به گزارش خبرگزاری تسنیم از همدان، پایتخت تاریخ و تمدن ایران، در دل بافت قدیمی خود گنجینههایی کمنظیر را جای داده است که هر یک روایتی از باور، هنر و هویت این دیار کهن را زمزمه میکنند. در میان کوچهپسکوچههای این شهر، چند قدم مانده به سبزهمیدان و پشت ساختمان بانک ملی، بقعهای آرام و باوقار قرار دارد که سالهاست پناهگاه دلدادگان و عاشقان اهلبیت(ع) است.
آستان مقدس شاهزاده حسین(ع) یا همان «شازدهحسین» همدان، نهتنها یادمانی از ارادت دیرینه مردم این خطه به خاندان عصمت و طهارت است، بلکه جلوهای از معماری اصیل ایرانی-اسلامی در ادوار صفوی و قاجار را نیز در خود جای داده است؛ جایی که تاریخ، هنر و معنویت در هم آمیختهاند تا مقصدی بینظیر برای زائران، گردشگران و پژوهشگران باشند. این گزارش نگاهی دارد به ابعاد تاریخی، معماری و معنوی این بقعه متبرکه که هر گوشهاش رازی از قدمت و اصالت این سرزمین را با خود به همراه دارد.
این آستان با وسعتی حدود یکهزار و 300 مترمربع ملجأ بسیاری از زائران، نیازمندان و گردشگران است. در ورودی بقعه عبارتی همچون «السلام علیک یابن ائمة الهدی ـ السلام علیک یابن زمزم و صفا ـ السلام علیک یابن امیرالمؤمنین علی المرتضی ـ السلام علیک یا حسین بن علی النقی» را دیده می شودکه وابستگی مدفون بقعه را به ائمه اثبات میکند. همچنین عندلیبزاده محقق در نوشتههای خود مدفون این بقعه هم آورده است؛ شخص مدفون در این بقعه، حسین بن علی النقی (ع) فرزند بدون واسطه امام علی النقی (ع) است.
عندلیبزاده دلیل نسبت دادن فرد مدفون در بقعه را به عنوان فرزند بدون واسطه امام علی النقی (ع)؛ افزون بر تحقیق خود، ناشی از مزارشناسی و نسب شناسی و اعلام نظر علمای اسلام همچون مرحومان آیتالله مرعشی نجفی و آیتالله العظمی آخوند ملاعلی معصومی همدانی میداند. وی از مرحوم آیتالله مرعشی نقل می کند که مرحوم علم الهدی ملایری که اهل تحقیق و از سادات هم بود شنیده که وی به استناد به یکی ازکتاب های قدیمی خطی معتبر این مدفن را متعلق به حسین بن علی النقی (ع) را در همدان دانسته است.
از در ورودی بقعه شاهزاده حسین(ع) که پای به درون حیاط میگذارید گنبد تمام آجری شاهزاده حسین (ع) پیش روی دیدگانتان خودنمایی میکند ساختار معماری متعلق به دوران حکومت صفویان و قاجاری هاست. آستان مقدس شاهزاده حسین(ع) همدان در حدود 1300 مترمربع وسعت دارد که اجزایی مانند ایوان ورودی، شبستان پیشین، اتاق مقبره و سردابی با عمق 3 متری را شامل میشود. قبل از گذر از حیاط و رسیدن به درون صحن آستان مقدس امامزاده شاهزاده حسین (ع) درخت کهنسال توت سفیدی را میبینید که اثباتی بر سبزی شهر همدان درگذشته های نه چندان دور و شاخص و ویژگی مردم طبیعت دوست همدان برای حفظ سرسبزی و طبیعت همدان بوده است که هر کجا دستشان میرسیده نهالی بر زمین نشانده اند تا کرم و رحمت خداوندی را از مظهر سخاوت زمین پیش روی مردم قرار دهند.
درخت 900 ساله واقع در محوطه امامزاده شاهزاده حسین(ع) همدان، یکی از کهنترین و ارزشمندترین میراث طبیعی استان است . در جبهههای غربی و شمالی حیاط، حجره و اتاقهایی است که در حال حاضر به عنوان دارالقرآن دفتر آستانه و کتابخانه، مورد استفاده هستند.
همچنین در این بقعه؛ 2 تن از شعرای نام آور همدان در بخش شمالی صحن به نام های علی محمد آزاد همدانی و غمام همدانی دفن هستند که نشان از ارادت اهل فرهنگ همدان به ائمه دارد.
در ورود به حرم و داخل بقعه نخست ایوانی است بلند و زیبا با کاشیهای رنگین که بدنه و طاق را پوشش داده است. در میانه کاشیکاریها آیات قرآن به خط زیبای نستعلیق در ردیفهای منظم به چشم میخورند.
بالای سر در ایوان با کاشیکاری رنگی به خط نستعلیق نوشته شده است: «آستانه مقدس حضرت حسین بن علی النقی شاهزاده حسین».
در آن رواق آینهکاری مجلل و بزرگی قرار دارد که پس از عبور از آن به شبستان حرم وارد میشویم. دیوارههای رواق آینهکاری است که با آیات قرآن مجید با خط نستعلیق زینت بخش آینهکاریهاست. حرم یا شبستان فضایی بزرگ، هشت ضلعی، به طول هر ضلع 5.3 متر است که به حرم حالتی دلنواز و خوشایند بخشیده است. طاق نماهایی به عمق 5.1 متر در هر ضلع وجود دارد که به وسعت فضا میافزاید.
ضریح فلزی بزرگ نقرهکوب در میانه حرم به شکل مکعب است که در درون آن سنگ قبری گذاشته شده که روی آن پارچهای از نوع ترمه افتاده است. تمامی دیوارههای شبستان آینهکاری است، نمای چیده شده قطعات ریز آینه بسیار زیبا و جالب توجه است. کف شبستان تا شروع آینهکاریها با سنگ مرمر کرم پوشیده شدهاند.
در ارتفاع تقریباً 3 متری در گوشه هر یک از اضلاع هشت گانه گوشوارهای مقرنس کاری شده است که در حقیقت پایه طاق مدور پوششی یا سقفی بنا میباشد. گنبد پوششی بنا از نوع گنبدهای دوپوش است. ساختمان بنای امامزاده را از بناهای دوره صفویه دانستهاند، البته در دوره قاجار نیز برخی تغییرات در آن انجام شده است.
معمّرین قدمت نخستین بنای این زیارتگاه را پیش از دوره ایلخانیان دانستهاند و تاریخ نگاران نیز به این معتقد هستند و آن را در دوره هلاکوخان (654-663 ه ق) میدانند. البته سند و مدرکی متقن در جایی نیامده است.
امامزاده دری قدیمی و کوچک از سمت جنوبی مقابل بقعه دارد که از بازارچه پهلویی به خیابان ارتباط پیدا میکند. در بالای سر آن لوحی سنگی کوچک نصب شده که به روی آن آیه مبارکه «سلام علیکم طبتم فادخلوها خالدین» حک شده است و در زیر آن نوشته آمده است:
الهی تا در رحمت گشاده ز آسمان باشد
گشوده این در عالی در این عالی مکان باشد
چه شد بانی تعمیر آقا تقی صراف تبریزی
جزای این عمل وی را بهشت جاودان باشد
این امامزاده دارای سردابه یا دخمه زیرین نیز هست و قبر اصلی در زیر کف حرم است و سنگ داخل ضریح حالت نمادین دارد.
انتهای پیام/