به گزارش خبرگزاری تسنیم از شهرکرد، در میانه روزهای گرم تابستان، وقتی آفتاب بیرحمانه بر دشتها و کوهپایههای چهارمحال و بختیاری میتابد، رودخانههای خروشان این استان برای بسیاری از مردم، بهویژه کودکان و جوانان، وسوسهای تکرارشونده میشوند. اما این وسوسه، گاه جانی میگیرد و عزایی برجای مینهد که هیچ آمار سردی نمیتواند عمق تراژدی آن را نشان دهد.
استان چهارمحال و بختیاری در سال جاری در صدر استانهایی قرار دارد که بیشترین آمار غرقشدگی را به ثبت رساندهاند؛ آن هم در حالی که این استان هیچ دسترسی مستقیمی به دریا ندارد. این واقعیت تلخ، باید هشداری جدی برای مسئولان و شهروندان بهشمار آید. طبق آخرین آمار ارائه شده، استان چهارمحال و بختیاری رتبه دوم در آمار غرق شدگی را دارد.
تا پایان خرداد امسال، از مجموع 30 حادثه غرقشدگی در استان چهارمحال و بختیاری، 11 نفر جان خود را از دست دادهاند. این رقم برای استانی که فاقد ساحل دریایی است، بهواقع حیرتآور و تکاندهنده است.
براساس اطلاعات منتشرشده از مرکز عملیات بحران وزارت بهداشت، در 93 روز ابتدای سال 1405، آمار غرقشدگی در رودخانهها نسبت به مدت مشابه سال قبل 100 درصد افزایش داشته است؛ رشدی که واقعاً ذهن را به خود مشغول میکند. این اعداد نشانهای از یک بحران پنهانی است که هر سال در آستانه فصل گرما سر برمیآورد و پس از فروکش گرما، پشت اخبار روزمره فراموش میشود.
چرا استانی بدون دریا، این چنین در صدر جدول تلفات آبی قرار میگیرد؟
پرسش اینجاست که چرا استانی کوهستانی، بدون دریا، این چنین در صدر جدول تلفات آبی قرار میگیرد؟ پاسخ را باید در چند لایه دید. نخست، جغرافیای طبیعی استان با شبکه گستردهای از رودخانههای پرآب، سدها، استخرهای کشاورزی و چشمههای کوهستانی، محیطهایی را فراهم آورده که هم دلانگیزند و هم مرگبار. زایندهرود، کارون و دهها رودخانه فرعی دیگر، در فصل بهار و اوایل تابستان پرخروشترین دوره خود را سپری میکنند.
در برخی موارد رودخانهها، بندهای خاکی و استخرهای کشاورزی بیشتر از دریا خطرناک بوده و آمار فوتیها در این محیطها بیشتر از دریاست. این هشدار، نقطه کلیدی در فهم بحران چهارمحال و بختیاری است؛ زیرا دقیقاً همین محیطهاست که استان را احاطه کرده است.
دومین لایه مشکل، کمبود استخرهای مجاز و ایمن در شهرها و روستاهاست که باعث میشود جوانان برای فرار از گرما به سمت رودخانهها کشیده شوند. وقتی دسترسی به شناگاههای استاندارد محدود است یا هزینه آن از توان خانوادههای کمدرآمد خارج است، رودخانه به گزینهای ارزان و دمدست تبدیل میشود، اما گزینهای که میتواند پایانبخش باشد.
برای همین آموزش شنا، آشنایی با خطرات منابع آبی و نظارت والدین، از مهمترین عوامل پیشگیری از چنین حوادثی هستند و مدارس نیز میتوانند با برگزاری کارگاههای آموزشی، نقش مؤثری در افزایش آگاهی نوجوانان ایفا کنند. این رویکرد آموزشی، اگرچه ضروری است، اما بهتنهایی کافی نیست. نهادهای اجرایی باید در کنار آموزش، زیرساختهای ایمنی را نیز تقویت کنند.از جمله اقدامات فوری که توجه مسئولان را میطلبد، ایمنسازی نقاط بحرانخیز رودخانههاست.
