به گزارش خبرگزاری تسنیم، آندونی ایرائولا شب گذشته با قراردای 2 ساله رسما به عنوان سرمربی جدید لیورپول معرفی شد. این مربی باسکی جانشین آرنه اشلوت شد؛ مربی هلندی که با وجود رساندن لیورپول به قهرمانی لیگ برتر در فصل 2025-2024، در فصل بعد عملکردی ناامیدکننده داشت و در نهایت از سمت خود برکنار شد.
اکنون این پرسش مطرح است که آیا ایرائولا میتواند مرسیساید را احیا کرده و فوتبال پرهیجان و «هویمتال» دوران یورگن کلوپ را به آنفیلد بازگرداند؟ برای پاسخ به این پرسش، نگاهی به کارنامه و فلسفه فوتبالی او میاندازیم.
آندونی ایرائولا بخش عمده دوران فوتبالش را در باشگاه زادگاهش یعنی اتلتیک بیلبائو سپری کرد. این مدافع باسابقه در سال 2016 و پس از حضور در نیویورک سیتی افسی در لیگ MLS از فوتبال خداحافظی کرد. با این حال، دوران استراحت او چندان طولانی نبود. در سال 2017 هدایت تیم جوانان آنتیگوکو را بر عهده گرفت و تنها یک سال بعد وارد فوتبال حرفهای بزرگسالان شد و به عنوان سرمربی AEK لارناکا در قبرس منصوب شد؛ مسیری منطقی برای مربی که در استان استعدادخیز گیپوزکوآ در منطقه باسک متولد شده بود.
با این حال، دوران حضور ایرائولا در قبرس چندان موفقیتآمیز نبود. هرچند AEK لارناکا در سال 2018 موفق به کسب سوپرجام قبرس شد اما این تنها دستاورد او در آن دوره بود و در نهایت در سال 2019 از سمت خود برکنار شد. البته این پایان راه نبود. ایرائولا همان سال هدایت میراندس، تیمی از دسته دوم اسپانیا، را بر عهده گرفت و موفق شد این باشگاه را به نیمهنهایی کوپا دلری برساند؛ تنها دومین حضور میراندس در این مرحله طی 97 سال تاریخ باشگاه. در آن مسیر رؤیایی، تیم او سویا و ویارئال را حذف کرد و سرانجام در نیمهنهایی برابر رئال سوسیداد متوقف شد.
ایرائولا اما واقعاً در رایو وایکانو نام خود را بر سر زبانها انداخت. او این تیم را از دسته دوم به لالیگا رساند و در فصل 2022-2021 نیز آنها را تا نیمهنهایی کوپا دلری پیش برد؛ جایی که در برابر رئال بتیس شکست خوردند. عملکرد رایو تحت هدایت او بهترین تبلیغ برای تواناییهای این مربی باسکی بود. این تیم به لطف ساختار جسورانه و مدرن ایرائولا به نتایج چشمگیری دست یافت؛ ساختاری که بر یکی از شدیدترین سیستمهای پرسینگ اسپانیا، استفاده مؤثر از ضربههای ایستگاهی و توسعه فردی بازیکنان استوار بود. برای مثال، فران گارسیا زیر نظر او پیشرفت چشمگیری کرد و در نهایت به رئال مادرید بازگشت.
از نظر فوتبالی، ایرائولا به شدت تحت تأثیر مارسلو بیلسا قرار دارد. او بین سالهای 2011 تا 2013 زیر نظر این مربی آرژانتینی در اتلتیک بیلبائو بازی کرد. ایرائولا در گفتوگویی با اسکای اسپورتس گفته بود: خوششانس بودم که دو سال با بیلسا کار کردم. او دیدگاه کاملاً متفاوتی از فوتبال را به من نشان داد. چیزهای زیادی از او آموختم و هنوز هم بسیاری از تمریناتی را که از مارسلو یاد گرفتهام در کارم به کار میبرم.
