به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، «تور فناوری و نوآوری و نشست خبری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری» با حضور دکتر مهدی لطفی، معاون پژوهشی و دکتر محمدنبی شهیکی، معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، صبح امروز در محل پارک علم و فناوری دانشگاه تهران برگزار شد. این مراسم که با محوریت «پاسخگویی و اهمیت فناوری» برپا شده، به بررسی تازهترین برنامهها و سیاستهای وزارت علوم در حوزه پژوهش و فناوری میپردازد.
شهیکی در ابتدای سخنان خود با اشاره به رویکرد تحولی در حوزه پژوهش اظهار کرد: قبل از اینکه به برنامههای معاونت و اینکه دقیقاً معاونت وزارت علوم به دنبال چه راهی است و چگونه میخواهد در این عرصه نقش محوری داشته باشد اشاره کنم، برگردم به دو دهه قبل؛ اولین مواجهه و تجربه من زمانی بود که بحث "تخریب خلاق" مطرح شد و با تصور نوآوری آشنا شدم و شناخت و درک عمیقتری از مناسبات رشد اقتصادی مدرن پیدا کردم.
وی افزود: واقعیت این است که رشد اقتصادی مدرن بهشدت تابعی از نوآوری و تخریب خلاق است. فکر میکنم امروز کشور ما شدیداً نیاز دارد هم به تخریب خلاق و هم به جریان نوآوری در همه حوزهها؛ در حوزههای فناوری، در حوزه صنعت، کشاورزی، خدمات با ارزش افزوده و در تمام ابعاد. جریان نوآوری باید زندگی، بالندگی و پویایی را ایجاد کند.
شهیکی ادامه داد: در شرایط پس از جنگ، مسیر ساختن و آینده کشور نیازمند حوزه فناوری است و کشور باید سرمایهگذاری راهبردی و کلان در عرصه فناوری داشته باشد.
وی با اشاره به دستاوردهای دو دهه اخیر در حوزه فناوری خاطرنشان کرد: در بیش از دو دهه اخیر، 58 پارک علم و فناوری در ایران ایجاد شده است. خروجی این 58 پارک، بیش از 15 هزار واحد فناور است. این 15 هزار واحد فناور، گنجینه و سرمایه اصلی اکوسیستم نوآوری کشور محسوب میشوند.
وی تصریح کرد: مستعدترین فرزندان این کشور در این 15 هزار واحد فناور فعالیت دارند. خروجی این مجموعهها ایجاد 161 هزار اشتغال پایدار، مولد و فعال در حوزه دانشبنیان کشور بوده است.
شهیکی با تأکید بر ضرورت توجه ویژه به این حوزه در شرایط بازسازی اظهار کرد: یکی از مسائلی که در دوران پساجنگ واقعاً باید به آن توجه کنیم، برجستهتر شدن این حوزه است تا بتواند نقش برجستهای در روند توسعه کشور در دوران بازسازی ایفا کند.
وی افزود: باید بتوانیم علاوه بر تقویت نقش پارکهای علم و فناوری، ارتباط پارکهای تخصصی را نیز توسعه دهیم تا این مجموعهها به کانون اشتغال نیروهای مستعد ـ که خزانه و گنج باارزش این کشور هستند تبدیل شوند و این سرمایه انسانی افزایش پیدا کند. ما 10 برنامه عملیاتی را طراحی کردهایم که نقشه راه این مسیر خواهد بود.
بازآفرینی نهادی و تخصصیسازی پارکهای فناوری
شهیکی در ادامه سخنان خود با اشاره به ضرورت بازآفرینی در ساختارهای نوآوری کشور تصریح کرد: یک مسئله بسیار مهم این است که ما نهادهای متنوعی شامل مراکز رشد، مراکز نوآوری و پردیسهای فناوری داریم اما معتقدم در دوران جدیدِ بازآفرینی نهادی، نهادهای موجود و زیرنهادهای آنها باید دستاوردهای ملموسی داشته باشند. راهبرد محوری ما، بازنگری در برخی مناسبات و روندهای شکلی نهادهاست.
