به گزارش خبرگزاری تسنیم ، کیش برای بسیاری از گردشگران با تصویر مراکز خرید لوکس، تفریحات دریایی و هتلهای مدرن شناخته میشود. جزیرهای که سالهاست بهعنوان ویترین گردشگری مدرن ایران معرفی شده است. اما پشت این چهره تجاری و تفریحی، تاریخی چند هزار ساله قرار دارد. تاریخی که بسیاری از مسافران حتی از وجود آن خبر ندارند. از شهر باستانی حریره گرفته تا قنات کاریز، روستای باغو و آثار دریایی و بومی جنوب، کیش ظرفیتهایی دارد که میتواند آن را به یکی از مهمترین مقاصد گردشگری تاریخی کشور تبدیل کند، اما این ظرفیتها هنوز در حاشیه ماندهاند.در حالی که بسیاری از کشورهای منطقه تلاش میکنند هویت تاریخی و فرهنگی خود را به بخشی از صنعت گردشگری تبدیل کنند، در کیش تمرکز اصلی همچنان بر گردشگری تجاری و تفریحی باقی مانده است. نتیجه این رویکرد، کمرنگ شدن جاذبههای تاریخی جزیره و ناشناخته ماندن بخش مهمی از هویت آن برای گردشگران است.کارشناسان معتقدند اگرچه کیش بهعنوان منطقه آزاد اقتصادی توسعه یافته، اما نبود نگاه فرهنگی در سیاستگذاری گردشگری باعث شده آثار تاریخی جزیره کمتر دیده شوند. آثاری که نهتنها میتوانند مدت ماندگاری گردشگران را افزایش دهند، بلکه میتوانند هویت متفاوتی به کیش بدهند؛ هویتی فراتر از مراکز خرید و تفریحات لوکس.
تاریخ زیر سایه مراکز خرید
شهر تاریخی حریره، یکی از مهمترین آثار باستانی کیش، قدمتی چندصدساله دارد و گفته میشود زمانی یکی از مراکز مهم تجاری خلیج فارس بوده است. با این حال، بسیاری از مسافران کیش یا نام این مجموعه را نشنیدهاند یا بازدید از آن را در اولویت سفر خود قرار نمیدهند. نبود تبلیغات گسترده، ضعف در معرفی رسانهای و کمبود امکانات گردشگری باعث شده این مجموعه تاریخی، کمتر از ظرفیت واقعی خود مورد توجه قرار گیرد.قنات کاریز نیز یکی دیگر از جاذبههای تاریخی جزیره است. مجموعهای با قدمتی طولانی که ساختار سنتی تأمین آب در جنوب ایران را نشان میدهد. اگرچه در سالهای گذشته تلاشهایی برای تبدیل این قنات به یک مجموعه گردشگری انجام شده، اما همچنان بسیاری معتقدند ظرفیت تاریخی و فرهنگی آن بهدرستی معرفی نشده است.
در کنار این آثار، روستای باغو بهعنوان یکی از قدیمیترین سکونتگاههای کیش، میتواند نمادی از فرهنگ بومی جزیره باشد. اما این منطقه نیز بیشتر در حاشیه برنامههای گردشگری قرار دارد. بسیاری از تورهای گردشگری کیش همچنان بر خرید، تفریحات دریایی و سرگرمیهای کوتاهمدت متمرکز هستند و جاذبههای تاریخی سهم اندکی از بستههای سفر دارند.نگاه اقتصادی کوتاهمدت به صنعت توریسم در کیش باعث شده سرمایهگذاری اصلی به سمت پروژههای تجاری و تفریحی برود، زیرا این بخشها بازگشت مالی سریعتری دارند. در مقابل، گردشگری تاریخی نیازمند برنامهریزی بلندمدت، حفاظت مستمر و تولید محتوای فرهنگی است؛ موضوعی که کمتر در اولویت قرار گرفته است.از سوی دیگر، بخشی از آثار تاریخی کیش نیز با مشکلات حفاظتی روبهرو هستند. فرسایش طبیعی، شرایط اقلیمی و کمبود رسیدگی تخصصی باعث شده برخی بناها در معرض آسیب قرار بگیرند. کارشناسان هشدار میدهند اگر روند بیتوجهی ادامه پیدا کند، بخشی از میراث تاریخی جزیره ممکن است در سالهای آینده آسیب جدی ببیند.
گردشگری تاریخی؛ فرصتی که نادیده گرفته شده است
کیش برای خروج از وابستگی صرف به گردشگری تجاری، نیازمند تنوعبخشی به جاذبههای خود است و گردشگری تاریخی میتواند یکی از مهمترین مسیرها باشد. تجربه بسیاری از شهرهای گردشگری جهان نشان میدهد آثار تاریخی و فرهنگی نهتنها به جذب گردشگر کمک میکنند، بلکه باعث افزایش کیفیت سفر و ماندگاری بیشتر مسافران میشوند.در شرایطی که مراکز خرید و تفریحات مدرن در بسیاری از کشورهای منطقه قابل رقابت هستند، هویت تاریخی و بومی میتواند مزیتی متفاوت برای کیش ایجاد کند. اما تحقق این هدف نیازمند تغییر نگاه در مدیریت گردشگری جزیره است. نگاهی که میراث تاریخی را نه یک بخش فرعی، بلکه بخشی از سرمایه اصلی کیش بداند.
یکی از مهمترین مشکلات، نبود روایتگری مناسب درباره تاریخ جزیره است. بسیاری از گردشگران هنگام بازدید از آثار تاریخی اطلاعات دقیقی درباره پیشینه آنها دریافت نمیکنند و همین مسئله باعث میشود ارتباط عمیقی با این مکانها شکل نگیرد. در حالی که در بسیاری از مقاصد موفق گردشگری، روایتهای تاریخی و فرهنگی به بخش اصلی تجربه سفر تبدیل شدهاند.همچنین کمبود رویدادهای فرهنگی و تاریخی در کیش، یکی دیگر از نقاط ضعف این حوزه عنوان میشود. جشنوارهها، نمایشگاهها، تورهای تخصصی و برنامههای فرهنگی میتوانند توجه گردشگران را به گذشته تاریخی جزیره جلب کنند، اما سهم این برنامهها در تقویم گردشگری کیش همچنان محدود است.با وجود همه این چالشها، هنوز فرصت برای احیای گردشگری تاریخی در کیش وجود دارد. آثار تاریخی جزیره همچنان پابرجا هستند و علاقه گردشگران به تجربههای فرهنگی در سالهای اخیر افزایش یافته است.
یادداشت از حمیده عبدالهی ، خبرنگار
انتهای پیام/