خبرگزاری تسنیم ـ فرید حائری| در منظومه انقلاب اسلامی، برخی شخصیتها تنها در قالب مسئولیتهای اجرایی و نظامی تعریف نمیشوند، بلکه بهمرور زمان به «نمادهای فکری، راهبردی و تمدنی» تبدیل میشوند؛ چهرههایی که نقش آنان فراتر از مدیریت یک سازمان یا فرماندهی یک یگان است و به سطح تأثیرگذاری در هندسه قدرت، امنیت و هویت یک ملت ارتقا مییابد. شهید سپهبد حسین سلامی از جمله همین چهرههاست؛ فرماندهای که نام او با مفهوم «اقتدار دفاعی»، «بازدارندگی هوشمند»، «ولایتمداری عملی» و «نوسازی قدرت نظامی جمهوری اسلامی ایران» گره خورده است.
آنچه شهید سلامی را از بسیاری از فرماندهان همتراز خود متمایز میکرد، تنها در توان عملیاتی یا جایگاه سازمانی او خلاصه نمیشد، بلکه در «نگاه تمدنی به امنیت» و «درک عمیق از آینده جنگها» ریشه داشت. او معتقد بود جنگهای آینده، جنگهای صرفاً سختافزاری نیستند، بلکه ترکیبی از فناوری، اطلاعات، اراده ملی، ایمان دینی و قدرت تصمیمسازی هستند؛ نگاهی که بعدها در ادبیات دفاعی کشور نیز بهعنوان یکی از رویکردهای محوری مورد توجه قرار گرفت.
بازخوانی سیره فکری، مدیریتی و دفاعی شهید سپهبد حسین سلامی، صرفاً مرور یک کارنامه فردی نیست، بلکه تلاشی برای فهم «مکتب فرماندهی در جمهوری اسلامی ایران» است؛ مکتبی که در آن ایمان، علم، تجربه، بصیرت و جهاد در کنار یکدیگر قرار میگیرند و مفهوم جدیدی از قدرت ملی را شکل میدهند.
به همین مناسبت، خبرگزاری تسنیم در گفتوگویی تفصیلی با آیتالله شیخ علی خاتمی، نماینده سابق ولیفقیه در استان زنجان، به واکاوی ابعاد شخصیتی، فکری و راهبردی شهید سپهبد حسین سلامی پرداخته است؛ گفتوگویی که از خاطرات دوران دفاع مقدس آغاز میشود و تا تحلیل نقش ایشان در شکلدهی به اقتدار دفاعی و بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران امتداد مییابد.
تسنیم: حضرت آیتالله خاتمی، اگر بخواهید شهید سپهبد حسین سلامی را در یک قاب کلی برای نسل جوان معرفی کنید، چه تصویری از ایشان ارائه میدهید؟
آیتالله خاتمی: هرگاه نام شهید سپهبد حسین سلامی را میشنوم، پیش از هر چیز کلام نورانی و ماندگار حضرت امام خمینی(ره) در ذهنم تداعی میشود که فرمودند: «با این ستارهها میشود راه را پیدا کرد.» به اعتقاد من شهید سلامی یکی از همان ستارههای درخشانی بود که در آسمان انقلاب اسلامی میدرخشید و مسیر را به نسلهای امروز و فردا نشان میداد.
ایشان از جمله شخصیتهایی بود که نمیتوان او را صرفاً در جایگاه یک فرمانده نظامی تعریف کرد. البته او در عرصه نظامی و دفاعی از برجستهترین فرماندهان جمهوری اسلامی ایران بود، اما حقیقت شخصیت او بسیار فراتر از مسئولیتهای سازمانی و نظامیاش قرار داشت.
شهید سلامی انسانی مؤمن، انقلابی، زمانشناس، اهل معرفت، صاحب بصیرت، برخوردار از قدرت تحلیل و آیندهنگری بود. او عمر خود را در راه دفاع از اسلام، انقلاب اسلامی، امنیت ملت ایران و پاسداری از آرمانهای امام و شهدا صرف کرد و سرانجام نیز به بزرگترین آرزوی خود یعنی شهادت رسید.
من معتقدم زندگی این شهید بزرگوار برای جوانان ما یک دانشگاه کامل است. هرکس بخواهد بداند چگونه میتوان در اوج قدرت، متواضع ماند؛ چگونه میتوان در سختترین میدانها استوار ایستاد؛ چگونه میتوان علم، ایمان و مدیریت را در کنار یکدیگر قرار داد، باید زندگی شهید سلامی را مطالعه کند.