با این حال، او در برخی جنبهها تفاوتهای قابلتوجهی با بیلسا دارد. برای نمونه، فوتبال بیلسا معمولاً به عنوان فوتبالی بسیار ساختاریافته و مبتنی بر اجرای دقیق دستورات شناخته میشود؛ در حالی که ایرائولا تلاش میکند میان سازماندهی تیمی و آزادی عمل بازیکنان تعادل برقرار کند.
او در این باره میگوید: سازماندهی مناسب ضروری است، زیرا بستری برای شکلگیری ایدههای خوب فراهم میکند اما این بازیکنان هستند که باید آن ایدهها را به اجرا بگذارند. ما فقط نقطه شروع را در اختیار آنها قرار میدهیم. اشتباه گرفتن خلاقیت با هرجومرج بسیار خطرناک است. ما ساختاری ایجاد میکنیم که بازیکنان را در موقعیت تصمیمگیری قرار دهد. فوتبال متعلق به بازیکنان است و مربیان تنها نقش راهنما را دارند. مربیان نباید تصور کنند که کنترل کامل بازی را در اختیار دارند؛ خوشبختانه فوتبال چنین نیست. من تلاش میکنم خلاقیت را محدود نکنم، تعداد لمس توپ را در تمرینات محدود نمیکنم و بازیکنان را به دریبلزنی، ریسکپذیری و پیشروی با توپ تشویق میکنم.
یکی دیگر از جنبههای مهم شخصیت مربیگری ایرائولا، درک عمیق او از روانشناسی بازیکنان است. او به عنوان یک فوتبالیست پیشین، اهمیت این موضوع را به خوبی درک میکند و در ایجاد ارتباط با شاگردانش بسیار دقیق عمل میکند.
او معتقد است: همیشه باید تلاش کنید بفهمید هر بازیکن در زندگی واقعی چه شخصیتی دارد؛ چه کسی باید در خلوت مورد خطاب قرار گیرد و چه کسی در جمع و مقابل همتیمیهایش انگیزه میگیرد. بازیکنان امروزی صرفاً اقتدار مربی را نمیپذیرند. اگر نتوانید آنها را با ایدههای خود متقاعد کنید، دوام چندانی نخواهید داشت.
ایرائولا پس از موفقیت در رایو وایکانو راهی لیگ برتر انگلیس شد تا پروژه بازسازی بورنموث را هدایت کند؛ تیمی که در فصل 2023-2022 به سختی از سقوط گریخته بود. مدیران باشگاه نه تنها به دنبال نتایج بهتر بودند، بلکه میخواستند هویتی مشخص و جذاب برای تیم ایجاد کنند.
شروع کار آسان نبود. بورنموث در یازده هفته ابتدایی لیگ تنها یک پیروزی کسب کرد و هفت بار شکست خورد. با این حال، مدیران باشگاه به سرمربی خود اعتماد کردند و او را حفظ کردند. تصمیمی که بعدها کاملاً درست از آب درآمد.
ایرائولا بعدها درباره آن مقطع گفت: همیشه میگویم افراد باهوش تردید میکنند. اگر شک نکنید، از خودتان نمیپرسید. مواقعی بود که به بازیکنان نگاه میکردم؛ آنها دقیقاً همان کارهایی را انجام میدادند که از آنها میخواستیم اما باز هم میباختیم.
مشکل اصلی، سازگار شدن با سبک پیچیده و پرفشار او بود. از نوامبر 2023 به بعد، بازیکنان درک بهتری از ایدههای تاکتیکی سرمربی خود پیدا کردند و نتایج نیز به تدریج بهبود یافت. بورنموث آن فصل را در رتبه دوازدهم به پایان رساند. فصل بعد به یکچهارم نهایی جام حذفی رسید و در لیگ نهم شد. سرانجام در فصل 2026-2025، بهترین فصل تاریخ باشگاه را رقم زد و با قرار گرفتن در رتبه ششم لیگ برتر، رکوردی تاریخی به ثبت رساند.
