به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، علیرضا خاکدامن مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت در نشست خبری برنامههای این مجموعه دانشبنیان اظهار کرد: این مؤسسه دانشبنیان یکی از قدیمیترین مجموعههای سرمایهگذاری در حوزه دانشبنیان در کشور است. از میانه دهه 90، یعنی از حدود سال 94 به این سمت، این مؤسسه به عنوان یکی از نخستین مجموعههایی که در این حوزه سرمایهگذاری کرد فعالیت خود را آغاز کرد. در همان ابتدا با چند سرمایهگذاری که انجام شد و بعداً استارتآپهای آنها در کشور مطرح شدند، فعالیت مؤسسه نیز آغاز شد.
خاکدامن تصریح کرد: به تناسب رشد حوزه اقتصاد دانشبنیان در کشور طی این سالها، مؤسسه تلاش کرده اثرگذاری خود را داشته باشد. در موج اولیه که بیشتر موج استارتآپی بود و مجموعههای مختلف ایدههای خود را برای تبدیل شدن به یک پلتفرم مطرح میکردند، بسیاری از طرحهای ما نیز در همان ابتدای کار در همین حوزه شکل گرفت که خوشبختانه برخی از آنها نیز موفق بودند؛ از جمله مجموعه «باسلام» که امروز مجموعه موفقی است و با سرمایهگذاری مؤسسه شکل گرفت، یا مجموعه «پذیرش 24» و مجموعههای مختلف دیگری که از همان موج اولیه استارتآپی به وجود آمدند.
وی ادامه داد: با تغییر رویکردهای حوزه اقتصاد دانشبنیان و حرکت از کسبوکارهای استارتآپی به سمت کسبوکارهای بزرگتر که بتوانند اثرات جدیتر و صنعتیتری در اقتصاد داشته باشند، مؤسسه نیز اولویت خود را تا حدی به این سمت برد که مجموعههای صنعتی دارای فناوریهای پیشرفته که برای نخستین بار در کشور ایجاد میشوند توسعه پیدا کنند.
خروج 2 همتی از سرمایهگذاریها در دو سال و نیم گذشته
مدیرعامل این مجموعه دانشبنیان گفت: یکی از خبرهای خوبی که میتوان ارائه کرد این است که ما از ابتدای سال 1403، یعنی در دو سال و نیم گذشته، بالغ بر دو همت از کسبوکارهای بلوغیافته را فروخته و از آنها خارج شدهایم. این موضوع اثر بسیار خوبی در ستاد اجرایی فرمان امام(ره) به عنوان سهامدار اصلی ما داشت و باعث شد مجموعه دانشبنیان صرفاً به عنوان یک مجموعه حمایتی دیده نشود.
وی افزود: از آن زمان به بعد این نگاه شکل گرفت که این مجموعه میتواند سرمایهگذاریهای ابتدای زنجیره را انجام دهد و پس از رشد مناسب کسبوکارها، آنها را واگذار کند تا سایر سرمایهگذارانی که میخواهند در این حوزه فعالیت کنند وارد شوند. به عنوان مثال، مجموعه «باسلام» که در ابتدا یک هسته استارتآپی کوچک بود، به یک مجموعه صنعتی بزرگ واگذار شد تا بتواند زنجیره فعالیت خود را توسعه دهد.
خاکدامن اظهار کرد: مأموریت ما این است که در ابتدای زنجیره و در مراحل اولیه وارد شویم و پس از رسیدن کسبوکار به یک مرحله از رشد، از سرمایهگذاری خارج شویم. این روند نشان داد که اقتصاد دانشبنیان میتواند ارزش افزوده جدی ایجاد کند و نگاه ما صرفاً حمایتی نیست، بلکه نگاه به صنایع آینده است که باید در این زمینه رشد کنند.
سرمایهگذاری 600 میلیارد تومانی در 9 ماه گذشته
وی گفت: در 9 ماه گذشته مؤسسه دانشبنیان برکت بالغ بر 600 میلیارد تومان در حوزههای مأموریتی خود سرمایهگذاری کرده است. بخش مهمی از منابعی که از محل خروج و فروش کسبوکارها حاصل شد، مجدداً به حوزه دانشبنیان تزریق شد.
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت افزود: در شرایط 9 ماه گذشته که دو جنگ را پشت سر گذاشتیم، خوشبختانه 600 میلیارد تومان سرمایهگذاری جدید و واقعی انجام دادیم و منابع آن نیز تزریق شد. البته مبالغ مصوب بیش از این است، اما آنچه را که محقق شده خدمت شما عرض میکنم.
وی ادامه داد: این سرمایهگذاریها حاصل تلاش همکاران ما در واحدها و شرکتهای مختلف سرمایهگذاری است. همانطور که میدانید مجموعه کارآفرینی بهمن، مجموعه صنتا، مجموعه ثروت ستارگان و مجموعه معنا چهار مجموعه اصلی سرمایهگذاری ما هستند که هرکدام در حوزههای تخصصی خود استارتآپها، تیمهای مختلف و تیمهای فناور را فراخوان میکنند و روی آنها سرمایهگذاری انجام میدهند.
خاکدامن گفت: در خصوص جزئیات این سرمایهگذاریها در ادامه توضیحاتی ارائه خواهیم کرد. ما دو محور اصلی سرمایهگذاری در مؤسسه دانشبنیان به عنوان ابزار و نهاد اصلی سرمایهگذاری داریم.
