به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، «اورسولا فون در لاین» رئیس کمیسیون اروپا روز چهارشنبه سفر دورهای خود را به جمهوری آذربایجان و ارمنستان آغاز خواهد کرد.
«پائولا پینیو» سخنگوی کمیسیون اروپا در بروکسل با اعلام این خبر تاکید کرد که «فون در لاین» در تاریخ اول جولای وارد باکو شده و پس از آن راهی ایروان خواهد شد. به گفته وی، این سفر با هدف نشان دادن عزم اتحادیه اروپا برای تقویت مشارکت در قفقاز جنوبی و حمایت از دستیابی به صلح پایدار میان باکو و ایروان انجام میشود.
پینیو افزود: «صلح، اتصال حملونقل و ادغام اقتصادی، محورهای اصلی این سفر خواهند بود و توجه ویژهای به توسعه پیوندهای ترانزیتی میان اروپا، قفقاز جنوبی و آسیای مرکزی معطوف خواهد شد.»
«سفر در جاده ابریشم»؛ تغییر موازنه قدرت در قفقاز
رسانههای اروپایی از هماکنون این سفر را «حرکت در جاده ابریشم» نامیدهاند. به گفته آنها، تغییر در موازنه قدرت منطقهای و توسعه اتصالات ترانزیتی که اهمیت آنها در پی بحران خاورمیانه دوچندان شده، در کانون این گفتگوها قرار دارد.
رئیس کمیسیون اروپا در باکو با الهام علیاف، رئیسجمهور آذربایجان دیدار خواهد کرد تا درباره افزایش صادرات انرژی آذربایجان به اروپا و همکاری در پروژههای زیرساختی راهبردی رایزنی کند.
این نخستین سفر «فون در لاین» به باکو از سال 2022 (زمان امضای تفاهمنامه مشارکت راهبردی انرژی) و اولین سفر وی پس از توافقات اخیر باکو و ایروان برای حلوفصل مسالمتآمیز مناقشات است.
این سفر در ادامه گفتوگوهای راهبردی اتحادیه اروپا با قفقاز جنوبی و پس از مذاکرات ماه مارس «آنتونیو کوشتا» رئیس شورای اروپا با علیاف صورت میگیرد؛ جایی که طرفین بر روی چارچوب جدید همکاری در حوزههای امنیتی، دفاعی و فناوریهای دیجیتال تاکید کردند.
در حال حاضر 16 کشور اروپایی از جمله 10 عضو اتحادیه اروپا گاز آذربایجان را دریافت میکنند و ایتالیا همچنان بزرگترین واردکننده آن است.
محور دیگر این تعامل، توسعه «کریدور میانی» است که مسیرهای ترانزیتی جدیدی را میان اروپا و آسیا از طریق قفقاز جنوبی باز میکند. اتحادیه اروپا تاکنون بیش از 80 میلیون یورو به پروژههای این طرح اختصاص داده و حجم کل سرمایهگذاریهای برنامهریزیشده در زیرساختهای حملونقل، انرژی و دیجیتال آن از 2 میلیارد یورو فراتر رفته است.
فون در لاین در ایروان نیز با نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان دیدار خواهد کرد تا بسته حمایتی جدید اروپا از این کشور را فعال کند.
ابعاد ژئوپلیتیک سفر؛ خروج ارمنستان از مدار روسیه؟
«سامول ملیکستیان» کارشناس ارشد مرکز پژوهشهای سیاست امنیتی ارمنستان در تحلیل اهداف این سفر معتقد است: «این سفر نشاندهنده مرحله جدیدی از روابط اتحادیه اروپا و ارمنستان است که درست دو ماه پس از اجلاس جامعه سیاسی اروپا در ایروان انجام میشود. پیروزی حزب نیکول پاشینیان در انتخابات پارلمانی، ابهامات پیش از انتخابات را برطرف کرده و اکنون بروکسل و ایروان میتوانند به جای اقدامات کوتاهمدت، روی یک استراتژی پنجساله تمرکز کنند.»
این کارشناس افزود: «سفر مذکور در بحبوحه محدودیتهای اقتصادی روسیه علیه کالاهای ارمنستان صورت میگیرد. اتحادیه اروپا آماده است تا با لغو تعرفه برخی کالاهای ارمنی و اقدامات تجاری مستقل، پیامدهای فشارهای مسکو را بر بخش کشاورزی ارمنستان کاهش دهد. بروکسل با درس گرفتن از تجربیات گرجستان، اوکراین و مولداوی، این بار بسیار سریعتر به فشارهای اقتصادی روسیه پاسخ میدهد.»
وی همچنین تاکید کرد که از نظر بروکسل، اتصال کامل اروپا به آسیای مرکزی بدون بازگشایی مسیرهای ارتباطی میان ارمنستان و آذربایجان و همچنین ارمنستان و ترکیه غیرممکن است.
مسیر فعلی از طریق گرجستان به دلیل نزدیکی به مناطق تحت کنترل روسیه در اوستیای جنوبی (تنها 350 متر فاصله با بزرگراه اروپایی E-60) بسیار آسیبپذیر است و اروپا میخواهد قفقاز جنوبی را به یک پل لجستیکی امن تبدیل کند. در این میان، باکو به دلیل موقعیت جغرافیایی خود کلید این استراتژی است؛ چرا که منابع آسیای مرکزی نیز باید از مسیر آذربایجان به اروپا برسند.
انتقاد باکو از وعدههای زبانی اروپا و ضرورت تضمینهای مالی
در مقابل، «راسیم موسابکوف» نماینده پارلمان و تحلیلگر سیاسی آذربایجانی دیدگاه متفاوتی دارد. او تاکید میکند که اگر هدف اروپا افزایش عرضه انرژی و توسعه کریدور میانی است، بازیگر اصلی آذربایجان است نه ارمنستان.
موسابکوف گفت: «ارمنستان تنها یک مکمل برای آذربایجان و ترکیه است و تنها بخش کوچکی از این مسیر از خاک آن میگذرد، در حالی که 90 درصد زیرساختهای جادهای قفقاز جنوبی در اختیار آذربایجان است. باکو توسعه مسیرهای ترانزیتی و بندر آلات را خودش فاینانس کرده و 1 میلیارد دلار برای راهآهن باکو-تفلیس-قارص هزینه کرده، در حالی که اتحادیه اروپا تاکنون تنها به حمایتهای زبانی بسنده کرده است.»
وی خاطرنشان کرد: «برای افزایش تولید گاز و توسعه خطوط لوله، به قراردادهای بلندمدت نیاز است. در غیاب تضمینهای مالی، هیچکس میلیاردها دلار سرمایهگذاری نخواهد کرد. اگر سفر فون در لاین همراه با پیشنهادات ملموس نباشد، آذربایجان به روند فعلی خود ادامه خواهد داد. در مورد گاز ترکمنستان و خط لوله ترانسخزر نیز اروپا باید آستینها را بالا بزند و حمایت مالی و سیاسی واقعی ارائه کند؛ آذربایجان خاک خود را برای ترانزیت در اختیار میگذارد اما بار مالی اصلی این پروژهها را به دوش نخواهد کشید.»
انتهای پیام/