به گزارش خبرنگار فضا و نجوم خبرگزاری تسنیم، برای اولین بار در تاریخ چاپ زیستی بافتهای پیچیده کلیه و کبد در خارج از جو زمین محقق شد.
این دستاورد علمی که گامی بلند در مسیر توسعه زیستفناوری در مدار زمین محسوب میشود، توسط شرکت «Auxilium Biotechnologies» و با بهرهگیری از چاپگر زیستی پیشرفته «AMP-1» در ایستگاه فضایی بینالمللی (ISS) به ثبت رسیده است.
«چاپ زیستی» به زبان ساده یعنی استفاده از یک چاپگر سهبعدی که به جای پلاستیک یا فلز، با «جوهر زیستی» کار میکند؛ این جوهر در واقع همان سلولهای زنده بدن هستند. دستگاه با دقتِ بسیار بالا، این سلولها را لایه به لایه روی هم میچیند تا بافتهای زنده و سهبعدی شکل بگیرند. هدف فعلاً ساختنِ یک کبدِ کامل برای پیوند نیست، بلکه تولیدِ تکههای کوچک و کارآمد از بافتِ کبد یا کلیه است که دقیقاً مثلِ بدن انسان عمل میکنند و ابزاری عالی برای تستِ داروهای جدید یا درکِ عمیقترِ بیماریها محسوب میشوند.
اما چرا فضا؟ دلیل اصلی «نبودِ جاذبه» است. روی زمین، نیروی جاذبه باعث میشود سلولها هنگام چاپ به سمت پایین کشیده شوند و ساختارِ نرم و ظریفِ بافت قبل از اینکه شکل بگیرد، در هم بریزد؛ مثلِ ساختنِ قلعه شنی که تا میسازید خراب میشود. در فضا اما به دلیل محیطِ «ریزگرانش»، سلولها معلق میمانند و دقیقاً سرِ جای خود ثابت میشوند. این ویژگی به دانشمندان اجازه میدهد بافتهایی بسیار پیچیدهتر، مستحکمتر و باکیفیتتر تولید کنند که ساختنِ آنها روی زمین با تکنولوژیهای فعلی غیرممکن است.
جزئیات عملیات در مدار
طبق گزارشهای منتشر شده، این آزمایشهای حیاتی در ماه ژوئن در ایستگاه فضایی بینالمللی انجام شد. چاپگر زیستی AMP-1 که بر اساس طرحهای سلولی و بافتی «موسسه پزشکی بازساختی ویکفارست» (WFIRM) طراحی شده، علاوه بر تولید بافتهای زنده کلیه و کبد، موفق به ایجاد 28 ایمپلنت ترمیم عصب نیز شده است. مواد چاپ زیستی شده پس از تکمیل فرآیند تولید، با کپسول باری «دراگون» اسپیسایکس در تاریخ 17 ژوئن به زمین بازگردانده شدند.
تفاوت این دستاورد با پروژههای پیشین
اگرچه در سال 2018 کیهاننوردان روسی دستگاه «Organ.Aut» را برای چاپ سلولهای غضروف در فضا آزمایش کرده بودند، اما سامانه AMP-1 نخستین ابزاری است که توانسته تنوعی از بافتهای پیچیده شامل کلیه و کبد را به صورت همزمان تولید کند.
ایزاک لازاروویتس، معاون مهندسی این شرکت، با اشاره به آینده این مسیر تصریح کرد: این مأموریت، نقطه عطفی برای رسیدن به عملیات تولید روتین در مدار زمین است. ما نشان دادیم که میتوان چندین کلاس محصول را با حجم تولید معنادار در یک مأموریت واحد به انجام رساند؛ موضوعی که چشمانداز تجاریسازی تولید در فضا برای حوزههای بیوتکنولوژی و سلامت را روشنتر از همیشه کرده است.
این موفقیت، بار دیگر بحث «تولید در فضا» را به عنوان یکی از ستونهای اصلی اقتصاد دیجیتال و پزشکی نوین در کانون توجه جوامع علمی قرار داده است.
انتهای پیام/