به گزارش خبرگزاری تسنیم از اسلامشهر، این شهرستان را شاید بیشتر با چهرهای صنعتی و جمعیت میلیونیاش بشناسند، اما حقیقت آن است که این خطه، انبار غله پنهان پایتخت است؛ گنجینهای خاموش که با دارا بودن تنها 3 درصد از اراضی کشاورزی استان تهران، نقشی حیاتی در امنیت غذایی این کلانشهر ایفا میکند. در شرایط حساس کنونی که کشور با چالشهای پیچیدهای در حوزه تأمین کالاهای اساسی و منابع آبی دست و پنجه نرم میکند، ظرفیتهای بالقوه و بالفعل این شهرستان اهمیتی دوچندان یافته است.
از نزدیکی به بزرگترین بازار مصرف کشور و کریدورهای ترانزیتی و فرودگاه بینالمللی گرفته تا اقلیم مناسب برای توسعه گلخانهها و پرورش ماهیان زینتی، همگی اسلامشهر را به یکی از راهبردیترین نقاط برای جهش تولید و حتی صادرات محصولات کشاورزی تبدیل کرده است.
اما اهمیت اسلامشهر در چیست؟ پاسخ را باید در بشقاب غذای تهرانیها جستوجو کرد. این شهرستان با تولید سالانه بیش از 238 هزار تن شیر، نزدیک به 4 هزار تن گوشت قرمز، صدها تن گوشت مرغ و تخممرغ و بیش از 430 هزار تن انواع محصولات زراعی و باغی، شاهرگ حیاتی تأمین پروتئین و ارزش غذایی جمعیت میلیونی پایتخت و استان تهران محسوب میشود.
حفظ و توسعه این توان تولیدی، تنها یک انتخاب نیست؛ یک ضرورت ملی است. اگر این اراضی حاصلخیز در چنگال سوداگری و کمآبی گرفتار شوند، نهتنها سفره مردم با بحران مواجه میشود، بلکه کشور ناگزیر خواهد شد برای تأمین مایحتاج اولیه خود، دست نیاز به سوی بیگانگان دراز کند.
در این گفتوگو سراغ فائق فتحی، رئیس جهاد کشاورزی اسلامشهر رفتهایم تا هم از ظرفیتهای بینظیر این شهرستان بشنویم و هم از چالشها و گرههای کوری که نفس این بخش را بند آورده است.
آنچه در ادامه میخوانید مشروخ این گفتوگوست:
تسنیم: برای شروع تصویری کلی از ظرفیتهای کشاورزی اسلامشهر ارائه دهید. این شهرستان در استان تهران چه جایگاهی دارد؟
اسلامشهر با وجود وسعت محدود، یک قطب مهم در کشاورزی استان تهران است. ما 800 هکتار اراضی کشاورزی داریم و 1440 بهرهبردار در این بخش فعال هستند. در سال گذشته، کل میزان برداشت محصولات ما به 524 هزار و 319 تن رسید. این یعنی با اینکه تنها 3 درصد از کشاورزی استان تهران را در اختیار داریم، اما بسیار پویا و فعال عمل میکنیم. در بخش ماکیان و طیور 8 واحد، پرورش دام 170 واحد، 47 واحد زنبورداری، 38 گلخانه، 20 واحد سردخانه و صنایع تبدیلی و 5 تعاونی و تشکل و 462 تراکتور و کمباین داریم.
تسنیم: در مورد رتبههای خاص شهرستان در تولیدات کشوری و استانی هم توضیح میدهید؟
بله، افتخار ما این است که رتبه اول تولید ماهیان زینتی و محصولات لبنی و بستنی را در سطح استان داریم. تولید شیر رتبه دوم، در تولید کلزا و انگور رتبه سوم، گندم و ذرت رتبه پنجم و در تولید گوشت رتبه ششم را کسب کردهایم. این آمار نشان میدهد کشاورزی در اسلامشهر هنوز زنده و پیشرو است.
تسنیم: یکی از چالشهای اصلی همیشگی در زراعت، کمبود آب است. برای مقابله با این بحران چه اقداماتی انجام دادهاید؟
خشکسالی و کمآبی واقعاً یک معضل جدی است. تمام تلاش ما این بوده که کشاورزی را از حالت سنتی خارج کنیم. خوشبختانه در حال حاضر 70 تا 80 درصد اراضی کشاورزی شهرستان به سیستمهای نوین آبیاری مجهز شدهاند. برای 20 درصد باقیمانده هم کلاسهای ترویجی و آموزشی گذاشتهایم تا کشاورزان را به این سمت سوق دهیم.
همچنین جلسات مهمی با حضور همکاران آب منطقهای استان برگزار کردیم تا مشکلات حوزه آب را حل و فصل کنیم. هدف ما این است که از هدررفت آب در این شرایط بحرانی فاصله بگیریم.
