به گزارش گروه امام و رهبری خبرگزاری تسنیم، امام شهید حضرت آیت الله خامنهای (قدس الله نفسه) در طول دوران رهبری و امامت خود سخنرانیها و پیامهای بسیار مهم و تعیین کنندهای داشتند که بازخوانی آن به روشنی میتواند اندیشه سیاسی و تحلیلی ایشان را نشان دهند و راهنمای عمل خوبی برای مسیر پیش روی کشور باشد.
جعفر حسنخانی در دومین شماره از سلسله بازخوانیهای «اندیشهی ایرانساز» به بازخوانی یکی از مهمترین سخنرانیهای رهبر شهید انقلاب در دوران زعامت سخنرانی ایشان در تاریخ در دیدار با فرماندهان لشکر 27 محمد رسولالله (ص) در تاریخ 1375/03/20 پرداخته است.
رهبر شهید انقلاب در این سخنرانی مقوله مهم عوام و خواص را مبنای تحلیل سیاسی خود قرار دادند. بازخوانی این سخنرانی درک بهتری از اندیشههای رهبر ایرانساز را پیش چشم نمایان میکند. بیاناتی که امام شهید انقلاب در دیدار با فرماندهان لشکر 27 محمد رسولالله (ص) ایراد کردند، یکی از ژرفترین و بنیادینترین تحلیلهای جامعهشناختی و تاریخی درباره علل انحطاط جوامع آرمانی است. در این ساحت علمی و تحلیلی، سخنران با نقبی به رویدادهای صدر اسلام و فاجعهی کربلا، آناتومی جامعه را در قالب دو قطب «خواص و عوام» تشریح میکند و پرده از راز «عبرتهای عاشورا» برمیدارد. این سخنرانی یکی از منابع مهم تحلیل تاریخی عصر حاضر است. گزارش پیش رو تاملی دارد بر این سخنرانی. هدف غایی این گزارش، تبیین و تجمیع رهنمودها، هشدارهای راهبردی و توصیههای مستتر در این متن برای زمان حال و آینده است.
متن کامل بیانات امام خامنهای شهید در دیدار فرماندهان لشکر 27 محمد رسولالله (ص)
- مفهومشناسی «جهاد» در هندسهی اندیشهی اسلامی
در طلیعهی این سخنرانی تحلیلی، رهبر شهید انقلاب در تقریر خود از واژهی مقدس «جهاد» این واژه را از انحصار معنای صرفاً نظامی خارج میکند و ساحتی وسعتیافته بدان میدهد. شرط اطلاق واژهی جهاد بر یک عمل، دارا بودن دو مؤلفه است، نخست تلاش و کوشش مجدّانه و دوم تقابل عینی با دشمن. با این پیشفرض، در اندیشه رهبر انقلاب ساحتهای فرهنگ، سیاست، سازندگی و بهویژه روشنگری فکری و اندیشهای، پهنههای بیبدیل جهاد قلمداد میشوند.
- ساختار جامعه متشکل از خواص و عوام
راهبردیترین بخش این سخنرانی تحلیلی، تقسیمبندی جامعه شناسانه آحاد مردم به دو گروه «خواص» و «عوام» است. در این گفتمان، برخورداری از کسوت ظاهری، ثروت یا مدارج تحصیلی، ملاک خواص بودن نیست، بلکه مدار و محور تمایز، مقولهی بصیرت و قدرت تحلیل است. بر این اساس کنشگرانی که فاقد بینش تحلیلی که مقهور جَوّ زمانه بوده و امواج جامعه، هادی حرکت کور آنان است، عوام هستند و در دیگر سوی ماجرا کنشگرانی که مبنای فعل آنها، شناخت، تحلیل مستدل و تصمیمگیری از روی اراده و آگاهی است خواص هستند.
آسیبشناسی انحراف وآزمون سهمگین خواص جبههی حق
عمیقترین هشدار این سخنرانی داهیانه رهبر شهید انقلاب، ناظر بر کالبدشکافی «خواص طرفدار حق» است. این گروه به دو دسته تقسیم میگردند. الف. آنان که به هنگامهی آزمونهای سترگ، از متاع دنیا یعنی جان، مال، مقام، شهوت و شهرت میگذرند. و ب. آنان که ضمن شناخت حق، در پیشگاه جاذبههای دنیوی و ترس از هزینهها، مرعوب گشته و به مسلخ عافیتطلبی سقوط میکنند.
