به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری تسنیم، غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در نشست افتتاحیه نخستین همایش بینالمللی مکتب امام مجاهد شهید؛ تبیین اندیشه، سیره و حکمرانی حضرت آیتالله العظمی خامنهای که در فرهنگستان علوم برگزار شد با ارائه مقالهای با موضوع امام خامنهای و راهبردهای کلان اظهار داشت: امروز بیش از هر زمان دیگری باید برای شناخت عمیقتر شخصیت و اندیشههای امام مجاهد شهید مصمم باشیم؛ زیرا ادامه دادن راه ایشان، ملاک صداقت ما در دوست داشتن این رهبر شهید است و این صداقت زمانی تحقق مییابد که برای ماندگاری و تبیین مکتب ایشان تلاش کنیم.
وی با اشاره به اینکه متن سخنانش مقالهای است که به درخواست مؤسسه پژوهشی ـ فرهنگی انقلاب اسلامی برای انتشار در یادنامهای ویژه تدوین شده است، گفت: این یادنامه قرار است همزمان با ایام تشییع منتشر شود و عنوان مقاله نیز «برخی از راهبردهای کلان امام شهید در رهبری امت» است.
.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با اشاره به زمینههای شناخت خود از رهبر شهید انقلاب گفت: حدود سه تا چهار سال پیش، در 32 جلسه تصویربرداریشده که هر جلسه نزدیک به یک ساعت به طول انجامید، مجموعهای از دیدارها و گفتوگوهای خود با مقام معظم رهبری را روایت کردم. بر همین اساس، این اندیشه در ذهنم شکل گرفت که اگر پس از شهادت ایشان، در دانشگاهها، دانشگاههای عالی و مراکز تربیت مدیران ارشد کشور بخواهند تفکر و شیوه رهبری امام مجاهد شهید را آموزش دهند، باید از چه چارچوبی استفاده کنند.
حداد عادل گفت: در این مقاله، ابتدا بهصورت فهرستوار و اجمالی، برخی ویژگیهای شخصیتی و فردی امام مجاهد شهید را برشمردهام و سپس به تبیین راهبردهای کلان ایشان پرداختهام که در مجموع، در قالب ده راهبرد اصلی تنظیم شده است.
وی با اشاره به مباحث و روششناختی مقاله، گفت: پیش از ورود به بیان این راهبردها، لازم است درباره تعریف مفهوم «راهبرد» و برخی ملاحظات روشی توضیحاتی ارائه شود.
.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی گفت: درباره رهبر شهید از هر دری میتوان سخن گفت و البته باید بسیار گفت. هرگاه به یاد ایشان میافتم، این بیت از فروغی بسطامی که «با صد هزار جلوه تماشا کنم تو را» در ذهنم جاری می شود. در صد هزار جلوه داشتن آن شخصیت تردیدی نیست، اما یقین دارم که برای تماشای همه ابعاد وجودی او، صد هزار دیده نیز کافی نیست.
حدادعادل با اشاره به ویژگیهای معنوی امام مجاهد شهید گفت: رهبر شهیدی که دلهای ما هنوز پس از گذشت چند ماه از شهادتش، فراق او را باور نکرده است، انسانی مؤمن، متکی و متوکل به خدا بود. ایمان به خدا سراسر وجود او را فرا گرفته بود و در تمام عمر، هم قطبنمای حرکت او در طوفانهای حوادث و هم لنگر ثبات و آرامش او به شمار میرفت.
وی ادامه داد: رهبر شهید، مردی عابد، مجتهد و پارسا بود و از جمله کسانی به شمار میرفت که امیرالمؤمنین(ع) آنان را چراغ هدایت امت معرفی کرده است. از درخشانترین ویژگیهای ایشان نیز اخلاص و انصاف بود؛ اخلاص در برابر خداوند و انصاف در برخورد با بندگان خدا.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی تصریح کرد: ایستادگی بر حق، دفاع از حقیقت و مقابله با باطل، سیرهای بود که رهبر شهید در سراسر عمر خود هرگز از آن عدول نکرد. همچنین بیاعتنایی به زخارف دنیا، در کنار اهتمام جدی به تأمین مصالح دنیوی و اخروی مردم، از دیگر ویژگیهای برجسته شخصیت ایشان به شمار میرفت.