در کنار نتایج تیمی، بسیاری از بازیکنان نیز زیر نظر ایرائولا پیشرفت چشمگیری کردند. بورنموث توانست بازیکنانی مانند ایلیا زابارنی، دین هویسن، میلوش کرکز، آنتوان سمنیو، دانگو واتارا و دومینیک سولانکه را با مبالغ قابلتوجهی به فروش برساند. با این وجود، ایرائولا همواره موفق شد جایگزینهای مناسبی برای آنها پیدا کند، بدون آنکه کیفیت تیم افت محسوسی داشته باشد. بازیکنانی مانند الکس اسکات، الی جونیور کروپی، ایوانیلسون، رایان کریستی، جاستین کلایورت و تایلر آدامز نمونههایی از این روند هستند.
اما چه چیزی تیم ایرائولا را تا این اندازه متمایز میکند؟
مهمترین نقطه قوت بورنموث، همانطور که پیشتر اشاره شد، پرسینگ است. بازیسازی در برابر تیمهای تحت هدایت ایرائولا بسیار دشوار است و حریفان معمولاً در حفظ دقت پاسهای خود با مشکل مواجه میشوند. تیم او در بازپسگیری توپ در یکسوم هجومی زمین نیز عملکرد فوقالعادهای دارد و با فشار مداوم، فضای تنفس را از حریف میگیرد. از نظر شاخص PPDA نیز بورنموث همواره در میان بهترین تیمهای لیگ برتر قرار داشته است.
پرسینگ ایرائولا صرفاً بر آمادگی بدنی استوار نیست، بلکه نیازمند آمادگی ذهنی بالایی نیز هست. بازیکنان هنگام اعمال فشار، باید تصمیمهای متعددی را به صورت مستقل اتخاذ کنند. مربی چارچوب کلی را مشخص میکند اما اجرای جزئیات بر عهده بازیکنان است.
ایرائولا در مصاحبهای با ایندیپندنت در ژانویه 2025 توضیح داد: ما تلاش میکنیم به تیمها فرصت ندهیم الگوهای تمرین شده خود را اجرا کنند. اگر به اندازه کافی شجاع باشید، حریف مجبور میشود به شکلی متفاوت بازی کند. ما به دنبال ایجاد چنین شرایطی هستیم، به ویژه برابر تیمهای بزرگ؛ تیمهایی که به کنترل کامل مسابقه و اجرای الگوهای مورد علاقه خود عادت دارند. حتی اگر این رویکرد ریسک داشته باشد، سعی میکنیم جریان بازی را تغییر دهیم. معتقدم این کار شانس موفقیت ما را افزایش میدهد، حتی اگر همیشه نتیجه ندهد.
او همچنین تأکید کرده است که شروع دشوارش در لیگ برتر به او آموخت باید با جسارت بیشتری پرس کند؛ حتی مقابل بهترین تیمهای لیگ. زمانی که این طرز فکر به طور کامل در تیم جا افتاد، نتایج نیز از راه رسیدند. رتبه ششم فصل گذشته بهترین گواه موفقیت این فلسفه است.
در لیورپول نیز به احتمال زیاد ایرائولا خیلی زود به چهرهای محبوب میان هواداران تبدیل خواهد شد، زیرا تیم او از نظر شدت پرسینگ و انرژی بازی، شباهتهای زیادی با دوران طلایی یورگن کلوپ دارد.
نکته مهم این است که پرسینگ در سیستم او تنها ابزاری دفاعی نیست، بلکه به خلق موقعیتهای گل نیز منجر میشود. دقیقاً مطابق با یکی از اصول معروف کلوپ: «پرسینگ بهترین بازیساز است.» بورنموث پس از بازپسگیری توپ در مناطق بالای زمین، به سرعت به سمت دروازه حریف حمله میکند و موقعیتهای خطرناکی میسازد.
