به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، انتخابات پارلمانی 7 ژوئن در ارمنستان احتمالاً نخستین انتخابات پس از استقلال این کشور است که در آن سیاست خارجی در کانون گفتمان سیاسی قرار دارد.
با توجه به چالشهای ژئوپلیتیک کنونی، از احزاب و نامزدهای نخستوزیری انتظار میرود که مواضع خود را در قبال جهتگیری راهبردی، امنیت، روابط با همسایگان و پروژه ترانزیتی تریپ (TRIPP) به طور شفاف تبیین کنند. این امر به شکلگیری یک شکاف عمیق میان حامیان همگرایی با غرب و مدافعان احیای روابط با روسیه منجر شده است.
تاکنون، تنها مواضع جریانهای اصلی بر اساس برنامههای انتخاباتی، سخنرانیها و مصاحبههای رهبران آنها مشخص شده است.
پیمان مدنی؛ اصرار پاشینیان بر چرخش به سمت غرب
حزب حاکم «پیمان مدنی» به رهبری نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، در سالهای اخیر این کشور را به سمت غرب سوق داده و از سال 2024 سیاست خارجی خود را «متوازن» خوانده است. این رویکرد بازتابدهنده راهبرد پاشینیان برای تنوعبخشی و دوری از وابستگی مطلق به روسیه در مسائل امنیتی است؛ به ویژه پس از آنچه ایروان آن را انفعال مسکو در قبال تحرکات مرزی جمهوری آذربایجان میداند.
پاشینیان استقلال را به معنای «جایگزینی وابستگی به چند کشور به جای یک کشور» تعریف کرده و اولویت خود را بر ایجاد مشارکتهای راهبردی با کشورهای غربی و غیرغربی قرار داده است.
جنبه کلیدی سیاست خارجی پاشینیان، ادغام بیشتر با اتحادیه اروپا است. کابینه او در مارس 2025 لایحه نمادین آغاز فرآیند الحاق به اتحادیه اروپا را تصویب کرد. با این حال، ایروان برنامهای برای خروج فوری از اتحادیه اقتصادی اوراسیا ندارد.
پاشینیان همچنین تأکید کرده که صدمه زدن به منافع روسیه در دستور کار او نیست و روابط گرمی با پوتین دارد و تصمیمی برای برچیدن پایگاه نظامی روسیه در گیومری اتخاذ نخواهد شد. وی پروژه ترانزیتی TRIPP (جاده ترامپ) را راهی برای خروج از محاصره 34 ساله میداند و از معاهده صلح با باکو دفاع میکند.
احزاب ارمنستان قوی و ائتلاف هایاستان؛ خیز جناح حامی کرملین
در نقطه مقابل، حزب «ارمنستان قوی» به رهبری سامول کاراپتیان، میلیاردر مقیم روسیه و برادرزادهاش نارک، موضعی کاملاً حامی مسکو دارند. سامول کاراپتیان که به دلیل داشتن پاسپورت روسی تحت بازداشت خانگی قرار دارد، از سوی پوتین به عنوان سیاستمداری متمایل به روسیه توصیف شده است.
وی پاشینیان را به نابودی کامل امنیت خارجی و تخریب روابط با متحد اصلی (روسیه) متهم کرده و هشدار داده که انتخاب مجدد او به یک «جنگ اقتصادی» با روسیه و فروپاشی منجر خواهد شد.
نارک کاراپتیان، نامزد اصلی این حزب، بر اهمیت حیاتی عضویت در اوراسیا و سازمان پیمان امنیت دستهجمعی (CSTO) تأکید دارد. این حزب معتقد است صلح پایدار با باکو نیازمند بیش از یک ضامن بینالمللی است و پروژه تریپ (TRIPP) نباید این توهم را ایجاد کند که آمریکا تنها ضامن صلح است.
آنها همچنین خواهان تجهیز مرزها به سیستمهای خودکار مبتنی بر هوش مصنوعی برای کاهش خطای انسانی هستند.
