به گزارش گروه امام و رهبری خبرگزاری تسنیم، امام شهید حضرت آیت الله خامنهای (قدس الله نفسه) در طول دوران رهبری و امامت خود سخنرانیها و پیامهای بسیار مهم و تعیین کنندهای داشتند که بازخوانی آن به روشنی میتواند اندیشه سیاسی و تحلیلی ایشان را نشان دهند و راهنمای عمل خوبی برای مسیر پیش روی کشور باشد.
متن کامل پیام شهید آیت الله خامنهای به مناسبت اولین سالگرد ارتحال حضرت امام خمینی(ره)
یکی از پیامهای مهم و تعیین کننده رهبر شهید انقلاب پیامی است که در تاریخ 10 خرداد 1369 به مناسبت اولین سالگرد ارتحال حضرت امام خمینی(ره) صادر کردند. این پیام که در بیشتر مواقع با عنوان «رستاخیز شگفت انگیز؛ دکترین جمهوریاسلامی ایران» از آن یاد میشود در مقطع تاریخی بسیار حساسی صادر شد، درست زمانی که جبهه استکبار و ناظران غربی، پس از یک دهه دشمنی علنی و جنگ تحمیلی، در انتظار فروپاشی جمهوری اسلامی ایران در غیاب بنیانگذار و موسس آن بودند. اما این مقطع، به جای تبدیل شدن به نقطهی پایان انقلاب اسلامی، با این پیام نشان داده شد که در مسیر بلوغ، پایداری و انسجام دولت ملت قرار گرفته است.
هدف اصلی این متن، واکاوی و تامل دربارهی پیامی است که نقشه راه بقا و شکوفایی انقلاب اسلامی در دوران پساخمینی را نشان داد.
- «توحید» به عنوان بنیاد معرفتی انقلاب شکوهمند اسلامی
امام شهید در بخش نخست پیام، ماهیت انقلاب اسلامی و ریشه پیروزیها و عبور از بحرانهای سنگین بهویژه شوک رحلت امام را تکیه بر جوهر اصلی اسلام معرفی میکنند. شهید گرامی حضرت آیتالله خامنهای در پیام خود انقلاب اسلامی را ترجمان عملی مفهوم ناب «توحید» میدانند، توحیدی که به معنای گسستن بندهای سلطهی سیستمهای بشری، شکستن طلسم ترس از قدرتهای مادی و عدم تسلیم در برابر هیچکس جز خداست.
در این نگاه تبیینی، علت اصلی عقبماندگی کشورهای اسلامی در سدههای گذشته، غفلت از مفهوم «زندگیشمول توحید» و تن دادن به شعار جدایی دین از سیاست معرفی شده است. این غفلت، خسرانی عظیم که زمینه تاختوتاز خداوندان زر و زور و وابستگی سیاسی و اقتصادی به غارتگران غربی را فراهم آورد. انقلاب اسلامی ایران با ارائه اسلام ناب محمدی (ص) به جای اسلام آمریکایی، بافتههای استعمار را پنبه کرد و ثابت کرد که دین نه تنها مخدر جامعه نیست، بلکه عامل اقتدار، شجاعت و تکیهگاه مقابله با ابرقدرتهاست.
رهبر شهید به عنوان نویسنده پیام، علتالعلل کینه، غیظ و عناد بیوقفهی آمریکا و امپراتوری رسانهای غرب با ایران را نه مسائلی همچون سوءتفاهمهای دیپلماتیک یا عدم عضوگیری بموقع ایران در عرصهی بینالمللی، بلکه خشم آنها از زنده شدن اسلام و بسته شدن دست غارتگران اقتصادی از ثروتهای ملی میدانند. ایشان تأکید میکنند که مفهوم واژگانی چون بنیادگرایی در لسان رسانههای غربی، ریشه در استیصال آنان در برابر ایستادگی مبتنی بر ایمان این ملت دارد.