در نظرگاه رهبر شهید انقلاب حضرت آیت الله سید علی خامنهای، فاجعهی تاریخی تبدّل امامت به سلطنت و مسلخ کربلا، زاییدهی مسلّط شدن دستهی دوم بر شریانهای تصمیمگیر جامعه بود. جایی که نخبگانی چون شریح قاضی و نامهنگاران کوفه، در لحظهی حیاتی تاریخ، دنیاطلبی و حفظ مناسبات فردی را بر دفاع از حق ترجیح دادند.
بر بنیاد آسیبشناسی تاریخی که رهبر انقلاب در این سخنرانی تاریخی انجام دادند ، رهنمودها و راهبردهای پیش رو در جدول زیر برای پویایی و سلامت بدنهی نظام و نخبگان جامعه قابل استنتاج است.
|
ردیف
|
راهبردها و توصیهها
|
توضیحات
|
|
1
|
زمانشناسی و اقدام بههنگام
|
یگانه راه نجات جوامع، اتخاذ تصمیم درست خواص در لحظهی طلایی است. تصمیمات تاخیری همانند قیام توّابین که بهمراتب خونینتر اما بیاثرتر از قیام عاشورا بود نمیتواند مسیر منحرفشدهی تاریخ را اصلاح کند. تأخیر در درک خطر، مترادف با مسلخ آرمانهاست.
|
|
2
|
استقلال اندیشه و شجاعت در حرکت در مسیر خلاف آمد عادت
|
یکی از مهمترین توصیهها به خواص جامعه، ایستادگی در برابر ملامتها، تهمتها و فضاسازیهای کاذب دیگران است. کنشگر بصیر نباید در حصار قضاوتهای روزمره محبوس گردد.
|
|
3
|
گریز از تلهی محافظهکاری و دنیاگرایی
|
بزرگترین موریانهای که ستونهای یک جامعهی ارزشی را پوک میکند، چسبندگی خواص به متاع دنیا، آبرو، موقعیت شغلی و آسایش فردی است. راهبرد اصلی، حفظ وارستگی و تقوای تصمیم در مواقع بحرانی است.
|
|
4
|
خروج از دایرهی عوامزدگی
|
رهنمود اکید به آحاد جامعه این است که سطح معرفتی خود را ارتقا بخشیده و به سرعت از کالبد «عوامگرایی و جوزدگی» خارج شوند. بصیرت و دعوت به حق بر اساس بینش، نقشه راه نجات عمومی است.
|
|
5
|
داشتن آگاهی تاریخی
|
نباید تاریخ را در حد یک داستان تقلیل داد. راهبرد کلان آن است که روشنفکران، صاحبان رأی و دانشگاهیان، به تطبیق علمی شرایط زمانه با رخدادهای صدر اسلام بپردازند تا خطاهای تاکتیکی و راهبردی جبههی حق تکرار نشود.
|
|
6
|
مسئولیتپذیری نهادهای مکتبی
|
حضور نهادهای اصیل نظیر بسیج در میدانهای سرنوشتساز همچون انتخابات و... با رویکرد پاسداری از ارزشها، امری گریزناپذیر و مصداق بیداری جبههی حق است که البته نباید با ورود مناقشهبرانگیز و حزبی به عالم سیاست، خلط گردد.
|
این سخنرانی مهم و تاریخی رهبر شهید انقلاب به عنوان سند راهبردی، به مثابهی ترازویی است که وزن و عیار یک جامعهی ایدئولوژیک را میسنجد. بر مبنای این متن علمی و متین، ماندگاری هیچ حاکمیت الهیای در پهنهی گیتی، مطلق و بیشرط نیست، بلکه مشروط به قیام دائمی نخبگان جامعه علیه جهل عوامانه و عافیتطلبی خواص است. مادامی که دیدهبانان امین و ارادههای مستحکم، نقاب از چهرهی جبههی باطل بردارند و از قربانی شدن دین به پای بت دنیا جلوگیری کنند، قلعهی مستحکم انقلاب نفوذناپذیر خواهد ماند و تراژدیهای خونبار تاریخ، مجال بازتولید نخواهند یافت. سنت الهی بر آن است که نصرت پروردگار، منوط به مجاهدت بیتعلّق جوامع و بصیرت بینقاب خواص است. شرایط جنگی امروز و مسائل پیش روی کشور بسیار نیازمند تامل جدی درباره این سخنرانی تاریخی است.
انتهای پیام/