که انشاءالله در آینده به مراکز فرهنگی و راهیان نور تبدیل خواهند شد.
نخستین یادمان مربوط به سردار شهید سپهبد پاکپور است. بر اساس وصیت این شهید والامقام، پیکر مطهر ایشان در زادگاهشان و در کنار مزار برادر شهیدشان به خاک سپرده شده است. برنامهریزی شده تا در این محل یک مجموعه فرهنگی و یادمان دائمی احداث شود که بتواند به عنوان یکی از ایستگاههای مهم کاروانهای راهیان نور مورد استفاده قرار گیرد. هدف این است که کاروانهایی که به سمت مناطق عملیاتی جنوب کشور اعزام میشوند، در این مکان نیز حضور یافته و از برنامههای فرهنگی آن بهرهمند شوند.
اقدامات اولیه این طرح انجام شده، طراحیهای لازم صورت گرفته، زمینهای مورد نیاز خریداری شده و نقشههای اجرایی نیز آماده است. برنامه این است که یک مجموعه کامل فرهنگی شامل پارکینگ، سرویسهای رفاهی، آسایشگاه، حسینیه و سایر زیرساختهای مورد نیاز احداث شود تا این مکان به یک قطب فرهنگی در استان مرکزی تبدیل شود. البته امروز نیز این منطقه از ظرفیت فرهنگی بالایی برخوردار است، اما با اجرای این طرح، امکانات آن تکمیل خواهد شد.
دومین یادمان، مربوط به منطقه امرآباد و محل شهادت شهید مجتبی ساجدیفرد، نوزاد سهروزه، خواهر سهسالهاش نورا ساجدیفرد، مادر و مادربزرگ این خانواده است که در جریان بمباران به شهادت رسیدند. در این محل نیز مقرر شده است یک یادمان فرهنگی احداث شود. چهار خانهای که در آن حادثه بر اثر بمباران تخریب شد، از سوی مالکان برای ساخت این یادمان اهدا شده و اقدامات اولیه، از جمله تهیه طرحها و مطالعات لازم، انجام شده است.
با توجه به اینکه این منطقه فاصله اندکی، حدود پنج کیلومتر، با جاده اصلی دارد، پیشبینی شده است که در آینده کاروانهای راهیان نور از استانهای تهران، استانهای شمالی و دیگر استانهایی که به سمت مناطق عملیاتی جنوب کشور حرکت میکنند، از این یادمان نیز بازدید داشته باشند و برنامههای فرهنگی در آن برگزار شود. این طرح نیز در دستور کار قرار دارد تا به عنوان یکی از یادمانهای رسمی راهیان نور معرفی و مورد بهرهبرداری قرار گیرد.
بررسی عملکرد لشکر 71 روحالله استان مرکزی در عملیات مرصاد
تسنیم: یکی از مناسبت های این روزها عملیات مرصاد است، درباره نقش استان مرکزی و اقداماتی که برای حفظ این نقش در عملیات مرصاد انجام گرفته توضیح می دهید؟
گودرزی: در راستای تبیین نقش مردم استان مرکزی در عملیات مرصاد، کتابی با عنوان نفاق در کمین تدوین و آماده انتشار شده که این اثر به بررسی عملکرد لشکر 71 روحالله استان مرکزی در عملیات مرصاد میپردازد و در آن اسامی رزمندگان، شهدا، جانبازان، فرماندهان و تمامی افرادی که در این عملیات نقشآفرینی کردند، به همراه عملکرد استان مرکزی در این حماسه بزرگ ثبت و مستندسازی شده است.
این کتاب با همکاری راویان دوران دفاع مقدس و بر پایه اسناد و روایتهای مرتبط با عملیات مرصاد، که با فرماندهی سردار سلیمآبادی و نقشآفرینی رزمندگان استان مرکزی انجام شد، تهیه شده است.