وی درباره محورهای سرمایهگذاری مؤسسه در حوزه نوآوری اجتماعی گفت: یکی از دو محور اصلی سرمایهگذاری ما در مجموعه دانشبنیان برکت، بحث نوآوری اجتماعی است. اساساً مجموعههایی مانند ستاد اجرایی فرمان حضرت امام (ره) شکل گرفتند تا از منابعی که متعلق به همه ملت است برای محرومیتزدایی و توزیع عادلانه منابع استفاده کنند. به تبع آن، ما نیز به عنوان نهاد سرمایهگذاری، یکی از اولویتهای اصلیمان را بحث نوآوری اجتماعی قرار دادهایم؛ به این معنا که از فناوری و نوآوری در جهت رفع مسائل مناطق محروم استفاده کنیم.
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت افزود: اقدامات متعددی در یک سال گذشته در این زمینه انجام شده است که اگر بخواهم به چند مورد اشاره کنم، یکی بحث «دبیرخانه رعنا» است. ما یک دبیرخانه تحت عنوان «دبیرخانه رعنا» (مخفف رویداد عصر نوآوری اجتماعی) داریم که مسئولیت آن، شناسایی مجموعههای مختلف در اکوسیستم دانشبنیان است که راهحلهایی در حوزه محرومیتزدایی دارند تا بتوانیم تا مرحله نمونهسازی و پایلوت روی آنها سرمایهگذاری کنیم.
وی تصریح کرد: ما مجموعههای بزرگی در کشور داریم که کار محرومیتزدایی انجام میدهند، اما عمده این کارها سنتی است؛ برای مثال اینکه نیسانی بگیریم و جهیزیه بار بزنیم و به مناطق محروم بفرستیم. دغدغه ما این است که چگونه از ایدههای خلاقانه و توان نخبگان جامعه و جوانان استفاده کنیم تا مشکلاتی را که سالها در مناطق محروم تجمع یافته است، حل کنیم. «رعنا» دقیقاً کارش این است که تمام ایدههای موجود را پیدا کند و تا مرحله پایلوت پیش ببرد و پس از آن، طرحها را به دست نهادهای اجتماعی متقاضی که اولین آنها بنیاد برکت است، بسپارد.
خاکدامن ادامه داد: ما تاکنون دو دوره «رعنا» برگزار کردهایم که موضوع اول در حوزه آب و دوم در حوزه سلامت بود. در حوزه آب، دو پروژه اصلی را کلید زدیم؛ پروژه اول ایجاد پکیجهای مستقل از شبکه بود که با انرژی خورشیدی و فناوریهای جدید، بحث تصفیه آب در نقاط دورافتاده را انجام میدهد. ما روستاهای زیادی در کشور داریم که به دلایل مختلف به شبکه آبرسانی وصل نیستند و کار در آنجا دشوار است. ما اولین پروژه را در روستای «جاممحمد» سیستان و بلوچستان که لب مرز است و چالشهای زیادی دارد، اجرا کردیم.
وی افزود: مهمترین بحث در این حوزههای نوآوری اجتماعی این است که ما چگونه مردم را در ادامه کار درگیر کنیم. اگر قرار باشد منِ حاکمیت و دولت دائماً بودجه بگذارم، توقع ایجاد میشود و مشکل حل نمیشود؛ بلکه باید توانمندسازی کنیم و کمک کنیم زیرساختها به وجود آید و آنها را به خود مردم بدهیم تا بتوانند پیگیر کار باشند. بحث مردمیسازی و توسعه این طرحها اکنون موضوع اصلی ماست. همچنین، پروژه تحویل 20 عدد ماژول شیرینسازی آب در دست انجام است که انشاءالله به بنیاد برکت تحویل داده میشود؛ دو سه ماژول از این تعداد نیز هماکنون در نقاط ساحلی کشور نصب شده است.
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت اظهار داشت: در حوزه سلامت نیز چهار پنج اقدام مهم انجام دادیم؛ از جمله اقدامی که در خصوص سبکسازی تجهیزات تریاژ برای تیمهای جهادی است. ما چهار پکیج تجهیزات سبک تریاژ را با همکاری دو شرکت دانشبنیان طراحی کردیم و به گروههای جهادی تحویل دادیم.
وی تصریح کرد: هدف این کار این است که هزینه تمامشده تجهیزات تریاژ را تقریباً به یکپنجم برسانیم و علاوه بر این، کمک کنیم که این تجهیزات به دیتابیسهای ملی وصل شوند و مباحث مربوط به هوش مصنوعی روی آنها پیادهسازی شود تا بتوانیم غربالگری سریع را در نقاط محروم انجام دهیم.
وی ادامه داد: برنامهریزی برای درمان افراد بسیار مهم است؛ چراکه باید پیش از آنکه بیماریها به مرحله حاد برسند، بتوانیم خدمات لازم را به مردم ارائه دهیم. بسیاری از مردم در روستاهای دورافتاده به خدمات سلامت و درمانگاهها دسترسی ندارند و این بستهها کمک میکند در موضوعاتی مانند کمخونی که برای کودکان و زنان اهمیت زیادی دارد، خدمات سریعتر، ارزانتر و متصل به دیتابیسها و سامانههای هوش مصنوعی ارائه شود.
خاکدامن افزود: این اقدام، اتفاق خوبی بود و تلاش داریم آن را توسعه دهیم. همچنین از دو سه پلتفرم مختلف در حوزه اصلاح بیماریهای رفتاری کودکان، مراقبتهای بارداری و درمان ناباروری حمایت کردهایم.
وی تصریح کرد: جالب است که یکی از پلتفرمهایی که مورد حمایت ما قرار گرفت و تاکنون به 100 متقاضی در حوزه ناباروری خدمات داده، توانسته با ارائه توصیههایی که توسط یک شرکت دانشبنیان فعال در این حوزه ارائه میشود، 60 درصد نیاز به درمانهای تهاجمی ناباروری را کاهش دهد. به این معنا که توصیههای مربوط به تغذیه و سبک زندگی باعث شده نیاز افراد به درمانهای پرهزینه ناباروری که ممکن است عوارض سلامتی نیز داشته باشد، کاهش پیدا کند.
