به گزارش خبرگزاری تسنیم از تبریز، سرگردانی بیماران در داروخانهها برای یافتن یک نسخه ساده یا داروی بیماران خاص، قصهای پرغصه و تکراری است که این روزها حتی در قطبهای اصلی داروسازی کشور نیز به وضوح دیده میشود. استان آذربایجان شرقی با استقرار سه کارخانه بزرگ دارویی و در اختیار داشتن سهمیهای بالغ بر 5 درصد از بازار داروی کشور، قاعدتاً باید حاشیه امنی برای بیماران خود داشته باشد؛ اما شواهد میدانی و پیشخوان داروخانهها روایت دیگری دارند.
گرههای کور تخصیص ارز، وابستگی شدید به واردات مواد اولیه، چالشهای لجستیکی و تغییر سیاستهای ارزی، دست به دست هم دادهاند تا دود ناهماهنگیهای کلان در سطح ملی، مستقیماً به چشم بیمارانی برود که این روزها علاوه بر رنج بیماری، دغدغه جانکاهِ یافتن دارو را نیز به دوش میکشند.
برای ریشهیابی این بحران و بررسی سهم استانها در پازل پیچیده تامین دارو، به سراغ «فرهاد کیافر»، مدیر نظارت بر داروی دانشگاه علوم پزشکی تبریز رفتیم. او در این گفتوگو با خبرنگار تسنیم، ضمن تشریح ابعاد ملی و استانی این چالش، از موانعی پرده برمیدارد که نشان میدهد حل معمای کمبود دارو، فراتر از اختیارات استانی بوده و نیازمند تدابیر عاجل در سیاستهای ارزی و وارداتی کشور است. در ادامه مشروح این مصاحبه و همچنین تاکیدات استاندار آذربایجان شرقی برای مدیریت این بحران را میخوانید:
سهم دارویی آذربایجان شرقی 5 درصد است
روبهروی فرهاد کیافر، مدیر نظارت بر داروی دانشگاه علوم پزشکی تبریز نشستهام. او در مصاحبه با خبرنگار تسنیم به تشریح دلایل کمبود دارو در استان آذربایجان شرقی و چالشهای پیشروی نظام دارویی کشور میپردازد.
وی تاکید میکند که با وجود تلاشهای استانی، بخش عمدهای از مشکلات ریشه در مسائل کلان ارزی و وارداتی دارد.
تقسیم کار ملی و استانی در تامین دارو
مدیر نظارت بر داروی دانشگاه علوم پزشکی تبریز در ابتدای این گفتوگو با اشاره به ساختار تامین دارو در کشور میگوید: سیاستهای مرتبط با تولید، واردات و تامین دارو به صورت متمرکز و ملی توسط سازمان غذا و داروی وزارت بهداشت انجام میشود. در این میان، نقش و وظیفه دانشگاههای علوم پزشکی در کل کشور و معاونتهای غذا و دارو، نظارت بر توزیع عادلانه بر اساس استانداردهای سهمیههای اختصاص داده شده توسط سازمان غذا و دارو است.
وی میافزاید: سهمیه استان آذربایجان شرقی بالای پنج درصد است که بر اساس شاخصهایی نظیر جمعیت استان و تعداد تختهای بیمارستانی تعیین میشود. وظیفه ما رصد این چرخه است تا دارو به صورت عادلانه و منطقی به دست بیمار برسد.
فعالیت 60 شرکت پخش ملی و رایزنی برای جذب سهمیه مازاد
کیافر با بیان اینکه حدود 150 الی 200 کارخانه تولید دارو در کشور وجود دارد که 3 مورد از بزرگترین آنها در آذربایجان شرقی مستقر هستند، درباره نحوه توزیع توضیح میدهد: تولیدات و واردات به شرکتهای پخش عمده تحویل داده میشود و آنها دارو را به داروخانهها میفروشند. نزدیک به 60 شرکت پخش ملی داریم که در استانهای مختلف از جمله استان ما شعبه دارند. توزیع بر عهده این شرکتهاست و ما بر صحت این روند نظارت میکنیم.
وی تاکید میکند: البته ما به این سهمیهها بسنده نمیکنیم؛ با ارتباطاتی که با شرکتهای واردکننده، تولیدکننده و ستاد مرکزی شرکتهای پخش داریم، با مذاکره و رایزنی، سهمیههای مازاد نیز وارد استان میکنیم. با این حال، وجود کمبود دارو را رد نمیکنیم و در مواردی این کمبود کاملاً احساس میشود.
ریشه کمبودها: وابستگی به واردات و چالشهای ارزی و حملونقل
مدیر نظارت بر داروی دانشگاه علوم پزشکی تبریز با اشاره به اینکه تولید و تامین دارو به شدت به واردات وابسته است، تصریح میکند: بسیاری از مواد اولیه ما وارداتی است و برای تولید داخلی به واردات نیاز مبرم داریم. این وابستگی باعث میشود تامین دارو تحت تاثیر مسائلی چون تخصیص ارز، خرید، انتقال ارز، گمرک و حملونقل تا کارخانه تولیدکننده قرار گیرد.