انشاءالله این اثر بهزودی رونمایی و در اختیار مردم، خانوادههای معظم شهدا، پیشکسوتان دفاع مقدس و علاقهمندان قرار خواهد گرفت تا با مطالعه آن، شناخت دقیقتر و جامعتری از عملیات مرصاد و نقش برجسته استان مرکزی در این حماسه ملی به دست آورند.
بهترین قدردانی از شهدا، تداوم راه آنان در میدان خدمت، پیشرفت و حفظ اقتدار کشور است
تسنیم: فکر می کنید نقش مردم در حفظ و ترویج فرهنگ مقاومت و دفاع مقدس و ادامه مکتب ایثار و شهادت و راه شهدا چیست؟
گودرزی: بدون تردید، مردم اصلیترین سرمایه و پشتوانه انقلاب اسلامی و دفاع مقدس بودهاند و اگر امروز از امنیت، اقتدار و عزت جمهوری اسلامی سخن میگوییم، بخش مهمی از آن مرهون حضور، ایثار و بصیرت مردم است. دفاع مقدس نشان داد که پیروزی تنها با تجهیزات و امکانات نظامی حاصل نمیشود، بلکه آنچه سرنوشت جنگ را تغییر میدهد، ایمان مردم، وحدت ملی و حضور آگاهانه آنان در صحنه است. ملت ایران در هشت سال دفاع مقدس با تقدیم شهدا، جانبازان، آزادگان، کمکهای مردمی و پشتیبانی همهجانبه از رزمندگان، الگویی ماندگار از مشارکت مردمی در دفاع از کشور به نمایش گذاشتند.
امروز نیز نقش مردم در حفظ و ترویج فرهنگ مقاومت، کمتر از دوران دفاع مقدس نیست. اگر در آن دوران مردم در جبهههای نبرد حضور داشتند، امروز میدان دفاع، علاوه بر عرصه نظامی، به حوزههای فرهنگی، رسانهای، علمی و اجتماعی نیز گسترش یافته است. هر شهروند ایرانی میتواند با حفظ وحدت، تقویت امید، افزایش آگاهی، مقابله با شایعات و دفاع از منافع ملی، در استمرار مکتب مقاومت نقشآفرین باشد. دشمن امروز بیش از آنکه به دنبال اشغال سرزمین باشد، به دنبال تغییر باورها و تضعیف روحیه مقاومت ملت ایران است و اینجاست که نقش مردم در جنگ شناختی اهمیت دوچندان پیدا میکند.
ادامه راه شهدا، تنها با برگزاری یادوارهها و نصب تصاویر آنان محقق نمیشود؛ بلکه باید آرمانها، سبک زندگی، روحیه مسئولیتپذیری، اخلاص، سادهزیستی و ولایتمداری شهدا در متن زندگی فردی و اجتماعی ما جاری شود. هر خانواده، هر معلم، هر رسانه، هر دانشگاه و هر دستگاه فرهنگی، مسئولیت دارد این فرهنگ را به نسل جدید منتقل کند تا جوانان بدانند امنیت و استقلال امروز کشور، حاصل چه مجاهدتها و فداکاریهایی بوده است.
به اعتقاد من، بهترین قدردانی از شهدا و ایثارگران، ادامه دادن راه آنان در میدان خدمت، پیشرفت و حفظ اقتدار کشور است. هرکس در هر جایگاهی که قرار دارد، اگر وظیفه خود را با تعهد، صداقت و روحیه جهادی انجام دهد، در حقیقت ادامهدهنده مکتب ایثار و شهادت است. امروز همانگونه که رزمندگان دیروز از مرزهای جغرافیایی کشور دفاع کردند، وظیفه همه ماست که از مرزهای فرهنگی، اعتقادی، اقتصادی و علمی ایران اسلامی پاسداری کنیم. این همان فرهنگ مقاومتی است که انقلاب اسلامی را بیمه کرده و ضامن پیشرفت و اقتدار آینده کشور خواهد بود.