- توصیهها، راهحلها و رهنمودهای امام شهید
پیام امام شهید در اولین سالگرد رحلت امام کبیر شامل مجموعهای از راه حلها، توصیهها و رهنمودها است که هدف آن یک چیز است و آن تداوم، تعمیق و تثبیت الگوی «حکمرانی مبتنی بر اسلام سیاسی» در بستر جامعه است. در این چارچوب، انقلاب اسلامی یک پروژهی تمدنی مستمر است که برای بقا و بالندگی خود نیازمند بازتولید دائمی اندیشه، نهادسازی هدفمند و پیوند پایدار میان مردم، حاکمیت و ارزشهای دینی است.
بر این اساس در این پیام، راه امام خمینی (ره) بهعنوان هسته مرکزی مشروعیت فکری و عملی نظام معرفی شده و استمرار آن، ضامن حفظ جهتگیری کلان انقلاب در برابر چالشهای داخلی و فشارهای بیرونی دانسته میشود. از سوی دیگر، تحقق عدالت اجتماعی، مردمسالاری دینی، استقلال در سیاست خارجی، پیشرفت علمی و پویایی نهادهای دینی بهعنوان ارکان یک جامعه نمونه اسلامی، در قالب مجموعهای از راهبردهای اجرایی و الزامات نهادی مورد تأکید قرار گرفته است.
این پیام با ترسیم تقابل میان الگوی اسلامی - انقلابی و الگوهای رقیب جهانی، بر ضرورت حفظ انسجام داخلی، تقویت سرمایه اجتماعی و صیانت از هویت فرهنگی و اعتقادی تأکید میورزد. در واقع، هدف نهایی این چارچوب فکری، دستیابی به مدلی از حکمرانی بود که در آن، توسعه مادی، عدالت اجتماعی، معنویت دینی و استقلال سیاسی بهصورت همزمان و متوازن تحقق یابند.
1. تثبیت حاکمیت فکری و مرجعیت راه امام (ره)
نخستین و مهمترین توصیه راهبردی پیام ، حفظ اصالت مکتبی انقلاب اسلامی است. در این پیام مهم زنده نگاه داشتن یاد، راه و خط اساسی حضرت امام خمینی(ره) به عنوان مشعل و خضر راه این مسیر تعریف شده است. ایشان هشدار میدهند که القای تز «پایان یافتن دوران خمینی» دسیسهای استکباری است. راهحل بنیادین برای خنثیسازی این خدعه، آن است که جوانان، مسئولان و نخبگان بپذیرند که راه امام، فرمول نجات و پیروزی قطعی است و اهداف او، همان اهداف همیشگی جمهوری اسلامی است.
2. تحقق اسلام در متن زندگی مردم
امام شهید در پیام خود تأکید میکند که تحقق اسلام در متن زندگی مردم، فوریترین وظیفه ساختاری است. راهکارهای عملی برای این مهم در نظرگاه آیت الله شهید خامنهای عزیز عبارتند از: الف. هماهنگی قوای سهگانه و نهادهای علمی برای حرکت پیگیرانه به سوی اهداف اسلامی و استخراج احکام نوآورانه. ب.احیای فریضه امر به معروف و نهی از منکر و عمومیسازی نظارت اجتماعی به عنوان ضامن برپا داشتن فرایض و رفع مفاسد. پ. عدالت محوری در رأس برنامهها به این جهت که هرگونه نظامی که دعوی مسلمانی داشته باشد اما رهایی ضعفا و فقرا در صدر آن نباشد، غیرانسانی و منافقانه است. مسئولین و مدیران مکلفند سیاستهای کلان اقتصادی و مدیریتی را به گونهای طراحی کنند که شکاف طبقاتی تعمیق نیابد، پابرهنگان وفادار انقلاب حمایت شوند و هیچ قدرت مادی ناشی از ثروت، توان مداخله یا ایجاد تبعیض در قانون را نداشته باشد.