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت گفت: این نمونهسازیها تاکنون برای 100 نفر در کشور انجام شده و اکنون قابلیت ارائه در سطح ملی را دارد و تلاش میکنیم بتوانیم آن را به صورت گسترده مورد استفاده قرار دهیم.
وی درباره پویش «مرهم» اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که دوست دارم بیشتر به آن بپردازم، پویش «مرهم» است. ما با همکاری مجموعه «پذیرش 24» که یک مجموعه دانشبنیان است، نخستین پلتفرم ویزیت آنلاین داوطلبانه پزشکان در کشور را با عنوان «مرهم» راهاندازی کردیم.
خاکدامن افزود: پیش از این، گروههای جهادی پزشکان را به مناطق محروم و حاشیه شهرها اعزام میکردند و پزشکان زیادی نیز در این حوزه فعالیت داشتند، اما این پلتفرم که حاصل همکاری مشترک ما و «پذیرش 24» است، این امکان را فراهم کرده که پزشکان در کنار مشغلههای کاری خود، بخشی از ویزیتهای رایگان را در این سامانه تعریف کنند؛ برای مثال اعلام کنند که ماهانه 20 بیمار را به صورت رایگان و از طریق اپلیکیشن ویزیت میکنند.
وی ادامه داد: این ظرفیت باعث شده مجموعه بزرگی از پزشکان کشور که علاقهمند به همکاری در امور خیرخواهانه هستند، بدون نیاز به حضور فیزیکی در مناطق محروم، خدمات خود را از این طریق ارائه دهند.
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت گفت: ما این ظرفیت را با همکاری وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به اشتراک گذاشتیم و دوستان نیز همکاری خوبی با ما داشتند. افرادی که برای دریافت نوبت آنلاین مراجعه میکنند، اگر در سه دهک اول جامعه باشند، به آنها پیشنهاد میشود که میتوانند از ویزیت رایگان استفاده کنند.
وی افزود: این موضوع از سمت متقاضیان نیز کمک میکند تا با اتصال به دیتابیس وزارت رفاه که در حال توسعه آن هستیم، افراد حاضر در سه دهک اول به صورت خودکار از این زیرساخت استفاده کنند.
خاکدامن اظهار کرد: پویش «مرهم» تاکنون در دو ماه گذشته بیش از 2500 ویزیت ثبت کرده و 600 پزشک و متخصص در آن خدمات ارائه دادهاند. امیدواریم بتوانیم ظرف سه تا چهار ماه آینده این ظرفیت را چند برابر کنیم. به نظر ما این یکی از اتفاقات خوب و امیدآفرین است.
وی در ادامه درباره «رعنای سوم» گفت: رعنای سوم در حوزه آموزش برگزار میشود و تاکنون بیش از 200 طرح به ما رسیده است. به دنبال این هستیم که در حاشیه نمایشگاه اینوتکس، پنج تا شش طرح منتخب را در حوزه آموزش مناطق محروم حمایت کنیم تا بتوانند نمونههای اولیه خود را تولید کنند.
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت خاطرنشان کرد: اقدامات دیگری نیز در حوزه نوآوری اجتماعی انجام شده است؛ از جمله حمایت از ایجاد بازار آب در کرمان. پیش از این، بازار آب دو بار در کشور و در دشتهای خراسان جنوبی و قزوین اجرا شده بود و ما از اجرای دشت سوم در کرمان حمایت کردیم.
وی درباره سازوکار «بازار آب» گفت: مدل بازار آب به این صورت است که یک سازوکار تهاتری ایجاد میکند. از یک سو صنایع به دلیل الزاماتی که برای کاهش برداشت آب و صرفهجویی وجود دارد، مجبورند آب را با قیمتهای بالا خریداری کنند و اساساً هزینه برداشت و تأمین آب برای صنایع بسیار بالاست. از سوی دیگر، کشاورزان ممکن است با اقداماتی برای افزایش بهرهوری بتوانند مازاد آب ایجاد کنند، اما انگیزه کافی برای این کار وجود ندارد.
خاکدامن افزود: بازار آب این دو بخش را به یکدیگر متصل میکند؛ به این معنا که به کشاورز گفته میشود اگر اقداماتی انجام دهد که بهرهوری آب افزایش یابد و در عین حال محصول او کاهش پیدا نکند ـ که این موضوع باید توسط وزارت جهاد کشاورزی در استان تأیید شود ـ در صورت ایجاد مازاد آب، این مازاد به صنایع متصل میشود تا صنایع گواهی صرفهجویی آب را با قیمت مناسب از کشاورز خریداری کنند.
وی تصریح کرد: این اقدام با همکاری یک شرکت دانشبنیان با سرمایهگذاری ما و نیز مشارکت وزارت جهاد کشاورزی و وزارت نیرو در حال اجراست. تاکنون دو پایلوت این طرح اجرا شده و ما از اجرای پایلوت سوم در استان کرمان حمایت کردهایم.
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت ادامه داد: پایلوت کرمان این امید را ایجاد کرده است که سالانه حدود پنج میلیون مترمکعب آب از طریق افزایش بهرهوری در این طرح صرفهجویی شود. علاوه بر این، در کنار آن راهکارهایی برای کشاورزان جهت افزایش بهرهوری چاههای کشاورزی ارائه کردهایم.