حداد عادل در ادامه با برشمردن دیگر ویژگیهای اخلاقی و شخصیتی امام مجاهد شهید گفت: ایشان هرگز به دنیا دل نبستند و در پی اندوختن مال و ثروت نبودند. خوشرویی، خوشخویی، مردمداری، وفاداری، جوانمردی در حق دوستان و مدارا با دشمنان شخصی ـ نه دشمنان دین و کشور ـ از صفات برجسته ایشان بود.
.
وی با اشاره به اینکه حافظهای قوی، سرعت انتقال بالا، ذوقی لطیف و محضری دلپذیر از دیگر ویژگیهای رهبر شهید به شمار میرفت، ادامه داد: آیتالله خامنهای شهید از دانشی گسترده و اطلاعاتی وسیع در موضوعات متنوع برخوردار بود، اما آنچه از علم ایشان برتر مینمود، حکمتی بود که از دل نورانی ایشان میجوشید و بر زبانشان جاری میشد.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی ادامه داد: ایشان شخصیتی منظم، منضبط و پرتلاش داشتند و ظاهر و باطنشان آراسته بود. همچنین سخنوری توانمند و شجاعتی کمنظیر در بیان حقایق و اظهار مواضع در برابر دشمنان از دیگر ویژگیهای ممتاز ایشان بود.
حداد عادل تصریح کرد: آنچه بیان شد، هرگز فهرست کاملی از فضایل و کمالات آن بزرگوار نیست، بلکه تنها اشارهای اجمالی به ابعاد گوناگون شخصیت ایشان بود تا مقدمهای برای بحث درباره راهبردهای کلان امام مجاهد شهید فراهم شود.
وی در ادامه به تشریح راهبردهای کلان شخصیت امام شهید پرداخت.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با اشاره به نخستین راهبرد کلان رهبر شهید گفت: راهبرد نخست، تداوم راه حضرت امام خمینی(ره) است. شاید آشکارترین ویژگی دوران 36 ساله رهبری ایشان، وفاداری کامل به خط، اندیشه و آرمانهای امام خمینی(ره) باشد.
حداد عادل افزود: امام مجاهد شهید نهتنها از صمیم قلب به امام خمینی(ره) عشق میورزید، بلکه از نظر عقلانی نیز به مبانی، دیدگاهها و مکتب ایشان ایمان داشت. هرگاه میخواست درباره امام خمینی(ره) سخن بگوید، احساس میکرد حتی سخنان طولانی نیز برای بیان عظمت ایشان کافی نیست.
وی ادامه داد: رهبر شهید در همه سالهای رهبری، هر سال در چهاردهم خرداد، سالروز ارتحال امام خمینی(ره)، مردم را به تبیین آرمانهای امام و پیروی از آنها دعوت میکرد و در طول 36 سال رهبری، حتی یکبار نیز دیده نشد که رأی و نظر شخصی خود را در برابر دیدگاههای امام خمینی(ره) قرار دهد یا راهی متفاوت از مسیر بنیانگذار انقلاب اسلامی برگزیند.
حدادعادل با تشریح نخستین راهبرد کلان امام مجاهد شهید، افزود: در دوران حیات حضرت امام خمینی(ره) افرادی بودند که منافقانه برخلاف اندیشه امام راحل سخن میگفتند و عمل میکردند، اما رهبر شهید، مکتب امام خمینی(ره) را شالوده و سنگبنای انقلاب اسلامی دانست و همه تلاش خود را صرف استحکام، تکمیل و زیباسازی بنایی کرد که امام راحل پایهگذاری کرده بود.