3. تحقق الگوی مردمسالاری دینی در تقابل با سرمایهداری غرب و استبداد شرق
امام شهید در آن پیام تاریخی خود الگوی مردمسالاری در جمهوری اسلامی را در نقطه مقابل الگوهای دروغین سرمایهداری غربی و الگوهای استبدادی بلوک شرق متلاشیشده، تحلیل کردهاند و راهحلها برای تداوم این الگو بیان داشتند که شامل موارد زیر است:
الف. پرهیز مسئولین از زندگی اشرافی. در نظرگاه رهبر شهید در این پیام مدیران طراز جمهوری اسلامی باید دامان خود را از سبک زندگی پادشاهی پاک نگه داشته و در زیّ تودههای متوسط جامعه زیست کنند تا فاصله بین حاکمیت و مردم تعمیق نشود.
ب. حراست از وحدت کلمه برای مقابله هوشمندانه با تحرکات رسانههای بیگانه که با بزرگنمایی تفاوتهای سلیقهای، در صدد القای شکاف در ارکان نظام و جامعه هستند. مسئولین و خواص موظفند خواستههای فردی یا باندی را فدای مصالح کلان نظام کرده و اجازه رخنه دشمن را ندهند.
و پ. حمایت بیدریغ دولت و دستگاه قضایی از عامه مردم چرا که در نظرگاه امام شهید این ارگانها باید خود را خدمتگزار محرومین بدانند. اعتماد متقابل موجب خنثی شدن سیاهنماییهای مغرضانه بیگانگان خواهد شد.
4. سیاست خارجی عزتمندانه و دفاع از مستضعفین
بخش دیپلماسی در توصیههای رهبر انقلاب در پیام از وضوح کامل برخوردار است. راهبرد جمهوری اسلامی در سیاست خارجی از منظر رهبر شهید تغییرناپذیر است. ایجاد کوچکترین تغییری در چهره با صلابت کشور از منظر ایشان جایز نیست. در نظر ایشان راهحل مراودات بینالمللی این است که با قلدران از موضع قدرت، با کشورهای ضعیف از موضع حمایت و با ملتهای به پا خاسته از موضع هدایت عمل شود، همچنین در نظام اندیشگانی رهبر انقلاب مبتنی بر این پیام آمریکا همچنان رأس فتنه و نماد غدّاری و شیطنت معرفی شده و هیچ فرصتی نباید برای افشای چهره این استکبار از دست برود.
آزادی فلسطین دیگر محور سیاست خارجی مورد اشاره رهبر شهید در پیام است. در این نظرگاه فلسطین، مسئله اول جهان اسلام است و خیانت سران عرب در عادیسازی روابط و سازش با رژیم غاصب صهیونیستی بهشدت محکوم است. از راهبردهای کلان مورد نظر ایشان در ماجرای فلسطین، عدم اعتماد مبارزان فلسطینی به دولتهای خائن است . اتکای محض به ایمان اسلامی و نیروهای مردمی داخلی فلسطین راهبرد مهم مورد اشاره رهبر انقلاب است. در پیام رهبر شهید انقلاب غده سرطانی اسرائیل منحصراً از مجرای مقاومت ریشهکن خواهد شد.
5. راهبرد سازندگی کلان، شکوفایی اقتصادی و رستاخیز علمی
پیام امام شهید برای اولین سالگرد امام بر خلاف ادعاهای بنگاههای پروپاگاندای غرب که آرمانگرایی را نافی توسعه اقتصادی نشان میدهند، بر همافزایی ارزشها و رفاه توجه دارد. در این مسیر ایشان ابتدا برجهاد سازندگی پس از جنگ تاکید میکنند و بر این نظر هستند که دولت، مجلس و ملت موظفند آبادانی کشور را به عنوان وظیفهای مذهبی و انقلابی پیگیری کنند تا ایران در کشاورزی و صنعت به خودکفایی رسد. در نگاه ایشان رفاه مادی در کنار معنویت باید چنان ارتقا یابد که جمهوری اسلامی الگویی امیدبخش برای جهان شود.