وی میافزاید: فرآیند دارو بسیار پیچیده است و در ماههای اخیر، تمامی سیستمهای حملونقل ما با چالش مواجه شدهاند. از سوی دیگر، در تخصیص ارز، تامین نقدینگی و انتقال آن مشکلاتی وجود دارد که همگی در زنجیره تامین وقفه ایجاد میکنند. سازمان غذا و دارو متولی تنظیمگری بازار است و سازوکارهای خود را دارد؛ ما نیز به عنوان ناظر استانی، مشکلات را رصد کرده و به آنها اطلاع میدهیم.
چالش داروهای برند خارجی و هزینههای گزاف برای بیماران
کیافر در خصوص وضعیت داروهای خارجی خاطرنشان میکند: واردات برندهای خارجی اکنون بسیار سخت شده است. از طرفی پوشش بیمهای نیز افزایش هزینه این داروها را تحت پوشش قرار نمیدهد که پرداخت آن از عهده بیمار خارج است؛ ما به بیماران حق میدهیم، اما فعلاً راه حلی برای آن وجود ندارد.
وی در خصوص بیمارانی که به برندهای خاص نیاز دارند ادامه میدهد: ما تلاش میکنیم مشکلات را برطرف کنیم. گاهی بیمار بهطور مستند با مصرف یک برند داخلی با مشکل مواجه میشود که این برای ما قابل قبول است و سیستم در نظر میگیرد برند اصلی را به بیمار برساند؛ اما موجودیت خود این برندها به یک مشکل بزرگ تبدیل شده است.
به گفته مدیر نظارت بر داروی دانشگاه علوم پزشکی تبریز در صورت کمبود، با هماهنگی دانشگاه علوم پزشکی تلاش میشود پزشکان از داروهای جایگزین علمی و تخصصی استفاده کنند، هرچند این روند نیز زمانبر است.
فرهنگ مصرف و دلایل افزایش قیمت دارو
کیافر به چالشهای فرهنگی در تجویز و مصرف دارو نیز اشاره کرده و میگوید: از لحاظ فرهنگ عمومی مصرف و تجویز دارو با چالش روبهرو هستیم. وقتی برای بیمار دارو نوشته نمیشود، تصور میکند پزشک مهارت کافی نداشته است؛ پزشکان نیز در این چرخه با مشکلاتی مواجهند.
وی در خصوص چرایی افزایش قیمت داروها توضیح میدهد: مکانیزم قیمتگذاری دارو کنترل شده و در سازمان غذا و دارو متمرکز است. با این حال، عواملی مانند هزینه حمل، گمرک، ترخیص، عوارض، حقوق و دستمزد کارگران و اقلام بستهبندی بر قیمت نهایی تاثیر میگذارند. از سوی دیگر، مواد اولیه که پیش از این با ارز ترجیحی (28500 تومانی) وارد میشد، اکنون با تغییر سیاستهای ارزی چند برابر شده است که این امر مستقیماً قیمت نهایی دارو را افزایش داده است.
مدیر نظارت بر داروی دانشگاه علوم پزشکی تبریز تاکید میکند: هم استانیها میتوانند به شماره تماس 09146902881 در بله پیام دهند اطلاع دهند که چه دارویی نیاز دارند، کارشناس ما راهنمایی کرده و پاسخ میدهد.
.
ضرورت هماهنگی میان دستگاههای مرتبط برای تأمین دارو
استاندار آذربایجانشرقی نیز با تأکید بر جایگاه تبریز در صنعت داروسازی کشور میگوید: دانشگاه علوم پزشکی، انجمن داروسازان و جمعیت هلالاحمر استان باید با هماهنگی و همافزایی، تأمین دارو را با اولویت داروهای خاص و مورد نیاز بیماران دنبال کنند.
بهرام سرمست اشاره به ظرفیتهای تبریز در حوزه تولید و توزیع دارو عنوان میکند: این شهر به عنوان یکی از قطبهای مهم صنعت داروسازی کشور شناخته میشود و لازم است از این ظرفیت برای مدیریت بهتر بازار دارویی و پاسخگویی به نیاز بیماران استفاده شود.
وی با تأکید بر ضرورت هماهنگی میان دستگاههای مرتبط میافزاید: دانشگاه علوم پزشکی، انجمن داروسازان و جمعیت هلالاحمر استان باید در زمینه تأمین و توزیع دارو به ویژه داروهای خاص، با برنامهریزی مشترک و تعامل مستمر اقدام کنند.
استاندار آذربایجانشرقی همچنین بر نظارت مستمر بر روند تأمین و توزیع دارو در استان تأکید کرده و میگوید: تأمین بهموقع دارو به ویژه برای بیماران خاص و صعبالعلاج از اولویتهای مهم حوزه سلامت است و باید با مدیریت دقیق از بروز کمبود در این بخش جلوگیری شود.
اینکه یک شماره تماس چقدر میتواند بار سنگین کمبودهای ناشی از تخصیص نیافتن ارز، تحریمهای لجستیکی و ناهماهنگی بیمهها را به دوش بکشد، سوالی است که گذشت زمان به آن پاسخ خواهد داد. اما تا آن روز، ماراتن بیماران در خیابانهای تبریز و سراسر کشور برای یافتن ابتداییترین داروها ادامه دارد؛ ماراتنی که جایزهاش، تنها زنده ماندن است.
انتهای پیام/