به گزارش خبرگزاری تسنیم از سنندج، نان؛ سادهترین و ابتداییترین کالای سفره مردم که باید خط قرمز نظارتی دستگاههای مسئول باشد، این روزها در سنندج و بسیاری از شهرهای کردستان به نماد آشکار بینظارتی، کمفروشی و رهاشدگی بازار تبدیل شده است. مردمی که هر روز برای خرید چند قرص نان به نانواییها مراجعه میکنند، حالا بیش از هر زمان دیگری از کیفیت پایین، کوچکشدن نانها، کاهش وزن چانه و افزایش خودسرانه قیمتها گلایه دارند.
واقعیت این است که بخش زیادی از نانواییهای سطح شهر سنندج عملاً نرخهای دلخواه خود را اجرا میکنند؛ بدون آنکه خبری از نظارت مؤثر یا برخورد بازدارنده باشد. نان لواشی که نرخ رسمی آن افزایش پیدا نکرده، در بسیاری از نانواییها از 900 تومان به 1100 تومان رسیده و جالبتر آنکه برخی نانواییها برای هر کیسه نان نیز پنج هزار تومان جداگانه دریافت میکنند؛ مبلغی که نه مصوبهای برای آن وجود دارد و نه نظارتی بر دریافت آن انجام میشود.
تخلفات اما فقط به افزایش خودسرانه قیمت ختم نمیشود. بسیاری از شهروندان میگویند هنگام خرید، تعداد نان دریافتی با مبلغی که از کارتخوان کسر میشود همخوانی ندارد. بارها دیده شده مردم 20 قرص نان دریافت کردهاند اما مبلغ 25 نان از حسابشان کم شده است؛ تخلفی آشکار که بهراحتی و مقابل چشم دستگاههای نظارتی در حال تکرار است.
در نانواییهای سنگک نیز وضعیت تفاوت چندانی ندارد. قیمتها در برخی واحدها بدون نرخ مصوب افزایش یافته و کیفیت نان نیز بهشدت افت کرده است. نانهایی کوچک، نازک، بیکیفیت و بعضاً نیمپخته که نه با استانداردهای لازم همخوانی دارد و نه رضایت مردم را تأمین میکند.
«هیوا احمدی» یکی از شهروندان سنندجی که مقابل یک نانوایی در صف ایستاده بود، به خبرنگار تسنیم میگوید: دیگر هیچ نظارتی وجود ندارد. نان هر روز کوچکتر میشود اما قیمتها بالا میرود. بعضی وقتها نان آنقدر نازک و بیکیفیت است که تا خانه برسیم خشک میشود و میشکند. مگر نان قوت اصلی مردم نیست؟
یک بانوی خانهدار در یکی از محلات سنندج نیز با گلایه از وضعیت موجود میگوید: مشکل فقط گرانی نیست؛ بیاحترامی به مردم است. 20 تا نان میگیریم اما پول 25 تا را میکشند. وقتی اعتراض میکنیم یا جواب درستی نمیدهند یا میگویند دستگاه اشتباه کرده. مگر هر روز دستگاه اشتباه میکند؟
«سعیدی» از بازنشستگان شهر هم میگوید: مسئولان فقط برای عکس گرفتن میآیند. چند بار دیدیم تعزیرات یا بازرسی آمدند، اما فردایش همهچیز مثل قبل بود. اگر برخورد واقعی انجام میشد، نانوایی جرأت نمیکرد علناً گرانفروشی و کمفروشی کند.
یکی از کسبه اطراف بازار سنندج نیز معتقد است مشکل اصلی، نبود برخورد با متخلفان است. او میگوید: «وقتی نانوایی مطمئن باشد هیچ اتفاقی برایش نمیافتد، طبیعی است هر قیمتی بخواهد اجرا میکند. الان بعضیها خودسرانه نرخ تعیین میکنند و کسی هم کاری ندارد.»