ایشان همچنین برای تحقق این هدف بر نهضت علمی در نهادهای پژوهشی و دانشگاهی تاکید میکند و ریشهکن کردن بیسوادی، گسترش فرهنگ کتابخوانی و شکوفاسازی نبوغ محصلین ضروری میداند و بر این نظر است که اساتید دانشگاه باید محیط را انقلابی نگهداشته و اجازه ندهند دانشگاه جولانگاه بیگانهپرستی و ازخودبیگانگی فرهنگی شود، چنانچه در رژیم پهلوی حاکم بود. در این پیام رهبر شهید تکلیف روشنفکران واقعی را به روشنی بیان میکنند و آن اینکه روشنفکران واقعی باید ساعی به جبران کمکاریهای تاریخی و استفاده از ابزارهای فکری در جبههی ضدّ استعماری باشند و در پازل امپریالیسم بازی نکنند.
6. پویایی روحانیت، مقابله با تحجر و تکریم وفاداران انقلاب
رهبری شهید در آن مقطع مهم در پیام خود با شناخت دقیق از تهدیدات پیشروی هسته مذهبی انقلاب، رسالت خطیری را برای حوزههای علمیه تبیین مینمایند. ایشان در این پیام بر این نظر هستند که دشمن با درک نقش تاریخی روحانیت، میکوشد از طریق ترور، تبلیغات سوء و ترویج انزوای سیاسی، این نهاد را به حاشیه براند. رهبر انقلاب بر این نظرند که کنارهگیری از سیاست، خواسته قطعی دشمن است و روحانیون موظفند حضور فعال خود را در هر سه سنگر مدرسه برای تولید فقه، مسجد برای تبلیغ و جبهه برای اقدام سیاسی حفظ کنند.
در همین راستا که در پیام ضمن هشدار نسبت به دو آفت ویرانگر داخلی تحجر و دنیاطلبی، بر لزوم اجتهاد پویا برای پاسخگویی نواندیشانه به مسائل جدید و جلوگیری از انحرافات فکری، با رعایت سفتوسخت مبانی فقاهتی، تأکید شده است. افزون بر این، پاسداشت قطعی و همیشگی سرمایههای انسانی نظام از جمله خانواده شهدا، جانبازان و ایثارگران که امنیت کشور متکی به مجاهدتهای آنان است، دیگر توصیه راهبردی و حیاتی رهبرشهید در این مقال بود.
با تأمل در چارچوب مفهومی این نامه و همه بندهای راهبردی آن، بهروشنی قابل مشاهده است که جمهوری اسلامی ایران در چشمانداز این پیام نسخهی رهاییبخش برای بشریت تحت ستم است که توانسته خلأ ایجادشده در جهان پس از افول مکاتب مادی شرق و فساد موریانهوار و افسارگسیخته حاکم در امپریالیسم غرب و آمریکارا پوشش دهد.
محوریت این پیام تأکید بر این موضوع کلیدی است که در اندیشهی مکتب خمینی (رضوانالله تعالی علیه)، آرمانگرایی سیاسی با واقعگرایی اقتصادی و اجتماعی عجین شده است. پیشفرض رهنمودهای امام شهید این است که پیروزی بر استکبار، منحصراً در گرو پافشاری و حراست بیاغماض از ارزشهای ذاتی اسلامی- انقلابی و گریز از انفعال است.
ایشان راه آیندهی کشور را توأمان در رشد مادی و صنعتی، مبارزه بیامان با مفاسد طبقاتی و فقر و بیداری سیاسی در مقابل هجمه لیبرالیسم فرهنگی استعمارمحور ترسیم میکنند. تکیهگاه اصلی اجرای این توصیهها جوانان عزیز و آحاد ملت وفادارند که باید خود را در تمام برههها سربازان رهبر محبوب و مصلح خود بدانند و با اتصال به وعدهی غلبه نهایی حق (كَتَبَ اللهُ لأَغلِبَنَّ أَنَا وَرُسُلِی) در برابر توفان بحرانسازیهای تبلیغاتی جهانی، با ثبات قدم، کشتی استوار نظام را به سوی جامعهی تمدنساز جهانی به پیش برند. اینچنین است که دوران طلایی امام هرگز پایان نیافته و تفکر استکباری و سازشگرایانه محکوم به اضمحلال ابدی خواهد بود.
انتهای پیام/