وی گفت: ایشان حقیقتاً معتقد بود که بدون نام و مکتب امام خمینی(ره)، انقلاب اسلامی در جهان شناخته نمیشود. از این رو، میتوان گفت همه راهبردهای دیگر رهبر شهید در دل همین راهبرد نخست، یعنی تداوم راه امام خمینی(ره)، نهفته است.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی ادامه داد: تفاوت راهبردهای دوران رهبری امام مجاهد شهید با راهبردهای امام راحل، نه از جنس تقابل و تعارض، بلکه از جنس تفصیل، تفسیر و توسعه بود. بسیاری از ریشههای فکری و راهبردی که در دوران رهبری ایشان ظهور یافت، در اندیشههای امام خمینی(ره) وجود داشت، اما شرایط خاص، از جمله جنگ تحمیلی هشتساله، فرصت بسط و تبیین کامل آنها را به امام راحل نداد.
وی با اشاره به دومین راهبرد کلان رهبر شهید گفت: راهبرد دوم، استقلال ایران بود. امام مجاهد شهید به ایران و استقلال آن عشق میورزید و کلیدواژه «استقلال» را مهمترین اصل در حل مسائل سیاست خارجی و روابط بینالملل کشور میدانست.
حدادعادل افزود: ایشان عزت، سربلندی و اقتدار ملت ایران را در گرو حفظ استقلال کشور میدانست. با مطالعه دقیق تاریخ معاصر ایران و شناخت عمیق از دخالتها، نفوذ و سلطه قدرتهای استعماری، همواره مراقب بود دشمنی که پس از پیروزی انقلاب اسلامی از در بیرون رانده شده بود، از پنجره دوباره وارد کشور نشود.
وی تصریح کرد: رهبر شهید به حفظ استقلال کشور پایبندی کامل داشت و معتقد بود هر دستاورد ارزشمندی بهایی دارد و استقلال نیز کالایی گرانبهاست که باید برای حفظ آن هزینه داد. از همین رو، یکی از دلایل اصرار ایشان بر حفظ دستاوردهای علمی و فناوری کشور، جلوگیری از وابستگی و تبعیت از بیگانگان بود که آن را مغایر با استقلال ایران میدانست.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی ادامه داد: ایشان چه در جلسات خصوصی و چه در سخنرانیهای عمومی، با صراحت میپرسیدند که «به خارجی چه ارتباطی دارد که درباره امور کشور ما اظهار نظر یا امر و نهی کند؟» همچنین به برخی مسئولان که تصور میکردند با یک گام عقبنشینی در برابر فشار دشمن مشکلات حل خواهد شد، هشدار میدادند که اگر شما یک قدم عقب بنشینید، دشمن دو قدم پیش خواهد آمد؛ بنابراین از همان ابتدا باید بر استقلال کشور ایستادگی و مقاومت کرد.
وی افزود: رهبر شهید همواره مسئولان و مردم را به عبرت گرفتن از سرنوشت کشورهایی که در برابر فشار دشمن تسلیم شدند، دعوت میکرد و تأکید داشت که کلیدواژه «ایران قوی» که بارها از آن استفاده میکرد، برخاسته از عشق عمیق ایشان به ایران و استقلال آن بود.
حدادعادل سپس به سومین راهبرد کلان امام مجاهد شهید اشاره کرد و گفت: ایستادگی در برابر نظام سلطه جهانی از دیگر راهبردهای اساسی ایشان بود. رهبر شهید شناختی دقیق از ماهیت استعمار، استعمارگری و نظام سرمایهداری غرب داشت و بهخوبی میدانست که این نظام بر پایه بیدینی، بیاخلاقی و سلطهطلبی شکل گرفته است.