تسنیم: نقش دفاع مقدس در ادبیات پایداری کجاست؟ و فکر می کنید توجه به ادبیات دفاغ مقدس چه اهمیتی دارد؟
گودرزی: ادبیات دفاع مقدس را باید ستون اصلی ادبیات پایداری در ایران دانست. هر ملتی برای حفظ هویت، استقلال و ارزشهای خود، نیازمند ثبت و روایت حماسههای تاریخی خویش است و دفاع مقدس، بزرگترین حماسه معاصر ملت ایران به شمار میرود. ادبیات دفاع مقدس این رسالت را بر عهده دارد که ایثار، مقاومت، ایمان، ولایتمداری، ازخودگذشتگی و روحیه جهادی رزمندگان و مردم را از نسلی به نسل دیگر منتقل کند. در حقیقت، اگر دفاع مقدس در میدان نبرد از مرزهای جغرافیایی کشور دفاع کرد، ادبیات دفاع مقدس امروز از مرزهای فرهنگی، هویتی و تاریخی انقلاب اسلامی پاسداری میکند.
ادبیات پایداری تنها روایت یک جنگ نیست، بلکه روایت سبک زندگی، اندیشه و مکتبی است که توانست در برابر ائتلاف قدرتهای جهانی ایستادگی کند. بسیاری از فرماندهان، شهدا و رزمندگان دفاع مقدس، علاوه بر شجاعت در میدان نبرد، الگوهایی از اخلاق، اخلاص، مدیریت، مردمداری و مسئولیتپذیری بودند. ثبت و بازگو کردن این ویژگیها در قالب کتاب، خاطرات، رمان، شعر، زندگینامه و آثار پژوهشی، موجب میشود این سرمایه ارزشمند به حافظه تاریخی ملت ایران تبدیل شود و نسلهای آینده از آن بهره ببرند.
امروز توجه به ادبیات دفاع مقدس بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است؛ زیرا دشمن پس از ناکامی در جنگ سخت، تلاش میکند با جنگ روایتها و تحریف تاریخ، واقعیتهای دفاع مقدس را کمرنگ یا وارونه جلوه دهد. اگر ما خاطرات رزمندگان، زندگی شهدا و واقعیتهای آن دوران را با زبان هنرمندانه، مستند و متناسب با نیاز نسل جوان روایت نکنیم، دیگران روایت خود را جایگزین خواهند کرد. از این رو، تولید آثار فاخر در حوزه ادبیات دفاع مقدس، بخشی از جهاد تبیین و یک ضرورت فرهنگی و راهبردی برای کشور است.
البته ادبیات دفاع مقدس نباید صرفاً در قالب خاطرهنگاری باقی بماند. امروز باید از ظرفیت رمان، داستان کوتاه، شعر، مستندنگاری، تاریخ شفاهی، ادبیات کودک و نوجوان، فیلمنامه، هنرهای نمایشی و حتی فضای مجازی و رسانههای نوین برای انتقال فرهنگ مقاومت بهره گرفت. نسل امروز با زبان و ابزارهای جدید ارتباط برقرار میکند و ما نیز باید پیام دفاع مقدس را با همان زبان، اما با حفظ اصالت و حقیقت، به او منتقل کنیم.
به اعتقاد من، هر کتاب، هر خاطره و هر اثر هنری که بتواند حقیقت دفاع مقدس و فرهنگ مقاومت را صادقانه روایت کند، در واقع ادامه همان جهادی است که رزمندگان در میدان نبرد انجام دادند. حفظ و گسترش ادبیات دفاع مقدس، یعنی حفظ هویت ملی، تقویت روحیه خودباوری و انتقال فرهنگ ایثار و مقاومت به نسلهایی که آینده این کشور را خواهند ساخت.