تسنیم: نقش خانواده و تربیت دینی را در شکلگیری شخصیت شهید سلامی چگونه ارزیابی میکنید؟
آیتالله خاتمی: هیچ شخصیت بزرگی بدون یک بستر تربیتی مناسب شکل نمیگیرد. شهید سلامی نیز از این قاعده مستثنا نبود. ایشان در خانوادهای مؤمن، مذهبی و پایبند به ارزشهای دینی رشد کرد و از همان سالهای نوجوانی با اندیشههای حضرت امام خمینی(ره) آشنا شد.
در آن دوران، بسیاری از جوانان تحت تأثیر فضای حاکم بر رژیم پهلوی قرار میگرفتند اما شهید سلامی مسیر دیگری را انتخاب کرد. او جذب گفتمان استقلالخواهی، استکبارستیزی و عدالتطلبی امام خمینی(ره) شد و همین آشنایی، مسیر زندگی او را تغییر داد.
روحیه انقلابی و دینی او تنها یک احساس مقطعی نبود بلکه به یک باور عمیق تبدیل شد. هنگامی که دفاع مقدس آغاز شد، این باورها در میدان عمل آزموده شد و به بلوغ رسید. جنگ برای شهید سلامی صرفاً یک نبرد نظامی نبود؛ مدرسهای برای خودسازی، اخلاص، مسئولیتپذیری و شناخت حقیقت بود.
او در دفاع مقدس آموخت که عزت ملتها نه در سازش و عقبنشینی بلکه در ایستادگی و اعتماد به خداوند متعال نهفته است. این درسی بود که تا پایان عمر در تمام مواضع و تصمیمات او مشاهده میشد.
تسنیم: برخی معتقدند دفاع مقدس نقش تعیینکنندهای در شکلگیری شخصیت فرماندهان نسل اول سپاه داشت. این موضوع درباره شهید سلامی چگونه بود؟
آیتالله خاتمی: دقیقاً همینطور است. دفاع مقدس دانشگاه بزرگی بود که انسانهای بزرگی را تربیت کرد. شهید سلامی از جمله فرماندهانی بود که در این دانشگاه ساخته شد.
او در میدان جنگ با واقعیات سخت زندگی، با دشمنی استکبار جهانی، با ارزش مجاهدت و با حقیقت نصرت الهی آشنا شد. شهید سلامی نصرت الهی را در میدان نبرد دیده بود. او دیده بود که چگونه جوانان مؤمن و کمتجهیزات ایرانی در برابر ارتشی که مورد حمایت قدرتهای بزرگ جهان بود ایستادگی کردند و پیروز شدند.
به همین دلیل ایمان او به وعدههای الهی صرفاً یک باور ذهنی نبود؛ یک تجربه عینی و ملموس بود. این تجربه بعدها در تمام عرصههای مدیریتی و فرماندهی او تأثیر گذاشت.
تسنیم: یکی از محورهای مهم در کارنامه شهید سلامی، توجه ویژه به اقتدار دفاعی کشور است. این نگاه از کجا نشأت میگرفت؟
آیتالله خاتمی:شهید سلامی اعتقاد راسخی به فرمان الهی «وَأَعِدّوا لَهُم مَا استَطَعتُم مِن قُوَّة» داشت. او این آیه را فقط تلاوت نمیکرد بلکه آن را یک راهبرد دائمی برای جمهوری اسلامی ایران میدانست.
از نگاه ایشان، کشوری که میخواهد مستقل بماند و از ارزشهای خود دفاع کند، ناگزیر است از قدرت دفاعی برخوردار باشد. قدرت دفاعی در نگاه شهید سلامی نه یک ابزار تهاجمی، بلکه تضمینکننده امنیت، آرامش و استقلال ملت بود.
او معتقد بود دشمن زمانی دست از تهدید برمیدارد که هزینه تجاوز را سنگین ببیند. بنابراین تقویت بنیه دفاعی را یک وظیفه ملی و دینی میدانست.
تسنیم: شهید سلامی چه نقشی در پیوند تجربه دفاع مقدس با دانش روز نظامی داشت؟
آیتالله خاتمی: یکی از برجستهترین ویژگیهای شهید سلامی همین بود که میان تجربه میدانی و دانش علمی پیوند برقرار کرده بود.