سؤال اصلی مردم اینجاست؛ مسئول نظارت بر این وضعیت دقیقاً کدام دستگاه است؟
فرمانداری سنندج که ریاست کارگروه آرد و نان شهرستان را بر عهده دارد، در این وضعیت تقریباً غایب است. افکار عمومی حق دارد بپرسد خروجی جلسات و تصمیمات این کارگروه چیست و چرا مردم اثر آن را در کف بازار و نانواییها نمیبینند؟
از سوی دیگر، تعزیرات حکومتی نیز هر از چندگاهی با چند بازدید رسانهای و گرفتن چند عکس یادگاری، تلاش میکند فضای نظارتی را فعال نشان دهد؛ اما واقعیت بازار چیز دیگری میگوید. اگر نظارتها واقعی و بازدارنده بود، تخلفات به این گستردگی و آشکاری ادامه پیدا نمیکرد.
مردم دیگر از «دستور برخورد»، «تشدید نظارت» و «بازدید میدانی» خسته شدهاند. این عبارات سالهاست تکرار میشود اما در عمل نه کیفیت نان بهتر شده، نه قیمتها کنترل شده و نه کمفروشی پایان یافته است.
در این میان، نقش جهاد کشاورزی نیز بهشدت مبهم و سؤالبرانگیز است. نهادی که یکی از اصلیترین متولیان زنجیره آرد و نان محسوب میشود، این روزها عملاً در حاشیه قرار دارد و مشخص نیست دقیقاً چه نقشی در مدیریت بحران فعلی ایفا میکند.
اما شاید یکی از مهمترین گرههای این ماجرا، وضعیت اتحادیه نانوایان باشد؛ جایی که تضاد منافع به یک مانع جدی برای نظارت واقعی تبدیل شده است. وقتی بخشی از مدیران و مسئولان اتحادیه نانوایی در سنندج خودشان صاحب چند نانواییاند، طبیعی است که اراده جدی برای برخورد با تخلفات گسترده وجود نداشته باشد.
بسیاری از مردم معتقدند سکوت اتحادیه در برابر وضعیت موجود، بیش از هر چیز ناشی از همین تعارض منافع است؛ چراکه برخورد جدی با تخلفات، منافع بخشی از بدنه تصمیمگیر را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
امروز دیگر مسئله فقط گرانی نان نیست؛ مسئله، احساس بیپناهی مردم در برابر تخلفات آشکار است. وقتی شهروند میبیند نان کوچکتر شده، قیمتها خودسرانه بالا رفته، پول اضافه از کارتش کم میشود و هیچ برخورد ملموسی هم صورت نمیگیرد، طبیعی است که اعتمادش به سازوکار نظارتی از بین برود.
نان قوت اصلی سفره بسیاری از خانوادههاست؛ بهویژه در شرایط اقتصادی فعلی که بخش بزرگی از جامعه زیر فشار معیشتی قرار دارد. بیتفاوتی نسبت به کیفیت و قیمت نان، در واقع بیتفاوتی نسبت به ابتداییترین حق مردم است.
اکنون انتظار میرود سازمان بازرسی استان و دستگاههای نظارتی بهصورت جدی و میدانی به این وضعیت ورود کنند. بررسی عملکرد کارگروه آرد و نان، نحوه نظارت تعزیرات، تخلفات کارتخوانها، دریافت مبالغ اضافه، کیفیت نان و همچنین نقش اتحادیه نانوایان در این نابسامانیها، مطالبه جدی مردم است.
افکار عمومی منتظر برخورد واقعی با متخلفان است؛ نه گزارشهای تشریفاتی و بازدیدهای چند دقیقهای برای ثبت عکس و انتشار خبر. اگر دستگاههای مسئول واقعاً مدافع حقوق مردم هستند، باید نتیجه این نظارتها در سفره مردم دیده شود، نه فقط در تیتر اطلاعیهها.
مردم دیگر جلسه و دستور و بازدید نمایشی نمیخواهند؛ آنچه مطالبه میکنند، نتیجه ملموس در نانواییهای سطح شهر است. تا زمانی که تخلفات آشکار بدون هزینه ادامه داشته باشد، نمیتوان از نظارت، مدیریت و دفاع از حقوق مردم سخن گفت.
انتهای پیام/481