به گزارش خبرگزاری تسنیم از سنندج، در شرایطی که منابع طبیعی کشور با فشارهای فزایندهای همچون تغییر اقلیم، فرسایش خاک، کاهش پوشش گیاهی و تشدید مخاطرات طبیعی مواجه است، مسئله تأمین منابع مالی و انسانی برای حفاظت از این سرمایههای حیاتی به یکی از چالشهای اصلی حکمرانی محیطزیست تبدیل شده است.
در چنین بستری، تغییر رویکرد از مدیریت صرفاً دولتی به سمت حکمرانی مشارکتی، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت اجتنابناپذیر تلقی میشود.
استان کردستان در سالهای اخیر تلاش کرده است این رویکرد را از سطح شعار به مرحله اجرا برساند و مدل تازهای از مشارکت جوامع محلی، خیرین و بخشهای اقتصادی را در حفاظت از منابع طبیعی شکل دهد.
این تجربه، بهویژه در حوزه آبخیزداری، نشان میدهد که بدون مشارکت واقعی مردم و بخش خصوصی، امکان مقابله پایدار با بحرانهای محیطزیستی وجود ندارد. در همین چارچوب، ورود مسئولیتهای اجتماعی معادن به پروژههای منابع طبیعی، بهعنوان یک ظرفیت جدید، مورد توجه قرار گرفته است.
اکنون کردستان بهعنوان یکی از استانهای پیشرو در این حوزه، در حال تثبیت الگویی است که میتواند در سطح ملی نیز مورد استفاده قرار گیرد.
بهزاد شریفیپور، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کردستان، در گفتوگو با خبرنگار تسنیم با اشاره به رویکرد مشارکتمحور در اجرای پروژههای این حوزه اظهار کرد: هدف اصلی، تحقق شعار «منابع طبیعی با مردم و برای مردم» است.
به گفته او، ادارهکل منابع طبیعی استان تاکنون 108 پروژه مشارکتی را با ارزش بیش از 210 میلیارد ریال و با حضور فعال جوامع محلی و استفاده از ظرفیت مسئولیتهای اجتماعی به اجرا رسانده است.
شریفیپور افزود: در کنار این پروژهها، 21 طرح جدید نیز در قالب مسئولیتهای اجتماعی معادن تعریف شده که شامل اجرای 8 هزار و 823 مترمکعب عملیات مکانیکی آبخیزداری و 7 هزار هکتار مطالعات تفصیلی و اجرایی است.
وی تأکید کرد: این حجم از مشارکت، کردستان را در ردیف استانهای پیشرو کشور در بهرهگیری از ظرفیتهای فرابخشی برای حفاظت از منابع طبیعی قرار داده است.
مدیرکل منابع طبیعی استان کردستان ادامه داد: ورود بخش معدن به پروژههای آبخیزداری، نمونهای از پیوند میان توسعه اقتصادی و حفاظت محیطزیست است که در قالب مسئولیت اجتماعی دنبال میشود.
او همچنین نقش جوامع محلی را در موفقیت این طرحها تعیینکننده دانست و گفت: مشارکت مردم موجب افزایش اثربخشی پروژهها، تقویت سرمایه اجتماعی و پایداری نتایج در بلندمدت شده است.
شریفیپور با اشاره به اثرات این اقدامات در مدیریت مخاطرات طبیعی اظهار داشت: اجرای طرحهای آبخیزداری نقش مهمی در کاهش خسارات ناشی از سیلاب، فرسایش خاک و تقویت امنیت آبی دارد.
مدیرکل منابع طبیعی استان کردستان بیان کرد: این اقدامات در راستای تحقق اهداف بند (خ) ماده 20 قانون برنامه هفتم توسعه و با هدف جلب مشارکت اشخاص حقیقی و حقوقی در حفاظت از منابع طبیعی دنبال میشود.
بر اساس این گزارش؛ تجربه کردستان نشان میدهد که اتکا صرف به منابع دولتی در حوزه منابع طبیعی دیگر پاسخگو نیست و مدلهای مشارکتی میتوانند خلأهای جدی این بخش را جبران کنند.
با این حال، تداوم و تعمیق این مسیر نیازمند نظارت دقیق، شفافیت در تخصیص منابع و جلوگیری از تبدیل مسئولیتهای اجتماعی به اقدامات نمادین و غیراثرگذار است.
اگر این الگو بهدرستی تثبیت و تعمیم داده شود، میتواند به یک مدل ملی در حکمرانی منابع طبیعی تبدیل شود؛ در غیر این صورت، خطر محدود شدن آن به چند پروژه پراکنده و مقطعی همچنان باقی خواهد ماند.
انتهای پیام/