به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، حسن حسنخانی، کارشناس اقتصادی، با تأکید بر اهمیت راهبردی تنگه هرمز اظهار داشت: تنگه هرمز باید به عاملی برای تغییر مناسبات اقتصادی و ژئوپلیتیکی منطقه و جهان تبدیل شود. همانگونه که کانال سوئز توانست نقش تعیینکنندهای در معادلات بینالمللی ایفا کند، ایران نیز باید از ظرفیت تنگه هرمز برای تثبیت جایگاه خود بهعنوان یکی از مراکز ثقل اقتصاد جهانی بهره ببرد.
وی افزود: یکی از اهداف اصلی تحریمها، منزوی کردن ایران از اقتصاد جهانی بوده است، اما ظرفیت تنگه هرمز میتواند این وضعیت را معکوس کرده و ایران را در کانون توجه و تعاملات اقتصادی قرار دهد. البته این جایگاه صرفاً به معنای دریافت عوارض از عبور کشتیها نیست، بلکه باید از این ظرفیت برای شکلدهی به نظم جدید منطقهای استفاده کرد.
این کارشناس اقتصادی با اشاره به مسائل امنیتی منطقه تصریح کرد: ایران میتواند موضوع نظامیزدایی از خلیج فارس را بهعنوان یک راهبرد جدی دنبال کند. بر این اساس، با توجه به شرایط و تنشهای موجود، عبور شناورهای نظامی از تنگه هرمز باید مورد بازنگری قرار گیرد و این آبراه بیش از گذشته در خدمت امنیت و توسعه اقتصادی منطقه قرار گیرد.
حسنخانی همچنین به موضوع کالاهای دارای کاربرد دوگانه اشاره کرد و گفت: کشورهای غربی در سالهای گذشته حتی در تأمین برخی اقلام غیرنظامی و بشردوستانه برای ایران محدودیت ایجاد کردهاند. از این رو، ایران باید نسبت به عبور کالاهای دارای کاربرد دوگانه از تنگه هرمز حساسیت ویژهای داشته باشد و سازوکارهای مشخصی را در این زمینه تعریف کند.
وی ادامه داد: ظرفیت تنگه هرمز نباید تنها در قالب درآمدهای ناشی از عوارض عبور و مرور تعریف شود. تأکید رهبر معظم انقلاب بر استفاده از ظرفیتهای این تنگه نیز نشاندهنده نگاه راهبردی به این موضوع است. در چنین شرایطی، ایران نهتنها از موقعیت یک کشور تحت تحریم خارج میشود، بلکه میتواند در برخی حوزهها به بازیگری اثرگذار در تنظیم قواعد تجارت و مبادلات منطقهای تبدیل شود.
این کارشناس اقتصادی در بخش دیگری از سخنان خود به فرصتهای همکاری اقتصادی با کشورهای منطقه اشاره کرد و گفت: افزایش قیمت نفت در شرایط محدودیت تردد در تنگه هرمز، ظرفیتهای جدیدی برای تعاملات اقتصادی ایران با کشورهای منطقه ایجاد میکند. بهعنوان نمونه، میتوان از طریق سازوکارهای تهاتری با عراق، نفت این کشور را خریداری و در مقابل، خدمات فنی و مهندسی، کالا یا انرژی در اختیار بغداد قرار داد.
وی افزود: در شرایطی که دریافت مطالبات ایران از محل صادرات گاز به عراق با موانعی مواجه است، استفاده از الگوهای تهاتری میتواند راهکاری عملی برای توسعه روابط اقتصادی دو کشور باشد. علاوه بر این، افزایش نقش ایران در مدیریت و تجارت انرژی منطقه، قدرت چانهزنی کشور را در سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) نیز تقویت خواهد کرد.
حسنخانی در پایان تأکید کرد: تنگه هرمز صرفاً یک گذرگاه برای اخذ عوارض نیست، بلکه ظرفیتی راهبردی برای تغییر نظم اقتصادی منطقه و تبدیل ایران به یکی از کانونهای اصلی تصمیمسازی و اثرگذاری در اقتصاد منطقهای و بینالمللی به شمار میرود.
انتهای ژیام/