بعضی فرماندهان صرفاً متکی به تجربهاند و برخی صرفاً متکی به آموزشهای آکادمیک؛ اما شهید سلامی هر دو را با هم داشت. او پس از پایان جنگ به تحصیل و مطالعه ادامه داد و تلاش کرد تجربههای ارزشمند دفاع مقدس را به دانش راهبردی تبدیل کند.
نقش ایشان در توسعه مراکز آموزشی و پژوهشی نیروهای مسلح بسیار مهم بود. او معتقد بود فرمانده آینده فقط با شجاعت ساخته نمیشود؛ باید علم، تحلیل، آیندهنگری و قدرت تصمیمسازی نیز داشته باشد.
به همین دلیل در تربیت نسل جدید فرماندهان نقش برجستهای ایفا کرد و تلاش نمود افسران جوان برای جنگهای پیچیده آینده آماده شوند.
تسنیم: برخی از کارشناسان، شهید سلامی را یکی از معماران قدرت بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران میدانند. نظر شما چیست؟
آیتالله خاتمی: این تعبیر کاملاً درست است. شهید سلامی از جمله فرماندهانی بود که مفهوم بازدارندگی را به خوبی درک میکرد.
او میدانست که در دنیای امروز صرف داشتن نیرو کافی نیست. قدرت واقعی زمانی شکل میگیرد که دشمن بداند در صورت هرگونه تجاوز، با پاسخی قاطع، سریع و پرهزینه مواجه خواهد شد.
به همین دلیل از توسعه فناوریهای نوین دفاعی، صنایع موشکی، سامانههای پهپادی و دیگر ظرفیتهای راهبردی کشور حمایت میکرد.
امروز جمهوری اسلامی ایران در بسیاری از حوزههای دفاعی به جایگاهی رسیده که دشمنان ناچارند قدرت آن را در محاسبات خود لحاظ کنند. این جایگاه نتیجه سالها مجاهدت فرماندهانی همچون شهید سلامی است.
تسنیم: نقش ایشان در تقویت خودکفایی دفاعی کشور را چگونه ارزیابی میکنید؟
آیتالله خاتمی: شهید سلامی اعتقاد راسخی به خودکفایی دفاعی داشت. او باور داشت امنیت کشور را نمیتوان از خارج وارد کرد.
ایشان بارها تأکید میکرد که هر جا به ظرفیتهای داخلی اعتماد کردهایم، موفق بودهایم و هر جا چشم به بیگانگان دوختهایم، آسیب دیدهایم.
در نگاه او، جوانان ایرانی سرمایه اصلی کشور بودند. به نخبگان علمی اعتماد داشت و معتقد بود اگر میدان برای آنان فراهم شود، میتوانند پیچیدهترین فناوریها را بومیسازی کنند.
بخش مهمی از پیشرفتهای دفاعی جمهوری اسلامی ایران در سالهای اخیر محصول همین تفکر است.
تسنیم: عملیات عینالاسد چه جایگاهی در منظومه فکری شهید سلامی داشت؟
آیتالله خاتمی: عملیات عینالاسد تنها یک عملیات نظامی نبود؛ نمایش اقتدار جمهوری اسلامی ایران بود.
برای نخستین بار پس از جنگ جهانی دوم، یک کشور بهصورت رسمی و آشکار بزرگترین پایگاه نظامی آمریکا در منطقه را هدف قرار داد و این اقدام را نیز بر عهده گرفت.
این عملیات پیام روشنی داشت؛ اینکه دوران بزنودررو به پایان رسیده است و جمهوری اسلامی ایران در برابر تجاوز سکوت نخواهد کرد.
شهید سلامی از جمله فرماندهانی بود که در شکلگیری این قدرت بازدارنده نقش داشت و این عملیات بخشی از ثمره سالها تلاش فرماندهان انقلابی در توسعه توان دفاعی کشور بود.
تسنیم: اگر بخواهید شهید سلامی را در یک جمله توصیف کنید، چه خواهید گفت؟
آیتالله خاتمی: به گمان من بهترین تعبیر این است که شهید سپهبد حسین سلامی در روزگار ما همان نسبتی را با ولایت داشت که مالک اشتر با امیرالمؤمنین علی(ع) داشت؛ شخصیتی بصیر، وفادار، شجاع، زمانشناس، استوار و آماده فدا کردن همه هستی خود در راه حق.
او فرماندهی بود که میدان، معرفت، علم، اخلاص، ولایتمداری و مجاهدت را در وجود خود جمع کرده بود و به همین دلیل نام او نه فقط در تاریخ سپاه، بلکه در تاریخ انقلاب اسلامی ماندگار خواهد ماند.
انتهای پیام/