به گزارش خبرگزاری تسنیم از بهشهر، حوزههای علمیه در اندیشه رهبرشهید صرفاً مراکزی برای آموزش علوم دینی نیستند، بلکه نهادهایی چندبعدیاند که باید همزمان در عرصه علم، تربیت، تبلیغ، هدایت اجتماعی و نقشآفرینی تمدنی حضور داشته باشند.
برخی از این رسالت ها درآرمان های رهبر شهید:
1. حضور درخط مقدم تقابل فکری و فرهنگی
نخستین رسالت حوزه، حضور فعال در میدان مواجهه فکری و فرهنگی باجریانهای معارض است. در جهان معاصر، رویارویی با دین و هویت اسلامی تنها درعرصه نظامی یا سیاسی رخ نمیدهد، بلکه بخش مهمی از آن در حوزه رسانه، فرهنگ وتولید شبهه شکل میگیرد. از این رو، حوزه باید توان تحلیل، تبیین و اقناع را در خود تقویت کند و در برابر تهدیدهای فکری و فرهنگی،حضوری مؤثر و فعال داشته باشد.
2. تولید و تبیین اندیشه اسلامی در باب نظامات اجتماعی
رسالت دوم حوزه، فراتر رفتن از آموزش سنتی و ایفای نقش در تولید اندیشه اسلامی برای اداره جامعه است. حوزه باید در باب نظامات اجتماعی، از جمله سیاست، اقتصاد، فرهنگ، عدالت و حکمرانی،قدرت نظریهپردازی داشته باشد. اگر این مسئولیت بهدرستی انجام نشود، خلأ موجود با نظریههای غیردینی و الگوهای وارداتی پر خواهد شد. از این جهت، اجتهاد حوزه باید به سطح پاسخگویی به مسائل کلان اجتماعی وساختارهای اداره جامعه ارتقا یابد.
3. تربیت نیروی انسانی مهذب،متعهد و کارآمد
حوزه در کنار آموزش علمی، وظیفه تربیت انسانهایی خودساخته، مسئول و آماده هدایت دینی و اخلاقی جامعه را بر عهده دارد. درنگاه رهبر شهید، طلبه مطلوب تنها کسی نیست که به انباشت دانش بپردازد، بلکه باید از تهذیب نفس، تعهد اجتماعی و احساس مسئولیت نسبت به مردم نیز برخوردار باشد. از اینرو، تربیت اخلاقی و معنوی را باید بخشی اساسی از هویت حوزه دانست، نه امری حاشیهای و ثانوی.
4. احیای تبلیغ به عنوان مأموریت اصلی حوزه
یکی دیگر از رسالتهای مهم حوزه، بازگرداندن تبلیغ به جایگاه محوری خود است. رهبر انقلاب در دیدار با مبلغان و طلاب تصریح کردهاند که تبلیغ نباید در مرتبهای فرعی قرار گیرد، بلکه از اصلیترین وظایف حوزه است. بر این اساس، تبلیغ دین تنها به منبر سنتی محدود نمیشود، بلکه شامل هرگونه ارتباط مؤثر، روشن و اقناعکننده با مخاطب در فضای اجتماعی و رسانهای امروز نیز هست. حوزه برای حفظ اثرگذاری خود ناگزیر است شیوههای تبلیغ را با اقتضائات زمان بازسازی کند.
5. پاسخگویی به مسائل نو پدید با تکیه بر اجتهاد پویا
یکی از مهمترین انتظارات ازحوزه در روزگار کنونی، ارائه پاسخ معتبر و کارآمد به مسائل نوپدید است. موضوعاتی همچون حکمرانی، اقتصاد، روابط اجتماعی، حقوق عمومی و مسائل مستحدثه فرهنگی و فناوری، نیازمند تبیین دینی و فقهیاند. حوزه اگر نتواند با حفظ اصالت اجتهاد، پاسخی متناسب با نیازهای زمان ارائه دهد، بخشی از مرجعیت اجتماعی و فکری خود را از دست خواهد داد.
از اینرو، پویایی اجتهاد از شرایط اساسی ایفای رسالت حوزه درجهان معاصر است.
6. حفظ هویت جهادی و مردمی حوزه
حوزه زمانی میتواند نقش تاریخی خود را ایفا کند که ازمردم و مسائل واقعی جامعه فاصله نگیرد.
در اندیشه امام خامنهای، هویت حوزه با حضوردر صحنه،احساس مسئولیت نسبت به نیازهای جامعه و آمادگی برای مجاهدت در عرصههای موردنیاز تعریف میشود. حوزه نباید به نهادی منفصل از زندگی مردم تبدیل شود، بلکه باید پیوند زنده خود را با جامعه حفظ کند ودر بزنگاههای مهم ایفای نقش نماید.
7. ایفای نقش در جهاد تبیین و مقابله با تحریف
در شرایطی که افکار عمومی در معرض تحریف،مغالطه و القای تردید قرار دارد، حوزه وظیفهای مضاعف در روشنگری و جهاد تبیین بر عهده دارد. این مسئولیت، امتداد طبیعی همان وظیفه هدایتگری حوزه است. آیتالله خامنهای بارها تأکیدکردهاند که در برابر جریانهای تحریفگر، باید بهصورت فعال و هدفمند واردمیدان شد و با زبان روشن و استدلالی،حقیقت را برای مردم تبیین کرد.
8. حرکت در افق تمدن نوین اسلامی
مجموعه این رسالتها در نهایت در افقی کلانترمعنا مییابد و آن، نقشآفرینی حوزه در مسیر تمدن نوین اسلامی است.حوزه در این افق باید نهادی نوآور، آیندهنگر و برخوردار از توان پاسخگویی فکری باشد. هر اندازه حوزه بتواند میان سنت اجتهادی، نیازهای روز و افق تمدنی جامعه اسلامی پیوند برقرار کند، به همان میزان درتداوم آرمانهای انقلاب اسلامی موفقتر خواهد بود.
میتوان گفت در اندیشه رهبر شهید انقلاب، حوزه علمیه نهادی صرفاً آموزشی نیست، بلکه نهاد راهبر در عرصه تربیت، تبلیغ، نظریهپردازی اجتماعی، پاسخگویی فقهی و هدایت تمدنی است.از اینرو، تداوم آرمانهای انقلاب اسلامی در گرو حوزهای است که ضمن وفاداری به سنت علمی و معنوی خود،با مسائل زمانه نیز نسبتی فعال، هوشمندانه و مسئولانه برقرار کند.
فاطمه قیامی زارعی، استاد مدرسه علمیه قدسیه بهشهر
انتهای پیام/