به گزارش خبرگزاری تسنیم از کردستان، مراتع فقط پهنهای سبز برای چرای دام نیستند؛ شریانهای زنده حیات در سرزمینهاییاند که بقای آب، خاک، امنیت غذایی و حتی ماندگاری سکونت در روستاها به آنها گره خورده است. در استانی همچون کردستان که بخش مهمی از اقتصاد محلی، معیشت روستاییان و حیات اکولوژیکی آن به منابع طبیعی وابسته است، مراتع نقشی فراتر از یک ظرفیت طبیعی دارند و در حقیقت ستون پایداری محیطزیست و زندگی مردم محسوب میشوند.
سالهاست کارشناسان منابع طبیعی هشدار میدهند تخریب پوشش گیاهی، چرای بیرویه، تغییر کاربری اراضی، خشکسالیهای متوالی و کاهش بارندگی، آینده مراتع کشور را با تهدید جدی مواجه کرده است؛ تهدیدی که پیامد آن فقط نابودی طبیعت نیست، بلکه تشدید فرسایش خاک، کاهش منابع آبی، افزایش گردوغبار، مهاجرت روستاییان و آسیب به امنیت غذایی کشور خواهد بود.
در این میان استان کردستان به دلیل برخورداری از گستره وسیع مراتع طبیعی، یکی از مهمترین ذخیرهگاههای زیستی و مرتعی کشور به شمار میرود. مراتعی که علاوه بر تأمین علوفه دام، نقشی اساسی در حفظ تنوع زیستی، تغذیه سفرههای آب زیرزمینی، کنترل سیلاب و تعادل اقلیمی منطقه دارند. با این حال این سرمایه عظیم طبیعی نیز از آسیبها و تهدیدها مصون نمانده و ضرورت حفاظت علمی و مشارکتی از آن بیش از هر زمان دیگری احساس میشود.
نامگذاری سال 2026 به عنوان سال بینالمللی «مراتع و عشایر» نیز نشان میدهد مسئله حفاظت از مراتع دیگر فقط یک دغدغه محلی یا ملی نیست، بلکه به یک نگرانی جهانی تبدیل شده است؛ چراکه آینده منابع طبیعی و مقابله با بحرانهای زیستمحیطی، بدون احیای مراتع و مدیریت اصولی آنها ممکن نخواهد بود.
در چنین شرایطی، نقش مرتعداران، بهرهبرداران محلی و جوامع بومی بیش از گذشته اهمیت پیدا میکند. تجربه نشان داده هرجا مردم در مدیریت منابع طبیعی مشارکت داده شدهاند، موفقیت طرحهای حفاظتی و احیایی چند برابر شده و تخریب منابع کاهش یافته است. از همین رو، کارشناسان معتقدند نسخه نجات مراتع، نه در تصمیمات پشت میز، بلکه در پیوند دانش تخصصی با مشارکت واقعی مردم محلی نهفته است.
بهزاد شریفیپور، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کردستان نیز در گفتوگو با تسنیم با اشاره به روز ملی مرتع و مرتعداری، با تأکید بر اهمیت این عرصههای طبیعی، حفاظت از مراتع را ضرورتی راهبردی برای آینده استان دانست و بر لزوم مدیریت علمی، توسعه طرحهای مرتعداری و تقویت مشارکت مردمی در صیانت از این سرمایههای ارزشمند تأکید کرد.
وی با تأکید بر اهمیت مراتع در حفظ پایداری زیستمحیطی و معیشت جوامع محلی عنوان کرد: نامگذاری سال 2026 به عنوان سال بینالمللی «مراتع و عشایر» فرصت مهمی برای توجه دوباره به ظرفیتها و ضرورت حفاظت از این سرمایههای طبیعی است.
شریفیپور با اشاره به جایگاه ویژه استان کردستان در حوزه منابع طبیعی افزود: کردستان با برخورداری از مراتع گسترده و بکر، یکی از مهمترین زیستبومهای مرتعی کشور محسوب میشود و این عرصههای طبیعی علاوه بر تأمین بخشی از علوفه دام، نقش مهمی در حفظ تنوع زیستی، پایداری خاک، تنظیم چرخه آب و کاهش اثرات تغییرات اقلیمی دارند.
وی تصریح کرد: مراتع استان همچنین پشتوانه معیشت بسیاری از جوامع محلی و عشایری هستند و حفاظت از آنها به معنای صیانت از امنیت غذایی، منابع آب و محیط زیست منطقه است.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری کردستان با بیان اینکه حفظ این عرصهها نیازمند نگاه علمی و برنامهریزی دقیق است، عنوان کرد: مدیریت اصولی مراتع بدون مشارکت مردم و بهرهبرداران امکانپذیر نیست و در همین راستا اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان با همکاری مرتعداران، کارشناسان و جوامع محلی، اجرای طرحهای مرتعداری، احیا و اصلاح مراتع و توسعه مدیریت مشارکتی را با جدیت دنبال میکند.
وی خاطرنشان کرد: فرهنگسازی برای بهرهبرداری مسئولانه از مراتع و جلب مشارکت ذینفعان، مهمترین راهکار برای تضمین آینده پایدار این منابع ارزشمند است.
شریفیپور در پایان ضمن گرامیداشت روز ملی مرتع و مرتعداری، از تلاشهای مرتعداران، کارشناسان، پژوهشگران و فعالان حوزه منابع طبیعی قدردانی کرد و یادآور شد: حفاظت از مراتع، مسئولیتی همگانی و ضرورتی اجتنابناپذیر برای نسل امروز و آینده است.
انتهای پیام/483/