ایرائولا در گفتوگویی با اسکای اسپورتس توضیح داد که تکلها را به دو دسته «باکیفیت» و «معمولی» تقسیم میکند و در تمرینات تأکید ویژهای بر نوع اول دارد؛ زیرا همین لحظهها میتوانند زمینهساز خطرناکترین موقعیتهای بازی شوند.
او میگوید: ما هیچ وقفهای در جریان بازی نمیخواهیم. نمیخواهیم کسی احساس خستگی کند. همیشه به بازیکنان میگویم: بعد از بازپسگیری توپ، حتی اگر خسته هستید، باز هم درخواست توپ کنید. هر کسی میتواند چند ثانیه استراحت کند و سپس دوباره بدود اما اگر بازیکن لیگ برتر هستید، باید در همان لحظه بیشترین بهره را از خود و حریف ببرید، چون آنها هم خستهاند. دقیقاً همان زمان است که باید ضربه نهایی را وارد کنیم.
تایلر آدامز، هافبک بورنموث نیز درباره فلسفه تیم میگوید: ما میخواهیم مسابقات را تا حد امکان آشفته کنیم اما در عین حال کنترل آنها را نیز در اختیار داشته باشیم. این هدف تنها زمانی محقق میشود که بازیکنان مناسب را در اختیار داشته باشید؛ بازیکنانی با ذهنیتی که بتوانند با شدت بالا پرس کنند، بیوقفه بدوند و در دوئلها پیروز شوند.
ایرائولا در لیورپول با شرایطی روبرو خواهد شد که تا حدی با تجربیات قبلیاش متفاوت است. تیمهای تحت هدایت او تاکنون عمدتاً در نقش مدعیان درجه دوم ظاهر شدهاند اما در لیورپول وضعیت کاملاً متفاوت خواهد بود. مرسیسایدیها در حدود 90 درصد مسابقات خود کنترل بازی را در اختیار دارند و اغلب ناچارند در برابر دفاعهای فشرده و از طریق حملات موقعیتی به گل برسند.
بیتردید ایرائولا ساختار پرسینگ موردنظر خود را در آنفیلد پیاده خواهد کرد اما در کنار آن باید راهحلهایی برای بهبود فاز مالکیت و بازیسازی نیز پیدا کند؛ بخشی از بازی که تاکنون مهمترین نقطه قوت تیمهای او نبوده است. افزون بر این، سرمربی اسپانیایی با برخی عدمتعادلهای موجود در ترکیب لیورپول نیز مواجه خواهد شد؛ هرچند باشگاه در پنجره نقلوانتقالات تابستانی فرصت مناسبی برای رفع این نواقص در اختیار دارد.
نکته جالب توجه این است که ریچارد هیوز، مدیر ورزشی لیورپول پیشتر در بورنموث فعالیت میکرد و دقیقاً او بود که در تابستان 2023 ایرائولا را به این باشگاه آورد. اکنون نیز همین مدیر انگلیسی زمینه حضور این مربی باسکی در آنفیلد را فراهم کرده است. به همین دلیل، انتظار میرود هیوز نقش مهمی در تأمین بازیکنان موردنیاز و تکمیل پروژه فنی سرمربی جدید ایفا کند.
اتفاقاً همین موضوع یکی از دلایل اصلی انتخاب ایرائولا از سوی لیورپول به شمار میرود. برخلاف ژابی آلونسو که تمایل دارد در سیاستهای نقلوانتقالاتی باشگاه نقش فعالی داشته باشد، ایرائولا ترجیح میدهد تمرکز خود را به طور کامل روی مسائل فنی و مربیگری معطوف کند و امور مدیریتی را به مدیران باشگاه بسپارد.
در هر صورت، همکاری ایرائولا و لیورپول میتواند یکی از جذابترین و کنجکاویبرانگیزترین پروژههای فوتبال اروپا در فصل 2027-2026 باشد؛ پروژهای که این ظرفیت را دارد تا بار دیگر فوتبال پرانرژی، هجومی و تماشایی را به آنفیلد بازگرداند.
انتهای پیام/