وی افزود: یکی از برنامههای دوران جدید، نهادسازی تخصصی در شرایط فعلی است؛ به ویژه در حوزههایی مانند فناوریهای معدنی و سایر ابعاد که کشور با چالشها و نظام مسائل خاصی مواجه است.
رفع شکاف مهارت و دانش در دانشگاهها
شهیکی با تأکید بر ارتقای مهارتهای دانشجویان گفت: در شرایط کنونی، ارتقای مهارتها بسیار مهم است. ما دانشجویانی داریم که باید روی سبد مهارتها، قابلیتها و توانمندیهای راهبردی آنها سرمایهگذاری شود. شکافی بین نیازها و مهارتها مشاهده میشود که باید برای آن برنامه ویژهای داشته باشیم.
تقویت زیرساختهای فیزیکی و سامانه «زیستگاه»
وی در تشریح اقدامات انجامشده اظهار کرد: از یک سال پیش برنامهای را برای تقویت اکوسیستم پشتیبان آغاز کردیم تا پارکها بتوانند سبد و چتر حمایتی داشته باشند و جریان واحدها از مرحله ابتدایی تا رسیدن به شرکتهای بزرگ شکل بگیرد. یکی از مسائل جدی ما زیرساختهای فیزیکی و فناوری است، چرا که پارکها در روند توسعه فناوری، شدیداً به زیرساختهای صنعتی و تولیدی نیاز دارند. از ابتدای سال در 20 پارک فناوری کشور سعی کردیم با وجود تنگناهای منابع، جریان شکلگیری ساختها با قدرت امتداد یابد.
وی افزود: یک زیرساخت یکپارچه برای پنجره واحد خدمات ملی حوزه نوآوری کشور تحت عنوان "سامانه زیستگاه" شکل گرفته است که به نظر یکی از زیرساختهای بسیار باارزشی است که میتواند شبکه همافزایی بین بازیگران این حوزه به وجود بیاورد.
الگوهای موفق و مشارکت بخش خصوصی
شهیکی با اشاره به تجربیات موفق و ناموفق در حوزه پارکها تصریح کرد: تجربه تاریخی به ما نشان میدهد که پارکهای فناوری پیشرو در کشور، یک فاکتور مؤثر دارند و آن استفاده مطلوب از ظرفیت بخش خصوصی است. پارکهایی که در جریان توسعه نهادهای نوآوری از منابع و توانمندی بخش خصوصی به خوبی استفاده کردند، درخشیدند و به نگینهای درخشان کشور تبدیل شدند.
وی افزود: از این جهت تصورم این است که نیاز داریم بازنگری در آییننامههای وزارت علوم داشته باشیم تا مشارکت بخش خصوصی در پارکهای فناوری جایگاهش ارتقا یابد.
هدفگذاری برای دانشگاههای نسل چهارم و رفع چالشهای مالی
وی با اشاره به برنامههای تجاریسازی گفت: در تغییر محتوای دانشگاهها و جهتدهی به سمت دانشگاههای نسل چهارم، برای سه دانشگاه، الگوی استانداردی طراحی کردیم تا ظرفیت توسعه حوزه فناوری در آنها شکل بگیرد.
شهیکی خاطرنشان کرد: در ارزیابیهای ما، دو چالش جدی شامل دسترسی به بازار و دسترسی به تأمین مالی وجود دارد. ما الگویی را طراحی کردیم تا ظرفیت قانونی برای شکلگیری صندوقهای تخصصی سرمایهگذاری ایجاد شود. همچنین، با هدف تقویت پیوند معنادار با دانشگاه، طرح بزرگی برای مهارتآموزی 50 هزار دانشجو در هفت دانشگاه کشور آغاز شده است.
اجرای پایلوت ملی تحول مراکز رشد در سه دانشگاه
شهیکی در ادامه سخنان خود اظهار کرد: در دانشگاهها برنامهای آغاز شده است که بر اساس آن، مراکز رشد نوینی در حال شکلگیری است. اگرچه مراکز رشد پیش از این نیز وجود داشتند، اما استاندارد، تراز فعالیت و روند اجرایی آنها اکنون بهطور کامل تغییر پیدا کرده است.
