به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، محمدرضا مجیدی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و مدیرعامل انجمن ایرانی همکاری با یونسکو، امروز در نشست صمیمی انجمن خیرین میراث فرهنگی استان خراسان جنوبی که با حضور جمعی از فرهیختگان و فعالان فرهنگی برگزار شد، به تبیین جایگاه استراتژیک میراث تمدنی ایران در جهان معاصر پرداخت.
مجیدی در ابتدای سخنان خود با رد نگاه موزهای به آثار باستانی اظهار داشت: میراث فرهنگی صرفاً مجموعهای از یادگارهای گذشتگان نیست که تنها برای تماشا باشد؛ بلکه این آثار ستون فقرات فرهنگی و مایه اصلی امنیت روانی ایرانیان، بهویژه برای نسل حاضر است. ما در دنیایی زندگی میکنیم که هویتها در معرض تزلزل هستند و میراث ما، نقطه اتکای ملی ماست.
نسخ خطی؛ شناسنامه تفکر ایرانی و پیوند نسلی
وی با اشاره به اهمیت میراث مکتوب در تداوم تمدنی ایران افزود: نسخ خطی که امروزه در بسیاری از خانهها و کتابخانههای شخصی نگهداری میشوند، در واقع رگهای تاریخ ما هستند. این اسناد ثابت میکنند که ملت ایران همواره صاحب دانش، خرد و اندیشه بوده است.
مجیدی با ابراز نگرانی از شکاف میان نسلها تأکید کرد: برای پیوند میان نسلهای گذشته با نسلهای "زد" (Z) و "آلفا" که در فضای دیجیتال رشد میکنند، باید تبیین کنیم که شناسنامه ایرانی تنها یک برگ کاغذ سجلی نیست؛ بلکه هویت واقعی ما در این میراث مکتوب نهفته است. اگر این شناخت حاصل شود، نسل آینده با اعتمادبهنفس بیشتری به ساختن فردا خواهد پرداخت.
جنگ تمدنی و پدافند غیرعامل فرهنگی
مدیرعامل انجمن همکاری با یونسکو با اشاره به هجمههای هدفمند به اماکن فرهنگی و اسناد هویتی ایران، این اقدامات را بخشی از یک «جنگ تمدنی» برشمرد و گفت: دشمن به دنبال ایجاد گسست در حافظه تاریخی ملت ماست تا ریشههای ما را قطع کند. در حالی که برخی کشورهای مدعی، قدمتی کمتر از برخی روستاهای ما (مانند روستای تازیان) دارند، تلاش میکنند تا با ترور شخصیتهای تاریخی و تخریب فیزیکی و متافیزیکی آثار ما، جایگاه ایران را متزلزل کنند. از این رو، حفظ میراث فرهنگی یک اقدام استراتژیک در حوزه پدافند غیرعامل فرهنگی است.
تحول در اقتصاد؛ از نفت به میراث و گردشگری
مجیدی در بخش دیگری از سخنان خود به پتانسیلهای اقتصادی میراث فرهنگی پرداخت و تصریح کرد: زمان آن فرا رسیده است که از اقتصاد وابسته به نفت به سمت اقتصاد میراثمحور حرکت کنیم. اگر میراث فرهنگی از ویترین موزهها خارج شده و به چرخه اقتصاد و زندگی مردم بازگردد، صنعت گردشگری به تنهایی میتواند نیمی از درآمدهای نفتی را پوشش دهد.
وی تأکید کرد که تفاوت گردشگری ایران با کشورهای نوظهور در «اصالت» و «تاریخمندی» آن است که باید با مدیریت صحیح، از حاشیه به متن زندگی و معیشت جوامع محلی بیاید.
فراخوان برای «وقف نوین فرهنگی» و دیجیتالسازی
عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با اشاره به سنت حسنه وقف در فرهنگ ایرانی-اسلامی، خواستار بازنگری در نیات واقفین شد و گفت: باید با رایزنیهای فقهی و کار تخصصی، وقف را از حوزههای سنتی به سمت نیازهای روز از جمله مرمت آثار باستانی، حفظ نسخ خطی و آموزشهای میراثی سوق دهیم. این "وقف نوین" میتواند گرههای بزرگی از مشکلات فرهنگی جامعه باز کند.
وی همچنین به تجربه موفق دیجیتالسازی 27 هزار نسخه خطی در کتابخانه مجلس اشاره کرد و افزود: باید در استان خراسان جنوبی با همکاری کتابخانه ملی، مراکز امن و پدافندی برای دیجیتالسازی و نگهداری اسناد تاریخی ایجاد شود تا نگرانی از نابودی این سرمایههای ملی بر اثر حوادث یا فرسایش زمان از بین برود.
خانوادهها؛ امانتداران اصلی میراث ملی
مجیدی در پایان، نقش خانواده را در حفظ هویت ملی بیبدیل خواند و خاطرنشان کرد: «میراث واقعی ما در خانههای ماست. هر خانه باید سنگری برای حفظ اشیای قدیمی و آموزش اصالتها باشد. انجمن خیرین میراث فرهنگی وظیفه دارد این حلقههای پراکنده را به هم وصل کند تا خراسان جنوبی به عنوان یک الگوی موفق در سطح ملی برای صیانت از هویت ایرانی معرفی شود.»
انتهای پیام/