به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، یکی از مهمترین ابزارهای برخی فرقههای انحرافی برای جذب افراد، ادعای ارتباط با عالم غیب، دریافت پیامهای پنهانی، پیشگویی آینده یا داشتن قدرتهای خارقالعاده است. برخی رهبران این جریانها تلاش میکنند با نمایش چنین تواناییهایی، خود را صاحب مقام معنوی ویژه معرفی کنند و به پیروان القا کنند که چون با جهان نادیدنی ارتباط دارند، پس سخن و مسیر آنان نیز حتماً حق است. در حالی که در نگاه دینی، صرف برخورداری از امور خارقالعاده یا ادعای ارتباط با غیب، هرگز دلیل قطعی بر حقانیت یک فرد نیست.
کسانی که با مباحث علوم غریبه و تجربههای معنوی اندک آشنایی دارند، میدانند که برخی ارتباطات غیرعادی و تجربههای ناشناخته، حتی بدون طی مسیر صحیح بندگی خدا نیز ممکن است برای برخی افراد رخ دهد. در برخی مسالک انحرافی، افراد با استفاده از ریاضتهای سخت، اذکار و اوراد خاص، طلسمات یا روشهایی که پشتوانه شرعی ندارند، به دنبال دستیابی به قدرتهای غیرطبیعی هستند. اما این مسیر، الزاماً انسان را به خدا نزدیک نمیکند؛ زیرا گاهی انگیزه فرد نه تقرب الهی، بلکه رسیدن به قدرت، کشف امور پنهان یا کسب جایگاه اجتماعی است.
حتی در مواردی ممکن است فرد به ظاهر اعمال عبادی انجام دهد، اما هدف اصلی او رسیدن به امور ماورایی باشد، نه بندگی خداوند. چنین رویکردی میتواند انسان را در معرض فریب موجودات شیطانی قرار دهد؛ موجوداتی که در آیات قرآن، دشمن آشکار انسان هستند و میتوانند برای گمراه کردن افراد، خود را در قالبهایی فریبنده و حتی مقدس همچون ائمه معرفی کنند. یکی از شیوههای شیطان، ایجاد توهم معنویت و استفاده از احساسات دینی انسان برای دور کردن او از مسیر حقیقی هدایت است.
بر همین اساس، برخی گزارشها از تجربههای فرقهای نشان میدهد که رهبران این جریانها گاهی با آموزش برخی اذکار یا ایجاد شرایط خاص روانی و یا طلسمات، زمینه تجربههایی مانند رؤیاهای ویژه یا مکاشفات را برای پیروانشان فراهم میکنند. در چنین شرایطی، ممکن است فرد در خواب یا تجربهای درونی، موجودی را مشاهده کند که خود را یکی از ائمه به ویژه امام عصر عجل الله تعالی فرجه معرفی میکند و او را به پیروی از رهبر فرقه دعوت میکند. اما هر تجربهای که در خواب یا مکاشفه رخ دهد، بهخودیخود حجت شرعی نیست و باید با معیارهای قطعی دین سنجیده شود.
نکتهی دیگر اینکه طبق برخی روایات، شیطان نمیتواند در قالب پیامبر یا امام معصوم علیهم السلام ظاهر شود؛ اما این سخن به معنای آن نیست که ابلیس نمیتواند خود را به جای یک امام معصوم جا بزند، چرا که هیچ کسی چهرهی حقیقی ائمه را ندیده است. شیطانی که دشمن مبین انسان است به راحتی میتواند خود را جای یک امام معصوم یا پیامبری قالب کند، منتها توانایی این را ندارد در چهرهی اصلی آن معصوم در بیاید؛ باید از خود پرسید مگر ما چهرهی حقیقی ائمه را دیدهایم؟!
کسانی که به این فهم و ادراک از ماهیت عداوت شیطان نرسیدهاند، معمولاً در معرض توهم قرار گرفته و آیات قرآن درباره مکر ابلیس را جدی نمیگیرند؛ آنجا که میفرماید: «إِنَّ الشَّيْطانَ لَكُمْ عَدُوٌّ فَاتَّخِذُوهُ عَدُوًّا» (شیطان دشمن شماست، پس او را دشمن بگیرید). عُقلا در مواجهه با این آیه، فهرستی از شیوههایی که دشمن میتواند از بُعد مادی و ماورایی ضربه بزند تهیه میکنند؛ چرا که در دشمنی و تنوع ابزارهای ضربهزدن، احدی به پای ابلیس و لشکریان او نمیرسد. از این رو، هنگامی که فرد از شهود چهرهی حقیقی امام معصوم محروم است، ابلیس با بهرهگیری از مأمورانی جنّی که توانایی تغییر به هر شکلی را دارند، درصدد جعل جایگاه ائمه بر میآیند. این ناتوانی در بازشناسی، بستری فراهم میآورد تا مکر شیطان در قالب معنویتِ دروغین، بر جان سالکان چیره شود.
ضمن آنکه امام عصر عجل الله تعالی فرجه در آخرین توقیع خود به نایب چهارم، علی بن محمد سمری، پس از اعلام پایان دوره نیابت خاصه فرمودند: «فَمَن ادّعى المُشاهدة قَبل خُروجِ السُّفیانی و الصَّیحةِ، فَهُو کذّاب مُفترّ»؛ یعنی هر کس پیش از وقوع نشانههای حتمی ظهور، ادعای مشاهده (به معنای ارتباط و نیابت ویژه) کند، دروغگو و افترازننده است. بر اساس این توقیع، راه ادعاهای شخصی درباره ارتباط ویژه با امام عصر عجل الله تعالی فرجه بسته شده است؛ زیرا چنین ادعاهایی میتواند زمینه سوءاستفاده افراد مدعی را فراهم کند.
بنابراین، نه تنها در روایات از ائمه اطهار علیهمالسلام دعوتی به اهمیت بخشیدن به رؤیاها و مکاشفات در این مسائل حیاتی نداریم، بلکه دقیقاً با روایاتی مواجه میشویم که نسبت به آنها هشدار میدهند. از این رو، ابلیس از مسیر فریب و ایجاد سوءتفاهمهای ظریف وارد میشود نه از راهی که انسان به سادگی متوجه دروغ بودن آن شود.
از سوی دیگر، قرآن کریم حتی درباره منکران حقیقت نیز میفرماید: «أَوَ لَمْ یَنْظُرُوا فِی مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا خَلَقَ اللَّهُ مِنْ شَیْءٍ...»؛ یعنی حتی انسانها امکان نظار در ملکوت الهی و یا باطن عالم را دارند. اما مشاهده برخی امور پنهان یا تجربههای غیرعادی، به معنای رسیدن به حقیقت کامل نیست؛ زیرا مسیر شناخت خدا و هدایت، بر اساس وحی، عقل و معیارهای الهی است، نه صرفاً تجربههای شخصی و ادعاهای فردی.
با این توصیفات، ادعای ارتباط با ماورا، غیبگویی یا داشتن حالات غیرعادی، نمیتواند بهتنهایی نشانه مقام معنوی یا حقانیت یک رهبر فرقه باشد. معیار اصلی در شناخت راه حق، پایبندی به آموزههای اصیل دینی، عقلانیت، تقوا و هماهنگی با معارف اهلبیت علیهم السلام است. هرگاه فردی بخواهد از تجربههای ناشناخته و ادعاهای ماورایی برای ایجاد اطاعت مطلق و وابستگی به خود استفاده کند، باید این مسئله را بهعنوان یک نشانه خطر و زمینه احتمالی فریب مورد توجه قرار داد.
انتهایپیام/