وی افزود: چاههای کشاورزی حدود 15 درصد برق کشور را مصرف میکنند و اقداماتی که در این زمینه انجام میشود میتواند تا 50 درصد مصرف برق آنها را کاهش دهد. مجموعه این اقدامات میتواند یک سازوکار پایدار برای افزایش بهرهوری در حوزه آب و برق بخش کشاورزی که موضوع بسیار مهمی است، ایجاد کند.
خاکدامن در ادامه گفت: در حوزه آب نیز از یک پکیج نانواوزون حمایت کردهایم که توانایی تبدیل آب آلوده و شور به آب شرب با ظرفیت 72 مترمکعب در ساعت را دارد. این فناوری با ترکیب نانوحباب و اوزونزنی عمل میکند و پروژه آن در استان خراسان جنوبی در حال اجراست و بهزودی رونمایی خواهد شد.
وی اظهار کرد: اینها خلاصهای از اقدامات مؤسسه در حوزه نوآوری اجتماعی است. در حال برنامهریزی هستیم که به عنوان حامی حوزه نوآوری اجتماعی در نمایشگاه اینوتکس امسال برنامه ویژهای تعریف کنیم که نتایج آن اطلاعرسانی خواهد شد. همچنین از همینجا از مجموعههایی که در حوزه نوآوری اجتماعی راهحل دارند دعوت میکنیم با ما همکاری کنند.
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت افزود: ما در حوزه نوآوری اجتماعی برای سرمایهگذاری محدودیتی نداریم و بسته به نیاز، از روشهای مختلفی مانند خرید خدمت یا سرمایهگذاری استفاده میکنیم. برای مثال، از یک مجموعه که در حوزه کاهش ضایعات کشاورزی در محصول سیب فعالیت میکند، به صورت سرمایه در گردش حمایت کردهایم.
وی ادامه داد: با توجه به مأموریتی که داریم، برای ما مهم است که یک کار تا چه اندازه برای نخستینبار انجام میشود و تا چه حد قابلیت توسعه در کشور را دارد.
خاکدامن درباره همکاریهای استانی نیز گفت: با هماهنگی بنیاد برکت پویشی با عنوان «برکتینو» ایجاد کردهایم که هدف آن ارائه تسهیلات اشتغالزایی به پارکهای علم و فناوری است. همانطور که میدانید یکی از محورهای اصلی فعالیت بنیاد برکت توانمندسازی و اشتغالزایی است.
وی افزود: در فرایند «برکتینو» 400 تیم درخواست خود را ثبت کردند. این طرح با استفاده از منابع اهرمی در بانکها و با تعامل با بنیاد برکت اجرا میشود و در نهایت 235 طرح از پارکهای علم و فناوری استانهای مختلف به عنوان طرحهای برگزیده برای معرفی به بانکها انتخاب شدند که اکنون در حال طی مراحل اجرایی هستند و نتایج نهایی آن متعاقباً اعلام خواهد شد.
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت ادامه داد: بیش از 200 طرح از این مجموعه مربوط به استانهای مختلف کشور است. دغدغه ما این است که در راستای مأموریت ملی خود بتوانیم با پارکهای علم و فناوری استانها تعامل داشته باشیم و به ایجاد شرکتهای دانشبنیان جدید کمک کنیم.
وی گفت: در حال حاضر اکوسیستم دانشبنیان کشور با یک مشکل مواجه است و آن کند شدن روند ایجاد تیمهای جدید در ابتدای زنجیره است. اگر نرخ ایجاد شرکتهای دانشبنیان در یک سال گذشته را بررسی کنید، فاصله معناداری با سالهای ابتدایی دهه 1400، مانند سالهای 1401، 1402 و 1403 دارد و این موضوع قابل توجه است.
وی ادامه داد: در سالهای اخیر تمرکز بسیاری از بازیگران اکوسیستم بر انتهای زنجیره بوده است؛ چراکه معمولاً افراد از ریسک فاصله میگیرند. در حالی که نگاه ما این است که به ابتدای زنجیره ورود کنیم و کمک کنیم استارتآپهای جدید و تیمهای فناور تازه شکل بگیرند؛ چراکه اینها شرکتهای دانشبنیان بزرگ آینده خواهند بود.
خاکدامن افزود: در همین راستا با پارکهای علم و فناوری همکاریهای جدی را آغاز کردهایم که یکی از آنها طرح «برکتینو» است. همچنین رویدادهای استانی متعددی برگزار کردهایم؛ از جمله برگزاری رویداد در استان کهگیلویه و بویراحمد و نیز حمایت از نخستین رویداد ملی صنایع خلاق در چابهار.
وی تصریح کرد: در این رویدادها تیمهای مختلفی حضور پیدا میکنند و درخواست سرمایهگذاری میدهند، اما معمولاً حدود 10 درصد تیمها شرایط لازم را برای دریافت سرمایهگذاری پیدا میکنند. در این مسیر از منابع اهرمی نیز استفاده میکنیم و مجموعههای مختلفی از جمله پیشگامان تا ثریا، پارک علم و فناوری شریف و نواتک نیز با ما همکاری دارند و در برخی از آنها سرمایهگذاری انجام دادهایم.
سرمایهگذاری روی 1000 هسته فناور در پارکهای علم و فناوری
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت گفت: در مجموع آماده سرمایهگذاری روی هستههای فناور هستیم. در همین راستا با وزارت علوم و صندوق نوآوری و شکوفایی برنامهای را دنبال میکنیم تا بتوانیم در هزار هسته فناور در پارکهای علم و فناوری سرمایهگذاری کنیم.
وی افزود: امیدواریم این تفاهمنامه بهزودی نهایی شود. اگر این اتفاق رخ دهد، فرصت بزرگی برای ایجاد زایش در اکوسیستم نوآوری کشور خواهد بود.
