به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، دستگاه قضایی خراسان جنوبی با بهرهگیری از فناوریهای نوین و توسعه دادرسی الکترونیک، گام بزرگی در جهت تسهیل دسترسی شهروندان به عدالت و کاهش هزینههای عمومی برداشته است. اجرای موفق دادگاههای برخط در پهناورترین استان کویری کشور، نه تنها مراجعات حضوری را به شکل چشمگیری کاهش داده، بلکه بستری نوین برای تقویت فرهنگ صلح و سازش فراهم آورده است.
عباس اسماعیلی، معاون فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری خراسان جنوبی در گفت وگو با خبرنگار تسنیم از بیرجند با اشاره به وسعت استان و فواصل 400 کیلومتری برخی حوزههای قضایی تا مرکز، اظهار داشت: طی سال گذشته بیش از 52 هزار جلسه دادگاه برخط برگزار شده است.
وی تأکید کرد: اگر نظام قضایی با تحولات فناوری همگام نشود، از اهداف اسناد بالادستی و هوشمندسازی قوه قضاییه عقب خواهد ماند. به گفته وی، دادرسی الکترونیک اکنون از مرحله آزمایشی عبور کرده و در تمامی حوزهها، از اخذ اظهارات شاکی تا اقدامات دادسرا، به شکلی نظاممند اجرا می شود.
به علاوه دادههای آماری نشاندهنده یک تحول ساختاری در دادگستری استان است؛ مراجعات حضوری از 980 هزار مورد در سال 1398 به 610 هزار مورد در پایان سال 1404 کاهش یافته است. این کاهش 37 درصدی در حالی رخ داده که ورودی پروندهها افزایش داشته است.
این مقام قضایی همچنین خاطرنشان کرد: حذف تنشهای مواجهه حضوری و کاهش هزینههای سفر در جلسات مجازی، انگیزه طرفین برای مصالحه را افزایش داده است؛ به طوری که در یک پرونده، شاکی به دلیل تسهیل فرآیند دادرسی، از 80 درصد طلب خود گذشت کرد.
عدالت فرامرزی؛ از کربلا تا آمریکا
همچنین ظرفیت دادرسی الکترونیک خراسان جنوبی مرزهای جغرافیایی را نیز درنوردیده است. برگزاری 75 جلسه دادگاه برخط با اصحاب پرونده در کربلای معلی طی ایام اربعین و اجرای 112 دادگاه بینالمللی با طرفین دعوا در کشورهایی نظیر آلمان، انگلیس، آمریکا و پاکستان، نشان از انعطافپذیری بالای این سیستم دارد. این اقدامات موجب شده تا دوری راه دیگر مانعی برای احقاق حق و رسیدگی به پروندههای قضایی نباشد.
افزون براین با توجه به 460 کیلومتر مرز مشترک با افغانستان، طرح «میز خدمت الکترونیک» برای حمایت از خانوادههای کمبضاعت زندانیان اجرا شده است. تاکنون بیش از 20 هزار ملاقات تصویری از این طریق انجام شده که علاوه بر کاهش هزینههای ایاب و ذهاب، موجب پیوند مستمر خانوادهها با زندانیان شده است. در همین راستا، معاون حل اختلاف دادگستری استان نیز از جانمایی شعب شورای حل اختلاف در مجاورت محاکم برای ارتقای هماهنگی و تسریع در روند صلح و سازش خبر داد.
معاون حل اختلاف دادگستری استان خراسان جنوبی هم در گفت وگو با خبرنگار تسنیم از بیرجند، بر لزوم تقویت ساختارهای صلح و سازش و استفاده از ظرفیتهای فرهنگی منطقه برای حل مسالمتآمیز اختلافات تأکید کرد.
وی با اشاره به جایگاه ویژهی شوراهای حل اختلاف، خواستار پیوندی عمیقتر میان این نهاد مردمی و بدنهی رسمی دستگاه قضایی به منظور کاهش اصطکاکهای حقوقی شد.
حجتالاسلام والمسلمین امین وحدانینیا با اشاره به اهمیت نزدیکی زیرساختی شوراهای حل اختلاف و محاکم قضایی اظهار داشت: نزدیکی فیزیکی این دو نهاد موجب تقویت هماهنگی میان مراجع قضایی و مأموران صلح میشود.
وی افزود: زمانی که تعامل میان اعضای شورا و قضات افزایش یابد، روند ارجاع پروندهها برای ایجاد آشتی تسهیل شده و از سرگردانی مراجعان جلوگیری میشود.
حفظ هویت مردمی در فرآیندهای قضایی
معاون حل اختلاف دادگستری استان در کنار تأکید بر نزدیکی ساختاری، بر حفظ ماهیت اصلی شوراها هشدار داد و گفت: شوراهای حل اختلاف نهادی مردمی و کمتشریفات هستند. وی تصریح کرد: در صورت استقرار این شوراها در مجاورت دادگاهها، نباید اجازه داد هویت غیررسمی و دسترسی آسان مردم به این نهاد خدشهدار شود؛ مردم باید همچنان شورا را بستر آشتی بدانند نه یک ساختار پیچیده اداری.
این مقام قضایی با نقد نگاه آماری به پروندهها تأکید کرد: ارجاع پروندهها به شوراهای حل اختلاف نباید صرفاً با هدف سبک کردن بار محاکم انجام شود. هدف اصلی باید ارجاع هوشمندانه با رویکرد واقعی صلح و سازش باشد تا با حل ریشهای اختلافات، از بازگشت دوباره پروندهها به دستگاه قضایی و تشکیل مجدد پرونده جلوگیری به عمل آید.
حجتالاسلام وحدانینیا در پایان با تمجید از پیشینه اخلاقی مردم منطقه خاطرنشان کرد: فرهنگ صلحطلبانه و باورهای دینی عمیق مردم خراسان جنوبی، بهترین بستر برای گسترش فرهنگ آشتی است. وی ابراز امیدواری کرد که با تکیه بر این پیشینه غنی، بتوان حل مسالمتآمیز اختلافات را در اولویت قرار داد و از ورود غیرضروری دعاوی به صحن دادگاهها پیشگیری کرد.
انتهای پیام/