وی افزود: در این چارچوب، برخی زیرنهادها نیز شکل گرفتهاند و تقریباً میتوان گفت که در این مدل، ارتباط نزدیکی میان معاونت پژوهشی و معاونت فناوری برقرار شده است. متولی اصلی اجرای این پروژه، مراکز رشد و معاونتهای پژوهشی در دانشگاههای کشور هستند.
وی تصریح کرد: در این طرح، سه دانشگاه به عنوان پایلوت ملی انتخاب شدهاند که شامل دانشگاه صنعتی امیرکبیر، دانشگاه گیلان و یک دانشگاه دیگر است. تلاش کردهایم تراز توسعه فناوری در این دانشگاهها با استانداردهای بینالمللی شکل بگیرد.
شهیکی ادامه داد: این پروژه از حدود سه ماه پیش در این دانشگاهها آغاز شده است. در این فرآیند، برخی نهادهایی که پیش از این بهصورت موازی فعالیت میکردند، در حال ادغام هستند و یک معماری ساختاری و تشکیلاتی جدید در حوزه فناوری و نوآوری در این سه دانشگاه شکل میگیرد تا بتواند به عنوان الگویی برای سایر دانشگاههای کشور مورد استفاده قرار گیرد.
تقویت اکوسیستم پشتیبان و شبکههای ملی نوآوری
وی در ادامه با تأکید بر اهمیت اکوسیستم پشتیبانسازی گفت: اکوسیستم پشتیبانسازی موضوع بسیار مهمی است و در این زمینه سامانههایی برای شبکهسازی و ایجاد ارتباط میان بازیگران حوزه فناوری شکل گرفته است.
وی افزود: در این مسیر، بازنگری در آییننامهها نیز انجام شده تا در مدلهای جدید از ظرفیتهای موجود استفاده شود. همچنین آییننامه شکلگیری پروژههای فناوری و الگوهای متنوع برای ایجاد یک اتمسفر اقتصادی در شبکه ملی جذب سرمایهگذاری فناوری طراحی شده است.
ایجاد شبکه ملی سرمایهگذاری فناوری
شهیکی تصریح کرد: یکی از نیازهای جدی امروز، جذب سرمایهگذاری در حوزه فناوری است. به همین دلیل، شبکه ملی جذب سرمایهگذاری فناوری در سه سطح طراحی شده و شبکه سرمایهگذاری پارکهای کشور در حال فعال شدن است.
راهاندازی برنامه «پایاننامههای محصولمحور»
وی در ادامه گفت: از امسال برنامه پایاننامههای محصولمحور ملی را در نظر گرفتهایم. در این زمینه دبیرخانهای برای پایاننامههای فنی و همچنین حوزه علوم انسانی شکل گرفته است.
وی افزود: این ایده بسیار خوبی است که برنامههای اولیه آن شکل گرفته و پروژه آن آغاز شده است تا پایاننامههایی تولید شوند که بتوانند محصولات اولیه دانش را به سمت تولید و ساخت هدایت کنند. این برنامه از اواسط فروردینماه آغاز شده است.
برگزاری جشنوارههای نوآوری و رویداد فرصتهای سرمایهگذاری
شهیکی خاطرنشان کرد: در طول سال پنج تا شش جشنواره در حوزه گفتمانسازی نوآوری برگزار خواهد شد. برخی از این جشنوارهها پیش از این نیز برگزار میشدند، اما در دوره جدید با الگوی متفاوتی دنبال میشوند. از جمله این برنامهها، جشنواره فناوری روستایی و نوآوری اجتماعی است که در شهریورماه برگزار خواهد شد.
وی در پایان با اشاره به یکی از مهمترین رویدادهای پیشرو گفت: یکی از مهمترین برنامههای معاونت، برگزاری رویداد فرصتهای سرمایهگذاری است. امروز بیش از 15 هزار واحد فناور در کشور فعال هستند و بسیاری از آنها به نقطهای رسیدهاند که با تزریق منابع مالی و جذب سرمایهگذار میتوانند به شرکتها و مجموعههای بزرگ در کشور تبدیل شوند.
انتهای پیام/