خاکدامن ادامه داد: در استان سیستان و بلوچستان نیز بر ایجاد مرکز نوآوری «زهک» سرمایهگذاری کردهایم و در حال راهاندازی یک مرکز نوآوری 500 متری در این منطقه هستیم. امیدواریم حدود 50 نفر از جوانان فعال در آن منطقه که در پارک علم و فناوری با محدودیت فضا و امکانات مواجه هستند بتوانند از این ظرفیت استفاده کنند و پیشبینی میکنیم این مرکز تا پایان تابستان رونمایی شود.
وی اظهار کرد: علاوه بر اقدامات استانی، در خود زیستبوم نوآوری کشور نیز برنامههایی را اجرا کردهایم. به طور خاص میتوان به برگزاری رویداد ملی «نمونهسازی سریع» با همکاری دانشگاه شهید بهشتی اشاره کرد.
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت افزود: همانطور که میدانید موضوع فبریکیشن و ساخت سریع در دنیا بسیار مهم است. در این رویداد 300 تیم از دانشگاههای مختلف کشور حضور یافتند و طرحهای خود را ارائه کردند که در نهایت شش تیم در حوزه ربات و شش تیم در حوزه توربوفن موفق شدند حمایت ما را دریافت کنند.
وی ادامه داد: از هر یک از این تیمها برای ساخت نمونه محصول تا سقف 500 میلیون تومان حمایت کردیم. البته این حمایت صرفاً نقدی نبود و زیرساختهای تولید سریع نیز در اختیار آنها قرار گرفت تا بتوانند نمونه اولیه محصولات خود را تولید کنند و در ادامه مسیر جذب سرمایه داشته باشند.
کارخانه نوآوری پزشکی دقیق برکت به زودی رونمایی میشود
خاکدامن گفت: یکی از اقدامات مهمی که در ماههای آینده بیشتر درباره آن خواهید شنید، رونمایی از «کارخانه نوآوری پزشکی دقیق برکت» است که بهزودی انجام خواهد شد.
وی افزود: هسته اولیه این کارخانه در دوران کرونا شکل گرفته بود، اما هنوز به بهرهوری لازم نرسیده بود. ما زیرساختهای آن را تکمیل کردیم و اکنون این مجموعه از نظر تجهیزات و امکانات یکی از زیرساختهای ویژه کشور محسوب میشود.
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت اظهار کرد: با توجه به تجربهای که در گذشته در حوزه زیستفناوری داشتهام، میتوانم بگویم زیرساخت ایجادشده در این کارخانه واقعاً قابل توجه است و میتواند به رشد تیمهای استارتآپی فعال در حوزه پزشکی دقیق یا «پریسیژن مدیسین» کمک کند.
وی تصریح کرد: آینده پزشکی در حوزه پزشکی دقیق است و این حوزه ارزش افزوده بالایی دارد. ما نمیتوانیم در اقتصاد سلامت کشور صرفاً به تولید داروهایی مانند استامینوفن و دیفنهیدرامین بسنده کنیم و باید به سمت تولید محصولاتی با ارزش افزوده بالاتر حرکت کنیم؛ همانطور که امروز محصولات بیوتکنولوژی ارزش افزوده بالایی دارند.
خاکدامن ادامه داد: این مرکز میتواند کمک زیادی کند تا هستههای فناور فعال در حوزه پزشکی دقیق رشد کنند. اطلاعات تکمیلی درباره این مرکز نیز در اختیار رسانهها قرار خواهد گرفت و احتمالاً برنامه ویژهای برای معرفی آن برگزار خواهیم کرد.
وی گفت: نخستین فراخوان شناسایی تیمهای فعال در حوزه پزشکی دقیق را نیز منتشر کردهایم و تیمهایی که در این حوزه ایده یا محصول دارند میتوانند در این فراخوان شرکت کنند. ما آمادگی داریم علاوه بر سرمایهگذاری، زیرساختهای لازم را نیز در اختیار آنها قرار دهیم تا بتوانند محصولات مورد نیاز کشور را توسعه دهند.
وی ادامه داد: مجموعههای مختلفی نیز در این حوزه ایدههایی دارند که ما برخی از آنها را حمایت میکنیم و کمک میکنیم شکل بگیرند. یکی از نیازهایی که احساس کردیم، ایجاد «فنبازار نوآوری اجتماعی» بود؛ چراکه چنین بستری در کشور وجود نداشت.
خاکدامن افزود: تجربه اتصال ارائهدهندگان راهکار به متقاضیان در کشور تجربه موفقی بوده است. بر همین اساس، ما شبکه کارگزاری نوآوری اجتماعی را ایجاد و روی آن سرمایهگذاری کردیم. این فنبازار نوآوری اجتماعی با هدف اتصال سازمانهای مردمنهاد، مجموعههای فعال در حوزه اجتماعی و نهادهای مرتبط به تیمهای دانشبنیان، فناور و نوآور که راهکارهای مختلف ارائه میکنند، راهاندازی شده است.
وی تصریح کرد: اطلاعات این شبکه کارگزاری در سایت مؤسسه دانشبنیان برکت موجود است و افرادی که چه در حوزه استفاده از نوآوریها و چه در حوزه ارائه راهکارهای نوآورانه فعالیت دارند، میتوانند در این شبکه فعال شوند.