تسنیم: امام شهیدمان بارها بر ترویج فرهنگ دفاع مقدس با استفاده از زبان هنر تاکید فرمودند به نظر شما نقش هنر در ترویج و حفظ فرهنگ ایثار، جهاد، شهادت، مقاومت و دفاع مقدس را چگونه تحلیل و تبیین می شود؟
گودرزی:بیتردید هنر، اثرگذارترین و ماندگارترین زبان برای انتقال مفاهیم، ارزشها و آرمانهای دفاع مقدس به نسلهای امروز و آینده است. اگر بخواهیم فرهنگ ایثار، جهاد، شهادت و مقاومت در جامعه زنده بماند، باید آن را با زبان هنر روایت کنیم؛ زیرا هنر قدرت آن را دارد که مفاهیم عمیق را بدون شعارزدگی و به شیوهای جذاب، ماندگار و تأثیرگذار به مخاطب منتقل کند. به همین دلیل، امام شهیدمان همواره بر بهرهگیری از ظرفیت هنر برای تبیین ارزشهای انقلاب اسلامی و دفاع مقدس تأکید داشتند و معتقد بودند هنر متعهد، یکی از مؤثرترین ابزارهای حفظ هویت و انتقال فرهنگ مقاومت است.
امروز بیش از هر زمان دیگری به هنر متعهد نیاز داریم؛ زیرا دشمن در جنگ شناختی و جنگ روایتها، از همه ظرفیتهای هنری، رسانهای و فضای مجازی برای تحریف واقعیتها و تغییر ذهن و باور نسل جوان استفاده میکند. اگر ما نتوانیم حماسههای دفاع مقدس، زندگی شهدا، فرماندهان و ایثارگران را با زبان هنر به تصویر بکشیم، دیگران روایتهای تحریفشده و نادرست خود را جایگزین خواهند کرد. از این منظر، هنر تنها یک ابزار فرهنگی نیست، بلکه بخشی از قدرت نرم جمهوری اسلامی و یکی از ارکان جهاد تبیین به شمار میرود.
ظرفیت هنر نیز بسیار گسترده است. سینما، مستند، سریال، تئاتر، ادبیات، شعر، موسیقی، هنرهای تجسمی، پویانمایی، بازیهای رایانهای، تولیدات چندرسانهای و حتی آثار کوتاه در فضای مجازی، هر کدام میتوانند مخاطبان خاص خود را با فرهنگ مقاومت آشنا کنند. البته شرط موفقیت این آثار، صداقت در روایت، توجه به واقعیتهای تاریخی و پرهیز از کلیشهپردازی است. نسل امروز به دنبال شناخت حقیقت است و اگر رشادتها، اخلاص، مدیریت، مردمداری و سبک زندگی شهدا و فرماندهان با زبانی هنرمندانه و واقعی روایت شود، بدون تردید تأثیر عمیقی بر مخاطب خواهد گذاشت.
یکی از مهمترین وظایف هنرمندان، روایت انسانمحور از دفاع مقدس است. شهدا و رزمندگان را نباید صرفاً در میدان نبرد معرفی کرد؛ بلکه باید اخلاق، ایمان، سادهزیستی، خانوادهمحوری، روحیه خدمت، مسئولیتپذیری و مردمداری آنان را نیز به تصویر کشید. این ویژگیهاست که آنان را به الگوهای ماندگار برای نسل جوان تبدیل میکند و نشان میدهد فرهنگ مقاومت، یک سبک زندگی است، نه صرفاً خاطرهای از یک مقطع تاریخی.
به اعتقاد من، هر اثر هنری فاخر که بتواند حقیقت دفاع مقدس و فرهنگ مقاومت را صادقانه روایت کند، ادامه همان راهی است که شهدا با خون خود ترسیم کردند. امروز حفظ اقتدار ملی تنها در میدان نظامی رقم نمیخورد؛ بلکه در میدان فرهنگ و هنر نیز باید از هویت، آرمانها و حافظه تاریخی ملت ایران پاسداری کنیم. هنر متعهد میتواند این رسالت بزرگ را به بهترین شکل انجام دهد و فرهنگ ایثار، مقاومت و شهادت را به سرمایهای ماندگار برای نسلهای آینده تبدیل کند.
گفتوگو از: فاطمه ساریخانی
انتهای پیام/711/