نرگس مصطفوی، مدیر کارگروه جوانی جمعیت و سلامت خانواده دانشگاه علوم پزشکی بیرجند در گفتوگو با خبرنگار تسنیم از بیرجند، با اشاره به وضعیت جمعیتی کشور و خراسان جنوبی اظهار داشت: در تمام دنیا با افزایش سطح بهداشت، درمان و دسترسی مردم به خدمات سلامت، امید به زندگی افزایش یافته و افراد سالهای بیشتری در کنار خانوادههای خود زندگی میکنند که این مسئله یک دستاورد مهم محسوب میشود.
وی افزود: سالمندان سرمایههای ارزشمند هر جامعه هستند و نقش مهمی در انتقال تجربه، آرامش و انسجام خانوادهها دارند اما مسئله زمانی نگرانکننده میشود که همزمان با افزایش تعداد سالمندان، نرخ موالید و فرزندآوری کاهش پیدا کند؛ موضوعی که اکنون در بسیاری از کشورهای دنیا و همچنین ایران مشاهده میشود.
مدیر کارگروه جوانی جمعیت و سلامت خانواده دانشگاه علوم پزشکی بیرجند بیان کرد: در سالهای ابتدایی انقلاب، امید به زندگی در ایران حدود 57 سال بود اما امروز این عدد به حدود 76 سال رسیده که نشاندهنده پیشرفت قابل توجه نظام سلامت کشور است، اما در کنار این موفقیت، کاهش موالید باعث برهم خوردن توازن ساختار سنی جمعیت شده است.
خراسان جنوبی جزو استان های نسبتا جوان
مصطفوی با بیان اینکه خراسان جنوبی هنوز جزو استانهای نسبتاً جوان کشور محسوب میشود، تصریح کرد: اگرچه نرخ باروری در استان هنوز بالاتر از سطح جانشینی است اما روند کاهش فرزندآوری در خراسان جنوبی نیز آغاز شده و در صورت ادامه این روند، استان در سالهای آینده با همان چالش سالمندی کشور مواجه خواهد شد.
وی ادامه داد: سرعت سالمندی در ایران بسیار بالاست و بر اساس آمارها، ایران از نظر سرعت سالمند شدن جمعیت در رتبههای بالای دنیا قرار دارد و پیشبینی میشود تا سال 1430 سالمندترین کشور خاورمیانه باشد؛ در حالی که کشورهای اطراف ایران همچنان دارای جمعیت جوان خواهند بود.
مدیر کارگروه جوانی جمعیت دانشگاه علوم پزشکی بیرجند خاطرنشان کرد: تفاوت ایران با بسیاری از کشورهای توسعهیافته این است که آن کشورها ابتدا مسیر توسعه اقتصادی و زیرساختی خود را طی کرده و سپس وارد مرحله سالمندی شدند اما ایران همچنان در مسیر توسعه قرار دارد و برای پیشرفت اقتصادی، علمی و اجتماعی به نیروی جوان و فعال نیازمند است.
مصطفوی با اشاره به نقش مسائل فرهنگی در کاهش فرزندآوری گفت: در کنار مشکلات اقتصادی، برخی باورهای فرهنگی نیز باعث کاهش تمایل خانوادهها به فرزندآوری شده است. سالها شعار «فرزند کمتر، زندگی بهتر» در جامعه ترویج شد اما امروز شرایط تغییر کرده و کارشناسان معتقدند «فرزند بیشتر، زندگی شادتر و آینده بهتر» را برای کشور رقم میزند.
وی افزود: بالا رفتن سطح توقعات، نگرانی درباره آینده شغلی، تحصیلی و معیشتی فرزندان و همچنین تغییر سبک زندگی از جمله عواملی است که بر تصمیم خانوادهها برای فرزندآوری تأثیر گذاشته است.
تغییر سیاست های جمعیتی متناسب با شرایط کشورها
مدیر کارگروه جوانی جمعیت دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با بیان اینکه سیاستهای جمعیتی در همه دنیا متناسب با شرایط کشورها تغییر میکند، اظهار داشت: بسیاری از کشورها زمانی سیاست کنترل جمعیت داشتند اما اکنون به دلیل نگرانی از کاهش موالید، سیاستهای تشویقی برای فرزندآوری اجرا میکنند. حتی کشور چین که سالها قانون تکفرزندی داشت، امروز آن قانون را لغو کرده است.
مصطفوی با اشاره به پیشرفتهای پزشکی در حوزه بارداری و زایمان گفت: در گذشته به دلیل محدودیت امکانات درمانی، نگرانیهایی درباره بارداری در سنین بالا یا فاصله کم بین بارداریها وجود داشت اما امروز با پیشرفت علم پزشکی، امکانات مراقبتی و کاهش چشمگیر مرگومیر مادران، شرایط برای بارداری ایمن بسیار بهتر شده است.
وی همچنین درباره افزایش زایمانهای سزارین در کشور افزود: متأسفانه در ایران بیش از 50 درصد زایمانها به روش سزارین انجام میشود، در حالی که استاندارد جهانی بسیار پایینتر از این میزان است و سازمان جهانی بهداشت تنها درصد محدودی از زایمانها را نیازمند سزارین میداند.
مدیر کارگروه جوانی جمعیت دانشگاه علوم پزشکی بیرجند تأکید کرد: بخشی از گرایش به سزارین ناشی از باورهای فرهنگی نادرست و ترس از زایمان طبیعی است، در حالی که در سالهای اخیر امکانات زایمان طبیعی، زایمان بیدرد، حضور همراه و ارتقای خدمات بیمارستانی در خراسان جنوبی توسعه یافته است.
آثار روانی و اجتماعی تک فرزندی
مصطفوی با اشاره به آثار روانی و اجتماعی تکفرزندی تصریح کرد: روانشناسان معتقدند کودکان تکفرزند در برخی مهارتهای اجتماعی، تعاملات گروهی، صبر، تحمل و روحیه مشارکت دچار ضعف میشوند زیرا فرصت تجربه زندگی در کنار خواهر و برادر را ندارند.
وی ادامه داد: حتی در خانوادههایی که فاصله سنی فرزندان بیش از پنج سال باشد، بسیاری از مزایای تربیتی حضور خواهر و برادر برای کودکان کمرنگ میشود.
مدیر کارگروه جوانی جمعیت دانشگاه علوم پزشکی بیرجند درباره حمایتهای قانونی از خانوادهها گفت: قانون جوانی جمعیت حمایتهای مختلفی را برای مادران باردار و خانوادههای دارای فرزند در نظر گرفته است که شامل تسهیلات شغلی، کاهش فشار کاری، حمایت از دانشجویان مادر، توسعه خدمات ناباروری و مشاورههای پیشگیری از سقط میشود.
مصطفوی افزود: دانشگاه علوم پزشکی بیرجند نیز در دو بخش حمایت از کارکنان و دانشجویان و همچنین ارتقای خدمات عمومی سلامت خانواده فعالیت میکند و تلاش دارد با فرهنگسازی، ارتقای خدمات بارداری و زایمان و حمایت از خانوادهها، زمینه جوانی جمعیت را فراهم کند.
وی در پایان تأکید کرد: مسئله جمعیت یک موضوع صرفاً فردی نیست بلکه به آینده کشور، اقتصاد، امنیت و پویایی اجتماعی مرتبط است و همه دستگاههای فرهنگی، رسانهای و اجرایی باید برای حفظ جوانی جمعیت کشور همکاری کنند.
انتهای پیام/