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت اظهار کرد: مواردی که تا اینجا مطرح شد، بیشتر مربوط به خطوط اکوسیستمی و نوآوری اجتماعی ما بود. به عنوان یک نهاد حاکمیتی، مأموریتهایی داریم که بخشی از آنها در حوزه حمایتی تعریف میشود، اما در بخش سرمایهگذاری نیز خود را از مجموعههای باسابقه و فعال کشور میدانیم و تلاش میکنیم سرمایهگذاریهای سودآور در حوزه دانشبنیان انجام دهیم تا این مسیر در کشور توسعه پیدا کند.
وی افزود: یکی از موضوعاتی که لازم میدانم به آن اشاره کنم، تفاهمنامه سههمتی با بانک پارسیان و بانک کارآفرین است که به عنوان دو مجموعه وابسته به ستاد اجرایی فرمان حضرت امام(ره)، برای ایجاد خط اعتباری حمایت از کسبوکارهای دانشبنیان امضا شده است.
خاکدامن ادامه داد: تاکنون یک همت معرفی شرکت انجام شده و 23 شرکت به این خط اعتباری معرفی شدهاند. از این تعداد، شش فقره پس از جنگ نهایی شده و تسهیلاتی به ارزش بیش از 150 میلیارد تومان دریافت کردهاند.
وی درباره مدل این تسهیلات گفت: ما به عنوان بازوی تخصصی دانشبنیان ستاد اجرایی، به بانکهای وابسته اعلام کردیم که در حوزه شناسایی مشتریان تخصصی عمل خواهیم کرد. بخشی از این خط اعتباری صرف توسعه و رشد فعالیتهای دانشبنیان و بخشی نیز صرف پرتفوی خود ما شده است؛ به این معنا که شرکتهای دانشبنیانی که به ما مراجعه میکنند و در آنها سرمایهگذاری میکنیم، از این خط اعتباری نیز بهرهمند میشوند.
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت تصریح کرد: بخش دوم این خط اعتباری به کمک برای بازسازی شرکتهای دانشبنیان پس از جنگ اختصاص یافته است. در تفاهمی که میان آقای فتاح و رئیس دانشگاه صنعتی شریف انجام شد، مقرر شد شرکتهایی که در جریان بمباران دانشگاه صنعتی شریف، بهویژه مجموعه GPU Farm این دانشگاه، آسیب دیدهاند از این خط اعتباری استفاده کنند.
وی افزود: در همین راستا فراخوانی منتشر شد و شش شرکت درخواست استفاده از این خط اعتباری را ارائه کردند که ما نیز آنها را به بانک معرفی کردیم و برخی از این شرکتها موفق به دریافت تسهیلات شدند و پیگیری سایر موارد نیز ادامه دارد.
خاکدامن ادامه داد: در جریان بمباران دانشگاه صنعتی شریف، حدود 20 تا 30 شرکت که زیرساختهای آنها در این مجموعه مستقر بود آسیب دیدند. GPUها، سرورها و زیرساختهای این شرکتها در فضای دانشگاه شریف قرار داشت؛ چراکه این دانشگاه از نظر پاسخگویی، پایداری و الزامات پدافند غیرعامل، زیرساخت مناسبی داشت.
وی اظهار کرد: همانطور که میدانید دیتاسنترها باید از چند مسیر برق دریافت کنند تا در صورت قطع یکی از مسیرها، امکان سوئیچ سریع وجود داشته باشد و زیرساخت دانشگاه شریف از این نظر مناسب بود. متأسفانه به واسطه این بمباران، شرکتهای دانشبنیان مستقر در آنجا آسیب دیدند که یکی از آنها نیز متعلق به خود ما بود و GPUهایی در آن مجموعه داشت.
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت گفت: دانشگاه طبیعتاً در نهایت میتوانست زیرساختهای خود را بازسازی کند، اما شرکتهای مستقر در آن مجموعه آسیب جدی دیده بودند. به همین دلیل در تفاهم مشترک با پارک علم و فناوری تلاش کردیم از طریق این تسهیلات بانکی به این شرکتها کمک کنیم تا بتوانند فعالیت خود را از سر بگیرند و جریان کاریشان را توسعه دهند.
وی افزود: البته باید تأکید کنم که بخش عمده این خط اعتباری بانکی بیشتر در همین مسیر تعریف شده است.
وی ادامه داد: این تسهیلات در قالب سرمایه در گردش ارائه میشود و سرمایه ثابت محسوب نمیشود، اما میتواند تا حدی نگرانی شرکتها در حوزه تأمین مالی را کاهش دهد و به آنها کمک کند فعالیتهای خود را با ثبات بیشتری ادامه دهند.
خاکدامن با اشاره به چالشهای بروکراتیک پیشروی برخی شرکتهای دانشبنیان افزود: یکی از شرکتهایی که روز گذشته در اینجا حضور داشت، اعلام کرد برای جبران حدود 20 میلیارد تومان خسارتی که متحمل شده، چندین ماه درگیر تکمیل فرمها و فرآیندهای اداری در معاونت علمی بوده است. حتی برای دریافت کمک، مجبور شدهاند فاکتورهای رسمی دریافت کنند که همین موضوع هزینه بازسازی آنها را 30 تا 40 درصد افزایش داده است.
وی ادامه داد: به گفته این شرکت، شهرداری اعلام کرده بود که میتواند تا سقف یک میلیارد تومان تسهیلات ارائه دهد، اما شرط آن تسویه عوارض بوده است؛ در حالی که میزان عوارض این شرکت حدود یک میلیارد و 300 میلیون تومان بوده! و عملاً آنها برای دریافت این وام، 300 میلیون تومان دیگر نیز بدهکار شدهاند.
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت با اشاره به تجربه مجموعههای وابسته به این مؤسسه گفت: برخی از مجموعههای ما نیز در جریان جنگ آسیب دیدند، اما واقعیت این است که خودمان آستین بالا زدیم و از منابع داخلی برای بازسازی آنها استفاده کردیم.