گسترش شبکه ناجیان غریق در مناطق پرخطر آبی استان ضروری است
رها نکردن کودکان در نزدیکی رودخانهها، اجتناب از شنا در مناطق ممنوعه، وارد نشدن انفرادی به آب حتی برای شناگران ماهر، پرهیز از شنا در حالت خستگی و خودداری از شوخی و هل دادن در آب مهمترین عوامل پیشگیری از غرقشدگی است. این توصیهها باید از سطح بیانیههای خبری به سطح آموزشهای هدفمند در مدارس، مراکز فرهنگی و فضای مجازی ارتقا یابند.
در حوزه پیشگیری، آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، تغییر فرهنگ رابطه با آب است. در بسیاری از مناطق استان، نزدیک شدن به رودخانه برای شنا یا وقتگذرانی، امری بدیهی و عادی تلقی میشود، در حالی که همین رودخانهها در ماههای اردیبهشت تا تیر، پرخطرترین وضعیت را دارند. آموزشهای همگانی باید این باور را ریشهکن کند که آشنایی اجمالی با شنا، ایمنی را تضمین میکند.
راهکار دیگری که باید جدی گرفته شود، گسترش شبکه ناجیان غریق در مناطق پرخطر آبی استان است. استقرار نیروهای آموزشدیده در نقاط پرتردد رودخانهها در تعطیلات آخر هفته و ایام تعطیل رسمی، میتواند نقش بازدارنده و نجاتبخشی مؤثری داشته باشد. همزمان، نصب تابلوهای هشداردهنده، طنابهای نجات و وسایل ابتدایی امداد در کنار رودخانههای پرتردد، سرمایهگذاری کمهزینه اما پرثمری است.
اشتراکگذاری اطلاعات میان دستگاههای مختلف اجرایی نیز ضرورتی انکارناپذیر است. مدیریت بحران، اورژانس، آموزشوپرورش، اوقاف و امور خیریه، شهرداریها، دهیاریها و صداوسیمای استانی باید در قالب یک ستاد هماهنگ، برنامه پیشگیرانه مشترکی را برای ماههای پرخطر تابستان به اجرا درآورند. این پراکندگی مسئولیتهاست که گاه موجب میشود کسی احساس نکند مستقیماً مسئول است.
باید با صراحت گفت که هر جانی که در آبهای استان چهارمحال و بختیاری گرفته میشود، در درجه اول قابل پیشگیری بوده است. نه چهارمحال و بختیاری دریا دارد، نه جاذبههای آبی افسارگسیختهای که مهار آنها ناممکن باشد. آنچه کم است، اراده جمعی برای جدی گرفتن این بحران، تخصیص منابع کافی برای ایمنسازی محیطهای آبی، و پایداری در آموزش فرهنگ ایمنی است.
95 درصد موارد غرقشدگی مربوط به گردشگران و مسافران غیربومی است
کیانوش نادری، مدیرکل مدیریت بحران چهارمحال و بختیاری در این خصوص با اشاره به افزایش حوادث غرقشدگی در این استان گفت: چهارمحال و بختیاری پس از فارس، دومین استان کشور از نظر آمار غرقشدگی است و بخش عمده این حوادث در استخرهای کشاورزی رخ میدهد.
به گفته وی، حدود 95 درصد موارد غرقشدگی نیز مربوط به گردشگران و مسافران غیربومی است که به دلیل ناآشنایی با شرایط رودخانههای خروشان استان، هشدارها را نادیده میگیرند.
وی با اشاره به وقوع چند حادثه مرگبار در ماههای اخیر افزود: در اردیبهشتماه چهار نفر از اعضای یک خانواده در استخر کشاورزی شهرستان کوهرنگ و دو نفر دیگر نیز در استخر کشاورزی شهر هارونی جان خود را از دست دادند. به کشاورزان و بهرهبرداران درباره لزوم ایمنسازی استخرها با فنس و حصار و رعایت الزامات ایمنی تذکرات لازم داده شده است.
نادری با بیان اینکه افزایش بارشهای زمستانه و بهاره موجب بالا رفتن دبی رودخانهها، حجم سدهای خاکی و استخرهای کشاورزی شده است، خاطرنشان کرد: شنا در رودخانههای استان به دلیل وجود رسوب، حفره، سنگلاخ، ریشه درختان و جریانهای غیرقابل پیشبینی بسیار خطرناک است و عملیات نجات را نیز با دشواری مواجه میکند.
انتهای پیام/7540