وی ادامه داد: ایشان از نگاه تحقیرآمیز غرب نسبت به ملتهای غیرغربی آگاه بود و معتقد بود این نگاه حتی در قالب نظریههای علمی نیز صورتبندی و تئوریزه شده است؛ ازاینرو، همواره بر شناخت این نظریهها و آگاهیبخشی نسبت به آنها تأکید میکرد.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی اظهار کرد: رهبر شهید، غارت منابع ملتهای تحت سلطه را مهمترین انگیزه قدرتهای غربی میدانست و حوادثی همچون کودتای 28 مرداد 1332 را نیز در همین چارچوب تحلیل میکرد. ایشان همواره مسئولان کشور را نسبت به ظاهر فریبنده دشمن هشدار میداد و تأکید میکرد که نباید دستکش مخملی، پنجه آهنین سلطهطلبی را از چشمها پنهان کند.
وی افزود: امام مجاهد شهید سلطه هیچ کشوری را نمیپذیرفت، اما معتقد بود بارزترین نماد نظام سلطه در جهان معاصر، حکومت آمریکا است. بر همین اساس، در برابر سیاستهای آمریکا با صلابت ایستادگی میکرد و در مواجهه با درخواستها و پیامهای مقامات این کشور نیز از موضع عزت و استقلال عمل میکرد.
حدادعادل در ادامه، مقابله با رژیم صهیونیستی را از دیگر محورهای اساسی اندیشه رهبر شهید دانست و گفت: ایشان در تبعیت از امام خمینی(ره)، مسئله فلسطین را مسئله نخست جهان اسلام میدانست. از نگاه ایشان، اهمیت فلسطین تنها به اشغال سرزمینهای اسلامی محدود نبود، بلکه رژیم صهیونیستی مأموریتی برای تضعیف و سرکوب جهان اسلام بر عهده دارد و نماد تجاوز نظام سلطه به امت اسلامی است.
وی تصریح کرد: رهبر شهید معتقد بود رژیم صهیونیستی دشمن شماره یک هر کشور اسلامی است که در پی استقلال باشد و در مقابل، هر کشوری که از آمریکا و نظام سلطه تبعیت کند، مورد حمایت این رژیم قرار میگیرد. از همین رو، انقلاب اسلامی که با هدف استقلال ایران شکل گرفت، نمیتواند نسبت به رژیم صهیونیستی بیتفاوت باشد.
به گفته وی حمایت مستمر امام مجاهد شهید از آرمان فلسطین و نیروهای مقاومت در کشورهای منطقه، موجب شده است که این جریانها امروز به بازیگرانی تأثیرگذار در معادلات سیاسی و نظامی منطقه تبدیل شوند.
حدادعادل در ادامه، وحدت ملت و امت اسلامی را پنجمین راهبرد کلان امام مجاهد شهید برشمرد و خاطرنشان کرد: ایشان با الهام از آموزههای قرآن کریم، عداوت و کینهورزی میان افراد و گروهها را نتیجه وسوسههای شیطان میدانستند. هرچند اختلاف نظر و تفاوت دیدگاه را در جامعه امری طبیعی تلقی میکردند، اما همواره تأکید داشتند که این اختلافها نباید به دشمنی، صفآرایی در برابر یکدیگر و غفلت از دشمن اصلی منجر شود.
وی با بیان اینکه رهبر شهید معتقد بودند اگر هر جریان سیاسی، خود را صاحب حقیقت مطلق و دیگران را باطل مطلق بداند و انتظار داشته باشد دیگران برای تحقق وحدت به سوی او بیایند، هرگز وحدت شکل نخواهد گرفت، ادامه داد: از نظر ایشان لازمه وحدت آن است که همه طرفها برای رسیدن به تفاهم، گامهایی به سوی یکدیگر بردارند.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی ادامه داد: همان اندازه که امام مجاهد شهید بر وحدت ملی در داخل کشور تأکید داشتند، منادی وحدت امت اسلامی نیز بودند. ایشان به صراحت توهین به مقدسات و شخصیتهای مورد احترام پیروان مذاهب اسلامی را از نظر شرعی جایز نمیدانستند و این اصل را همواره در سخنرانیها و خطبههای نماز جمعه رعایت میکردند.