وی در ادامه به سومین کارکرد خط اعتباری اشاره کرد و گفت: بخشی از این خط اعتباری برای حمایت از پروژههایی است که برای نخستینبار در کشور اجرا میشوند. به عنوان نمونه، یکی از شرکتهای دارویی برای تولید سه محصول جدید که پیش از این در کشور تولید نمیشد، با ما تفاهمنامهای امضا کرده است.
خاکدامن افزود: در این پروژه ما هیچ انتفاعی برای خود در نظر نگرفتهایم و صرفاً این شرکت را از طریق همین خط اعتباری به بانک معرفی کردیم تا بتواند این محصولات را برای نخستینبار در کشور تولید کند. این تسهیلات در واقع وام سرمایه در گردش است که به شرکتها کمک میکند فعالیتهای جاری خود را راحتتر انجام دهند و در عین حال برای توسعه محصولات جدید سرمایهگذاری کنند.
نخستین صندوق ملی تضمین کشور تأسیس شد
وی در ادامه با اشاره به راهاندازی نخستین صندوق ملی تضمین در کشور گفت: همانطور که اطلاع دارید، وزارت امور اقتصادی و دارایی آییننامهای برای ایجاد صندوقهای تضمین تدوین کرده است. در همین چارچوب، نخستین صندوق ملی تضمین کشور با نام «صندوق ملی تضمین پیشرفت» با مشارکت مؤسسه دانشبنیان برکت، دانشگاه صنعتی شریف، همراه اول و یکی از صندوقهای وابسته به وزارت صمت تأسیس شده است.
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت افزود: سرمایه اولیه این صندوق 250 میلیارد تومان است و مجوز آن نیز صادر شده است. خوشحالیم که مؤسسه دانشبنیان برکت، همانند بسیاری از نهادسازیهایی که در گذشته انجام داده، در این حوزه نیز توانسته پیشگام باشد.
وی درباره کارکرد این صندوق توضیح داد: یکی از چالشهای اصلی شرکتهای دانشبنیان در اجرای پروژهها، موضوع ارائه ضمانت است. برای مثال زمانی که یک شرکت دانشبنیان میخواهد پروژهای را اجرا کند، کارفرما به ضمانت نیاز دارد تا اطمینان حاصل شود که پروژه به سرانجام میرسد و این صندوق با هدف تسهیل همین فرآیند ایجاد شده است. صندوقهای تضمین دقیقاً برای پاسخ به همین نیاز ایجاد شدهاند و میتوانند ضمانتهای لازم را در فرآیندهای اجرایی ارائه دهند.
خاکدامن در ادامه به نقش این مؤسسه در اتصال زیستبوم دانشبنیان کشور به ظرفیتهای اقتصادی ستاد اجرایی فرمان حضرت امام(ره) اشاره کرد و گفت: ستاد اجرایی یکی از هلدینگهای بزرگ کشور است که برآورد میشود حجم داراییهای تحت مدیریت آن به چند ده میلیارد دلار برسد و مجموعهای از شرکتها و پروژههای صنعتی مختلف را در اختیار دارد.
وی افزود: سه حوزه اصلی فعالیت ستاد که ارتباط مستقیمی با مأموریتهای ما دارد شامل حوزههای سلامت، صنعت و انرژی است. یکی از وظایفی که برای خود تعریف کردهایم این است که به عنوان تسهیلگر ارتباط میان شرکتهای دانشبنیان کشور و مجموعههای صنعتی ستاد اجرایی عمل کنیم.
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت ادامه داد: در همین راستا تاکنون 74 درخواست طرح پژوهشی (RFP) از صنایع مختلف ستاد اجرایی استخراج شده و این موارد از طریق نمایشگاهها و رویدادهای مختلف به شرکتهای دانشبنیان اطلاعرسانی شده است تا بتوانند برای اجرای آنها اقدام کنند.
وی گفت: نخستین قرارداد در این چارچوب در فروردینماه امسال میان یک شرکت دانشبنیان و یکی از مجموعههای صنعتی فعال در حوزه پاییندست فولاد به امضا رسید و موضوع استفاده از اعتبار مالیاتی آن نیز انجام شده است. امیدواریم این اقدام بتواند به یک حرکت مستمر برای توسعه همکاری میان صنایع بزرگ و شرکتهای دانشبنیان تبدیل شود.
وی ادامه داد: از شرکتهای دانشبنیانی که احساس میکنند موضوعات و فناوریهای آنها میتواند با نیازهای شرکتهای زیرمجموعه ستاد اجرایی فرمان امام(ره) مرتبط باشد، دعوت میکنیم مسائل و طرحهای خود را با ما در میان بگذارند. ما آمادگی داریم در قالبهای مختلف از جمله سرمایهگذاری، پذیرش ریسک و تعریف پروژههای مشترک با آنها همکاری کنیم.
داخلیسازی توربینهای سنگین حوزه انرژی توسط یک شرکت دانشبنیان
خاکدامن با اشاره به یکی از پروژههای موفق در این زمینه گفت: یکی از پروژههایی که به نتیجه رسید، داخلیسازی توربینهای سنگین حوزه انرژی توسط یک شرکت دانشبنیان در همکاری با یکی از پالایشگاههای زیرمجموعه ستاد اجرایی بود که بدون نیاز به طرفهای خارجی و اروپایی انجام شد. البته با توجه به شرایط جنگی، جزئیات این پروژه در زمان مناسب اطلاعرسانی خواهد شد.