تسنیم: پیش از این در موضوع کمبود آب، گفته بودید یک منبع آبی بالقوه به نام «پساب» هم وجود دارد. این تناقض نیست؟
این دقیقاً یکی از همان گرههای کوری است که بخش کشاورزی با آن دست و پنجه نرم میکند. ما با بحران فرونشست شدید سفرههای آب زیرزمینی به خصوص در جنوب شهرستان مواجهیم و کمبود آب باعث شده بخش قابل توجهی از اراضی ما غیرقابل کشت شود. اما در همین شهرستان، پساب تصفیهخانه واوان وجود دارد که میتواند یک ناجی باشد. متأسفانه هنوز هماهنگیهای لازم برای استفاده بهینه از این پساب در تولیدات کشاورزی به طور کامل فراهم نشده. این آب میتواند جان دوبارهای به زمینهای تشنه ما بدهد، اما در بروکراسی گرفتار شده است.
تسنیم: اشاره کردید به کلاسهای ترویجی، رویکرد شما برای انتقال دانش به کشاورزان چیست؟
ما به دنبال تلفیق تجربه کشاورزان قدیمی با دانش روز دنیا هستیم. محققینی از مرکز تحقیقات را آوردیم و بین کشاورزان توزیع کردیم. صریحاً به آنها اعلام کردیم که کشاورزی دنیا به سمت صنعتی شدن میرود و اگر ما بخواهیم به روشهای سنتی برگردیم، راهی جز شکست نداریم. برنامهریزی ما بر این اساس است که کشاورزی شهرستان بر مبنای روشهای روز و صنعتی اداره شود تا ضمن افزایش بهرهوری، محصولی سالم و عاری از آفات داشته باشیم و امنیت غذایی را تضمین کنیم.
تسنیم: در حوزه تولیدات دامی و شیلات وضعیت به چه صورت است؟
در این بخشها هم عملکرد خوبی داشتهایم. تولید شیر ما در سال گذشته 238 هزار و 133 تن و تولید گوشت قرمز 3940 تن بوده است. در بخش طیور، 263 تن گوشت مرغ و 1616 تن تخم مرغ تولید کردیم. همچنین پرورش ماهیان زینتی که رتبه اول را داریم و تولید عسل از دیگر فعالیتهای مهم شهرستان است.
یکی از کارهای اساسی ما نظارت بر توزیع نهادههای دامی بود. یکی از معضلات بزرگ در کشور، دست دلالانی بود که نهادهها را از چرخه دامداری خارج میکردند. با راهاندازی و نظارت دقیق بر سامانه بازارگاه، جلوی این کار را گرفتیم و بر توزیع نظارت کامل داریم.
تسنیم: به موضوع حساس و حیاتی ساخت و سازهای غیرمجاز در اراضی کشاورزی رسیدیم. به نظر میرسد این بزرگترین دغدغه شماست؟
دقیقاً؛ این مهمترین موضوع است. همه این آمار و ارقامی که گفتم، همه زحمات وزیر و مدیرکل و اقدامات ما، یک طرف، و این اراضی یک طرف. اگر این زمینهای کشاورزی از بین بروند، دیگر هیچ کدام از این اعداد معنا پیدا نمیکند. ما 85 تا 90 میلیون نفر جمعیت در ایران داریم. صبح که از خواب بیدار میشویم، همه ما نیاز به غذا داریم. این خوراک از کجا میآید؟ از همین اراضی. اگر اینها نباشند، مجبوریم دست نیاز به سوی کشورهای دیگر دراز کنیم.
تسنیم: چه کسانی پشت این تخریب زمینهای کشاورزی و ساخت و سازها هستند؟
خواهش من از همه این است که یک جست وجوی ساده کنند و ببینند پنج یا ده سال پیش، این زمینها کشاورزی بودند و امروز به چه شکلی درآمدهاند. این ساخت و سازهای غیرمجاز کار کشاورز نیست. به جرأت میگویم مظلومترین قشر، همین کشاورز است. متخلفان، دلالان و افراد سودجو هستند که اراضی کشاورزی را به جولانگاه شخصی خودشان تبدیل کردهاند.
ما از ابتدای سال گذشته نزدیک به 780 مورد مقابله با ساخت و ساز غیرمجاز انجام دادهایم، اما این آمار افتخار نیست. افتخار این است که قبل از ساخت، پیشگیری کنیم. این کار نیازمند یک همت جمعی و خرد جمعی بین تمام دستگاههای متولی است. من از شهرداران، نیروی انتظامی و همه عزیزانی که کمک کردند تا جلوی این سوداگران را بگیریم، تشکر میکنم. باید با همکاری هم نگذاریم این اراضی که از گذشتگان به ما رسیده، نابود شود تا بتوانیم آن را به آیندگان تحویل دهیم.
تسنیم: در پایان، اوضاع بازار و تأمین کالاهای اساسی در شهرستان چگونه است؟
خدا را شکر با محوریت فرمانداری و همکاری خوب ادارات، به ویژه در ایام بحرانی مانند جنگ و نوسانات اخیر، نگذاشتیم هیچ خللی در تأمین امنیت غذایی شهرستان به وجود بیاید. مجموعه تعزیرات، اداره اصناف و سایر دستگاهها با تمام توان پای کار بودند. تمام کالاهای اساسی در این مدت به وفور در سطح شهرستان تأمین و توزیع شد. از اینجا جا دارد از زحمات آقای فرماندار و اعضای محترم کارگروه تنظیم بازار، اتحادیهها و بسیج صمیمانه تشکر کنم. امیدوارم با همین همسویی و همفکری بتوانیم آینده بهتری را برای کشاورزی اسلامشهر رقم بزنیم.
انتهای پیام/