وی تصریح کرد: رهبر شهید از کسانی که آگاهانه یا ناآگاهانه با اهانت به مقدسات مذاهب اسلامی، آتش اختلاف میان مسلمانان را شعلهور میکنند، میخواستند دستهای آشکار و پنهان دشمنان اسلام را در پس این اختلافافکنیها ببینند و ابزار تحقق اهداف آنان نشوند.
حدادعادل اعتقاد به جایگاه مردم را ششمین راهبرد کلان امام مجاهد شهید عنوان و افزود: ایشان ملت ایران را ملتی بزرگ، برخوردار از فرهنگی غنی، تاریخی پرافتخار و تمدنی کهن میدانستند و برای هویت ملی ایرانیان احترام ویژهای قائل بودند.
وی خاطرنشان کرد: در فقه سیاسی امام مجاهد شهید نیز رأی و نظر مردم از جایگاه والایی برخوردار بود و جمهوریت و اسلامیت را دو حقیقت جداییناپذیر میدانستند. همین باور سبب میشد که در همه انتخابات، هرگاه از سلامت روند قانونی و مقدمات آن اطمینان حاصل میکردند، رأی اکثریت مردم را تنفیذ کرده و به منتخب ملت احترام بگذارند.
به گفته حدادعادل احترام به مردم در اندیشه رهبر شهید، تنها به عرصه سیاست محدود نبود. ایشان از فقر و مشکلات اقتصادی مردم رنج میبردند و همواره مسئولان را به خدمترسانی بیشتر به اقشار محروم توصیه میکردند. همچنین از مردم نیز میخواستند در سختیها نسبت به کاهش آلام و مشکلات نیازمندان احساس مسئولیت داشته باشند.
وی با اشاره به ارتباط صمیمانه رهبر شهید با اقشار مختلف جامعه، بهویژه مردم عادی، محرومان و خانوادههای شهدا آن را نشانهای روشن از مردمدوستی و مردمی بودن ایشان ذکر کرد.
حدادعادل تصریح کرد: هرگاه امام مجاهد شهید در سبک زندگی یا برخی رفتارهای اجتماعی مردم کاستی یا آسیبی مشاهده میکردند، برای اصلاح آن، رویکردی حکیمانه، اقناعی و فرهنگی در پیش میگرفتند تا هیچگونه احساس تحقیر یا اهانتی نسبت به گروهی از مردم ایجاد نشود.
وی گفت: نه در دوران ریاستجمهوری و نه در طول 36 سال رهبری، هرگز از ایشان سخنی شنیده نشد که کوچکترین اهانت، تحقیر یا بیاحترامی نسبت به فرد یا گروهی از مردم در آن وجود داشته باشد.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در ادامه گفت: رهبر شهید به دلیل اعتقاد عمیقی که به نقش مردم در اداره کشور داشتند، بر این باور بودند که دولتها باید جز در موارد ضروری، فعالیتهای اقتصادی را به مردم واگذار کنند. از همین رو با دولتی شدن اقتصاد و کنار گذاشتن مردم از عرصه فعالیتهای اقتصادی مخالف بودند و حتی در دورههایی که اقتصاد کاملاً دولتی طرفداران فراوانی داشت، از دفاع از نقشآفرینی مردم در اقتصاد دست برنمیداشتند.
وی گفت: همانگونه که امام مجاهد شهید حضور مردم را در بسیج و میدانهای دفاعی و نظامی، ضرورتی اساسی برای اقتدار کشور میدانستند، مشارکت فعال آنان در عرصههای اقتصادی را نیز عاملی تعیینکننده در پیشرفت، استقلال و شکوفایی کشور تلقی میکردند.
انتهای پیام/