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت افزود: ستاد اجرایی فرمان امام(ره) زیرساختهای گستردهای در اختیار دارد که هم امکان ایجاد ارزش افزوده از طریق فناوری در آنها وجود دارد و هم میتوان پروژههای توسعهای متعددی در دل این زیرساختها تعریف کرد.
وی ادامه داد: برای مثال، از نظر تعداد شرکتها، ستاد اجرایی یکی از بزرگترین هلدینگهای دارویی کشور به شمار میرود و حدود 30 تا 40 شرکت داروسازی در حوزههای مختلف از جمله بیوتکنولوژی، تولید سرم، داروهای شیمیایی و سلولدرمانی در این مجموعه فعالیت دارند.
خاکدامن تصریح کرد: یکی از رویکردهای ما این است که اگر یک شرکت دانشبنیان محصولی در حوزه دارو یا خدمات پزشکی دارد و امکان تولید آن در زیرساختهای موجود فراهم است، نیازی نیست که برای آن کلینروم یا کارخانه جدیدی ایجاد کند. این شرکتها میتوانند از ظرفیتهای موجود استفاده کنند.
وی توضیح داد: در این مدل، اگر شرکت دانشبنیان و هلدینگ مربوطه از نظر فنی به جمعبندی برسند که محصول قابلیت تولید دارد، مؤسسه دانشبنیان برکت به عنوان تسهیلگر وارد عمل میشود. در صورت نیاز، سرمایه در گردش تأمین میکنیم، بخشی از ریسک پروژه را میپذیریم و حتی در صورت آماده بودن شرکت، سرمایهگذاری نیز انجام میدهیم.
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت گفت: این رویکرد به تدریج میتواند به شکلگیری نوعی بازار برای شرکتهای دانشبنیان در مجموعه ستاد اجرایی منجر شود. مزیت این مدل برای ستاد نیز این است که به جای تکیه بر فرآیندهای پرهزینه تحقیق و توسعه داخلی که در بسیاری از موارد کارایی لازم را ندارند، از مدل «نوآوری باز» استفاده میکند.
وی افزود: مأموریتی که از سوی رئیس ستاد اجرایی فرمان امام(ره) به ما واگذار شده، نفوذ فناوری در شرکتهای زیرمجموعه ستاد است و تمرکز اصلی ما نیز بر تحقق همین مأموریت است. در این مسیر ممکن است حتی شرکتی بگوید تنها 20 درصد بازارش مربوط به ستاد است و 80 درصد آن در سایر بخشها قرار دارد، اما اگر پروژه از نظر اقتصادی و فناورانه مناسب باشد، ما همچنان آمادگی سرمایهگذاری در آن را داریم.
نخستین کارخانه تولید منیزیم کشور در قم رونمایی میشود
خاکدامن در ادامه اظهار کرد: تا پایان سال نیز پنج رونمایی مهم در حوزههای صنعتی مختلف خواهیم داشت. یکی از این پروژهها راهاندازی نخستین کارخانه تولید منیزیم کشور در حوزههای غذایی و دارویی است که در قم تکمیل شده و منتظر دریافت مجوزهای نهایی برای عرضه محصولات آن در بازار هستیم.
وی تأکید کرد: زنجیره عناصر معدنی در اقتصاد جهانی اهمیت زیادی دارد و برخی کشورها اقتصاد خود را بر پایه یک یا دو زنجیره از این عناصر بنا کردهاند. یکی از چالشهای اقتصاد ایران نیز خامفروشی است که بخشی از آن به عدم توسعه زنجیرههای ارزش در حوزه عناصر مختلف بازمیگردد.
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت افزود: همانطور که در موضوع عناصر نادر خاکی نیز مشاهده میکنیم، رقابتهای جهانی میان کشورهایی مانند چین و آمریکا نشان میدهد که توسعه صنایع پاییندستی در این حوزه تا چه اندازه اهمیت دارد. بر همین اساس ما نیز بهصورت ویژه در زنجیره منیزیم سرمایهگذاری کردهایم و یکی از مهمترین کارخانههای کشور در این حوزه در قم ایجاد شده است.
وی در پاسخ به پرسشی درباره مدل مالکیت و خروج سرمایهگذاریها گفت: در پروژههایی که وارد میشویم، معمولاً سهامدار میشویم، اما رویکرد ما همواره سهامداری زیر 50 درصد است تا مدیریت و محوریت همچنان در اختیار تیم فناور باقی بماند.
خاکدامن افزود: اصل برای ما این است که تیم فناوری حفظ شود و تقویت گردد، نه اینکه جایگزین آن شویم. به همین دلیل تلاش میکنیم ساختار سرمایهگذاری بهگونهای طراحی شود که استقلال و انگیزه تیمها حفظ شود.
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت با اشاره به عملکرد دو سال و نیم گذشته اظهار کرد: در این مدت خروجهای موفقی داشتهایم و این نشان میدهد مدل ما کارآمد بوده است. در اغلب موارد، خروج به این معنا بوده که خود فناور یا تیم بنیانگذار توانسته سهام ما را بازخرید کند.
وی ادامه داد: در این فرآیند، ارزشگذاری با توافق طرفین انجام میشود و حتی در مواردی شرایط تسهیلشدهای در نظر میگیریم؛ از جمله واگذاری اقساطی سهام یا اعمال تخفیف، تا تیم فناور بتواند مالکیت کاملتری بر کسبوکار خود داشته باشد.
خاکدامن تأکید کرد: زمانی که تیم به بلوغ لازم میرسد و توانایی بازخرید سهام را پیدا میکند، این موضوع برای ما یک موفقیت محسوب میشود؛ چراکه نشان میدهد شرکت به مرحله پایداری و رشد رسیده و میتواند مسیر خود را مستقل ادامه دهد.
انتهای پیام/