به گزارش خبرگزاری تسنیم از همدان، نشست «همدانپژوهی» با هدف واکاوی و پاسداشت اصطلاحات بومی، با حضور جمعی از پژوهشگران و فرهنگدوستان در کتابخانه مرکزی استان همدان برگزار شد. در حاشیه این نشست، محمدعلی نورین، مؤلف کتاب «فرهنگ اصطلاحات همدانی»، در پاسخ به خبرنگار فرهنگی تسنیم درباره چرایی وجود طنز سیاه، صراحت لهجه و رویکرد تند و بیپروا در اشعار عامه همدانی و اینکه آیا این ویژگی بخشی از بدنه اصلی فرهنگ بومی است یا جریانی فرعی، بیان کرد: ادبیات عامه هرمنطقه، آیینه تمامنمای زیستبوم و شرایطی است که مردم در آن روزگار گذراندهاند.
استاد نورین با بیان اینکه شرایط جغرافیایی و اقلیم سردسیر همدان بر خلقوخو و حتی فیزیولوژی رفتاری انسانها اثرگذار است، افزود: زندگی در مناطق کوهستانی و سردسیر، سخت و دشوار بوده است. در ادبیات عامه همدان، اگرچه مضامین رئوف، نرم و لطیف فراوانی وجود دارد، اما تلخیهای زیستمحیطی و فشارهای اقتصادی ادوار گذشته، ناخودآگاه در کلام مردم رسوب کرده است.
وی در ادامه تصریح کرد: این نیش و کنایههای موجود در اشعار و ضربالمثلهای همدانی، بیش از آنکه یک جریان فرعی باشد، واکنشی به همان شرایط سخت زندگی است که البته با مهارت و هنرمندی، با شیرینی و رندی خاصی بیان میشود تا از زهرِ گزندگی آن کاسته شود. در واقع، این سبک بیان، بازتابی از مقاومت مردم در برابر سختیهاست که در قالب طنز و کنایه ظهور و بروز یافته است.
این پژوهشگر در پایان بر ضرورت ثبت و ضبط این اصطلاحات و تحلیل دقیقتر آن در محافل دانشگاهی تأکید کرد و افزود: شناخت این لایههای پنهان در ادبیات عامه، به درک عمیقتر هویت فرهنگی و تاریخی مردم همدان کمک شایانی خواهد کرد.
بخشی از ترانه عامیانه با گویش همدانی را در ادامه میخوانید ؛
بچه ها بچمه نزنیتان گلدستمه نزنیتان
قاقاش ازدستش نستانیتان
بچم اومد ای خانه تان ماچ کنید بزارید تاقچه تان
بچتان بچمه جزانده دست بچمه برانده
چخچخیشه استانده
بچه ها گور بابا تان بچم نمیاد خانه تان
انتهای پیام/