ائتلاف «هایاستان» به رهبری روبرت کوچاریان، رئیسجمهور دوم نیز همسو با روسیه ارزیابی میشود. کوچاریان پیشتر ایده الحاق ارمنستان به دولت اتحادیه روسیه و بلاروس را به عنوان راهی برای تقویت امنیت مطرح کرده بود.
وی به شدت از پروژه تریپ (TRIPP) انتقاد کرده و آن را یک کریدور بدون فایده و خطرناک برای ارمنستان میداند که با مخالفت ایران نیز روبرو است.
کوچاریان صلح فعلی را آتشبسی وابسته به هوسهای علیاف خوانده و خواستار عضویت ارمنستان در بریکس و حفظ روابط با روسیه است.
حزب «ارمنستان شکوفا» به رهبری گاقیک تساروکیان نیز روسیه را متحد اصلی و غیرقابل تغییر کشور میداند و نسبت به پیامدهای اقتصادی قطع روابط با مسکو هشدار میدهد.
بالهای اتحاد و جریانهای مستقل؛ جستجوی موازنه امنیتی
حزب تازه تأسیس «بالهای اتحاد» به رهبری آرمان تاتویان، نماینده سابق حقوق بشر، سیاست خارجی عملگرایانهای را برای کاهش وابستگی مطلق به یک بازار یا کشور خاص، به ویژه روسیه، پیشنهاد میکند.
تاتویان آمریکا را شریکی قابل اعتماد میداند، اما در عین حال با اجرای پروژه تریپ (TRIPP) موافق است و آن را عاملی برای به تاخیر انداختن برنامههای باکو در استان سیونیک میداند.
این حزب بر پیگیری حقوق اسرای جنگی و بازگشت داوطلبانه و آبرومندانه ارامنه قرهباغ تاکید دارد و معتقد است سهم بودجه دفاعی نباید کمتر از 8 درصد تولید ناخالص داخلی باشد.
حزب «نیروهای جدید» به رهبری هایک ماروتیان، شهردار سابق ایروان، پاشینیان را به دلیل سیاستهای نسنجیده که منجر به سقوط قرهباغ شد، ملامت میکند. این حزب خواستار سیاست خارجی متوازن، برقراری گفتوگوی آبرومندانه با همسایگان از جمله ایران و گرجستان و همگرایی واقعبینانه با اتحادیه اروپا است.
غربگرایان رادیکال و جناحهای منتقد؛ قفقاز در دوراهی
احزاب «جمهوری» به رهبری آرام سارگسیان و «تجمع برای جمهوری» به رهبری آرمان باباجانیان، مواضع به شدت غربگرایانه اتخاذ کردهاند. آنها انتخابات پیشرو را یک نقطه عطف ژئوپلیتیک دانسته و خواستار خروج پایگاه نظامی روسیه از گیومری، قطع شبکههای تلویزیونی روسی و تسریع در روند الحاق به اتحادیه اروپا هستند.
در مقابل، «کنگره ملی ارمنستان» به رهبری لِوون زورابیان (وابسته به لِوون تر-پطروسیان، رئیسجمهور اول)، پروژه تریپ (TRIPP) را قراردادی بد توصیف میکند که به معنای سلب حاکمیت ارمنستان در استان سیونیک است.
زورابیان الحاق به اتحادیه اروپا را یک «رویای افسانهای و فریبنده» میداند و معتقد است غرب تنها میخواهد از ارمنستان برای ایجاد مشکل برای روسیه استفاده کند.
تر-پطروسیان نیز پیشتر حضور روسیه در قفقاز جنوبی را یک ضرورت تاریخی و مسکو را دوست قابل اعتماد ارمنستان خوانده بود.
در نهایت، حزب «اصلاحطلبان» به رهبری واغارشاک هاروتیان (وزیر دفاع اسبق و سفیر سابق در مسکو)، بر لزوم حفظ تعهدات نظامی با روسیه تاکید دارد و موازنه نظامی را مبنای امنیت میداند.
انتهای پیام/