به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، عید غدیر خم در فرهنگ اسلامی، بهویژه در معارف اهلبیت از جایگاهی بیبدیل برخوردار است و در روایات با عنوان «عیدالله الأکبر» یاد شده است؛ روزی که پیامبر اکرم(ص) به فرمان الهی، ولایت و امامت امیرالمؤمنین را اعلام کرد. در متون حدیثی شیعه، این روز نهتنها یادآور یک واقعه تاریخی، بلکه روز تجدید پیمان با ولایت و فرصتی برای تقویت پیوندهای ایمانی و اجتماعی معرفی شده است.
روزه گرفتن در روز غدیر
یکی از مهمترین اعمال این روز، روزه گرفتن است. امام جعفر صادق علیهالسلام فرمود:
«صِیَامُ یَوْمِ غَدِیرِ خُمٍّ یَعْدِلُ صِیَامَ عُمْرِ الدُّنْیَا… وَصِیَامُهُ یَعْدِلُ عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فِی كُلِّ عَامٍ مِائَةَ حَجَّةٍ وَمِائَةَ عُمْرَةٍ مَبْرُورَاتٍ مُتَقَبَّلَاتٍ».
یعنی «روزه روز غدیر خم برابر با روزه تمام عمر دنیاست… و روزه آن نزد خداوند در هر سال برابر با صد حج و صد عمره پذیرفته است.» این روایت نشان میدهد که روزه این روز، نشانهای از بزرگداشت ولایت و شکرگزاری نسبت به نعمت امامت است.
افطاری دادن و اطعام مؤمنان
در روایات، اطعام و افطاری دادن به مؤمنان در روز غدیر از اعمال بسیار سفارششده است. امام صادق علیهالسلام فرمود: «مَنْ فَطَّرَ فِیهِ مُؤْمِنًا كَانَ كَمَنْ أَطْعَمَ فِئَامًا وَفِئَامًا وَفِئَامًا».
یعنی «هر کس در این روز مؤمنی را افطار دهد، مانند کسی است که گروههای بسیاری از مردم را اطعام کرده باشد.» در روایت دیگری نیز آمده است: «وَ مَنْ أَطْعَمَ مُؤْمِنًا كَانَ كَمَنْ أَطْعَمَ جَمِیعَ الأَنْبِیَاءِ وَالصِّدِّیقِینَ»؛ «هر کس مؤمنی را اطعام کند، مانند کسی است که همه پیامبران و صدیقان را اطعام کرده باشد.»
غسل و نماز روز غدیر
از دیگر اعمال این روز، غسل و انجام نماز ویژه آن است. در حدیثی از امام صادق علیهالسلام آمده است:
«وَمَنْ صَلَّى فِیهِ رَكْعَتَیْنِ یَغْتَسِلُ عِنْدَ زَوَالِ الشَّمْسِ… یَقْرَأُ فِی كُلِّ رَكْعَةٍ سُورَةَ الْحَمْدِ مَرَّةً وَ عَشْرَ مَرَّاتٍ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ…»؛ یعنی «هر کس در این روز دو رکعت نماز بخواند و هنگام زوال خورشید ـ حدود نیم ساعت پیش از ظهر ـ غسل کند و از خداوند متعال درخواست نماید، در هر رکعت یک بار سوره حمد، ده بار سوره توحید، ده بار آیهالکرسی و ده بار سوره قدر (إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ) را بخواند؛ این عمل نزد خداوند برابر با صد هزار حج و صد هزار عمره خواهد بود. و هیچ حاجتی از حاجتهای دنیا و آخرت از خدا نمیخواهد مگر آنکه برآورده میشود، هرچه آن حاجت باشد. و اگر این دو رکعت نماز و دعا از تو فوت شد، بعد از آن نیز میتوانی آن را به جا آوری.»
آراستگی، پوشیدن لباس پاکیزه و شادی مؤمنان
در احادیث، روز غدیر روز آراستگی و اظهار شادی مؤمنان معرفی شده است. امام صادق(ع) فرمود:
«وَهُوَ یَوْمُ الزِّینَةِ فَمَنْ تَزَیَّنَ لِیَوْمِ الْغَدِیرِ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ كُلَّ خَطِیئَةٍ عَمِلَهَا صَغِیرَةً أَوْ كَبِیرَةً»؛ یعنی «این روز، روز آراستگی است؛ پس هر کس برای روز غدیر خود را بیاراید، خداوند همه گناهان کوچک و بزرگ او را میآمرزد.» در همان روایت تأکید شده است که لبخند زدن به مؤمنان در این روز نیز فضیلتی بزرگ دارد:
«فَمَنْ تَبَسَّمَ فِی وَجْهِ أَخِیهِ یَوْمَ الْغَدِیرِ نَظَرَ اللَّهُ إِلَیْهِ یَوْمَ الْقِیَامَةِ بِالرَّحْمَةِ»؛ «پس هر کس در روز غدیر در چهره برادر خود لبخند بزند، خداوند در روز قیامت با رحمت به او مینگرد.»
مصافحه، صله رحم و برآوردن حاجت مؤمنان
در فرهنگ روایی، غدیر فرصتی برای تقویت پیوندهای ایمانی و اجتماعی است. در روایات سفارش شده است که مؤمنان در این روز با یکدیگر دیدار و مصافحه کنند و این ذکر را بر زبان آورند:
«الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی جَعَلَنَا مِنَ الْمُتَمَسِّكِینَ بِوَلَایَةِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ وَالأَئِمَّةِ». یعنی «سپاس خدایی را که ما را از تمسککنندگان به ولایت امیرالمؤمنین و امامان قرار داد.» همچنین کمک به مؤمنان و رفع نیازهای آنان در این روز تأکید شده است؛ چنانکه در روایت آمده است:
«فَأَفْضِلْ عَلَى إِخْوَانِكَ فِی هَذَا الْیَوْمِ»؛ یعنی «در این روز به برادرانت نیکی و بخشش بیشتری داشته باش.» چنین توصیههایی نشان میدهد که عید غدیر، علاوه بر بُعد اعتقادی، فرصتی برای تحکیم همبستگی و مهربانی در جامعه ایمانی نیز به شمار میآید.
انتهای پیام/