به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، یادکرد و بزرگداشت رهبر شهید میتواند اشکال و شیوههای گوناگونی داشته باشد، اما به نظر، یادکردی که متناسب با توضیح «بینش تمدنی» ایشان باشد، در اولویت درجه اول قرار دارد. بر این اساس، هفت وجه از «بینش تمدنی» ایشان تبیین میگردد:
توازن میان رحمت و نِکال (عدالت تمدنی)
مستند به: تأکید ایشان بر اینکه «ما با هر کسی که راه گفتگو را باز بگذارد، با نهایت مدارا برخورد میکنیم، اما با کسانی که تمدن و امنیت کشور را هدف قرار دهند، با قاطعیت عمل میکنیم».
استدلال: ایشان همواره میان «دشمن سیاسی» (که جای گفتگو دارد) و «مفسد تمدنی» (که جای قاطعیت دارد) تفکیک قائل بودند.
مدیریت «انتقام تمدنی» (جایگزینی قانون بهجای خشم)
مستند به: سخنان ایشان درباره «انتقام هوشمندانه». ایشان همواره بر این نکته تأکید داشتند که انتقام نباید تکانشی باشد، بلکه باید «سنگ بنای بازدارندگی» شود.
استدلال: عبارت ایشان مبنی بر اینکه «ما به دنبال خونخواهی کور نیستیم، بلکه به دنبال برقراری عدالت و بازگرداندن کرامت هستیم»، دقیقاً مصداق انتقال از انتقام جاهلی به انتقام تمدنی است.
تفکیک «حق» از «توان» (صبر استراتژیک)
مستند به: تأکید مکرر ایشان بر «صبر فعال». ایشان میفرمودند: «صبر ما، صبرِ انتظار نیست، بلکه صبرِ آمادهسازی است».
استدلال: این بینش مستند به این است که ایشان هرگز «حق» را فدای «عدم توانایی» نکردند، بلکه «توان» را رشد دادند تا «حق» در مقام قدرت متجلی شود.
بازخوانی سیره نبوی (ص) در مقام قدرت
مستند به: تحلیلهای ایشان از «فتوحات» و «مدیریت جامعه اسلامی اولیه». ایشان همواره بر این نکته تأکید داشتند که اسلام در مقام قدرت، مدل خاص خود را دارد که با مدلهای سوسیالیستی یا سرمایهداری متفاوت است.
استدلال: استناد به سیره پیامبر (ص) در برخورد با خیانتهای سازمانیافته برای اثبات اینکه «قاطعیت در مقام قدرت، بخشی از تکالیف تمدنی است».
تمدنسازی از طریق «حریم گفتوگو»
مستند به: سخنان ایشان درباره «دیالوگ» و «گفتوگوی تمدنی». ایشان میفرمودند: «ما با همه گفتوگو میکنیم، اما گفتوگو نباید به بهای فروختن اصول باشد».
استدلال: این یعنی گفتوگو ابزاری برای تمدن است، اما تنها زمانی که «حریم تمدن» و «گفتوگو» رعایت شود.
مبارزه با «اسراف در خونخواهی» (قانونمداری)
مستند به: تأکید ایشان بر «رعایت دقیق ضوابط شرعی و قانونی» حتی در سختترین شرایط جنگی و انتقامی. ایشان همواره از «تجاوز به حقوق غیرنظامیان» یا «کشتار بیهدف» برحذر بودند.
استدلال: این رویکرد، عینِ تقابل با «سنت جاهلی» و ترویج «قصاصِ اندازهمند قرآنی» است.
پیوند میان «ایمان» و «تکنولوژی تمدنی»
مستند به: شعارهای کلیدی ایشان در مورد «علم و فناوری» و «خودکفایی». ایشان میفرمودند: «ایمانی که به استقلال و قدرت تمدنی منجر نشود، ایمان ناقص است».
استدلال: این وجه، پیوند میان «معنا» و «ماده» است تا حق بتواند با تکیه بر ابزارهای تمدنی، در برابر استکبار پیروز شود.
یادداشت از: محمد باغستانی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
انتهای پیام/