به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، بنیامین نتانیاهو نخستوزیر رژیم صهیونیستی اخیراً در مصاحبهای با برنامه «60 دقیقه» شبکه سیبیاس نیوز، طرحی بحثبرانگیز را مطرح کرد. او مدعی شد میخواهد طی ده سال آینده، وابستگی نظامی اسرائیل به ایالات متحده را «به صفر» برساند. این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که بر اساس گزارش مؤسسه بینالمللی پژوهشهای صلح استکهلم (SIPRI)، ایالات متحده تأمینکننده 68 درصد از کل واردات تسلیحاتی اسرائیل است و تمامی جنگندههای عملیاتی این رژیم در جنایات سالهای اخیر در غزه، لبنان، سوریه، عراق، ایران و یمن، ساخت آمریکا هستند.
این طرح یک چرخش 180 درجهای در روابط راهبردی دو طرف محسوب میشود. در حال حاضر، ایالات متحده سالانه مبلغ 3/8 میلیارد دلار کمک نظامی در اختیار اسرائیل قرار میدهد. طبق تفاهمنامه فعلی، این کمکها تا سال 2028 ادامه خواهد داشت و مجموع آن به 38 میلیارد دلار خواهد رسید. این رقم گاه تا یکپنجم کل بودجه نظامی سالانه اسرائیل را تشکیل میدهد. جاهطلبیِ به صفر رساندن این کمکهای حیاتی در یک دهه، پرسشهای مهمی را درباره انگیزههای پشت پرده کابینه نتانیاهو در اذهان عمومی داخل و خارج از سرزمینهای اشغالی مطرح میکند.
تحلیلگران چند عامل کلیدی را در این چرخش دخیل میدانند:
نخستین و مهمترین عامل، فشار بیسابقه افکار عمومی در آمریکاست. نظرسنجی جدید مؤسسه معتبر «پیو» (Pew Research Center) که در مارس 2026 انجام شد، نشان میدهد که 60 درصد از بزرگسالان آمریکایی اکنون دیدگاه نامطلوبی به اسرائیل دارند که نسبت به رقم 53 درصد در سال گذشته، افزایشی هفت درصدی را نشان میدهد. همزمان، 59 درصد از آمریکاییها نیز به توانایی نتانیاهو در اتخاذ تصمیمات درست در عرصه جهانی بیاعتمادند.
نکته نگرانکنندهتر برای تلآویو، سقوط حمایت از این رژیم در میان نسل جوان و رأیدهندگان به حزب دموکرات در آمریکاست؛ به طوری که اکنون اکثریت قاطع آمریکاییهای زیر 50 سال از هر دو حزب، دیدگاهی منفی نسبت به اسرائیل و نتانیاهو دارند. نتانیاهو در مصاحبه خود به این کاهش محبوبیت اذعان کرد، اما آن را به «دستکاری شبکههای اجتماعی توسط چندین کشور» نسبت داد و مدعی شد اسرائیل «در جنگ تبلیغاتی خوب عمل نکرده است».
این تغییر نگرش از محدوده نظرسنجیها فراتر رفته و به خیابانهای آمریکا نیز کشیده شده است. اعتراضات گسترده علیه فروش تسلیحات به اسرائیل در شهرهای بزرگ آمریکا، با شعارهایی نظیر «بمباران را متوقف کنید» و «به کشتار پایان دهید»، فضای سیاسی را برای سیاستمداران حاضر در کاخ سفید دشوار کرده است.
شاید ملموسترین نشانه این تغییر، در قلب سیاست آمریکا، یعنی ساختمان کنگره، رخ داده باشد. در یک رأیگیری تاریخی، بیش از 80 درصد از سناتورهای دموکرات به توقف فروش تسلیحات نظامی به اسرائیل رأی مثبت دادند. این اقدام نمادین، اگرچه در نهایت به تصویب نرسید، اما یک زنگ خطر جدی برای تلآویو بود.
یکی دیگر از انگیزههای کلیدی و اعلامنشده این طرح، تلاش برای کاهش نفوذ و اهرم فشار واشنگتن بر عملیاتهای نظامی آینده اسرائیل است. نتانیاهو با اعلام اینکه «نمیخواهم تا کنگره بعدی صبر کنم» و «بیایید همین حالا شروع کنیم»، نشان داد که به دنبال استقلال عمل بیشتری در سیاستهای منطقهای خود از قیدوبندهای حاکم بر صحنه سیاست داخلی آمریکا است.
اظهارات اخیر نتانیاهو در شرایطی بیان شد که بسیاری از تحلیلگران و مقامات سابق امنیتی اسرائیل، این طرح را «غیرواقعبینانه» و «غیرمسئولانه» توصیف کردهاند. در حالی که اسرائیل اکنون از بستههای ویژه کمکهای نظامی و دسترسی به پیشرفتهترین تسلیحات آمریکایی از جمله جنگندههای رادارگریز F-35 برخوردار است، فاصله گرفتن از این چتر حمایتی، نیازمند چندین برابر شدن بودجه نظامی و متحمل شدن هزینههای سنگین تحقیق و توسعه است.
با این حال، صرف نظر از تحلیلهای فنی، یک حقیقت راهبردی غیرقابل انکار است: حیات رژیم صهیونیستی به حمایتهای مادی و معنوی آمریکا گره خورده است و بدون پشتیبانیهای واشنگتن، طول عمر این رژیم دوامی نخواهد داشت. جنبه طعنهآمیز ماجرا اینجاست که رهبری اسرائیل، که دههها با لابیگری و نفوذ سیاسی، سیاست خارجی آمریکا را در قبال خاورمیانه شکل داده، اکنون مجبور است برای بقای سیاسی خود، وعده قطع این کمکهای حیاتی را که در حکم تنفس مصنوعی بر پیکر این رژیم جنگ طلب است، بدهد.
بسیاری از ناظران بینالمللی معتقدند این یک پیروزی بزرگ برای جنبشهای مردمی حامی فلسطین و مخالف جنگ است که توانستهاند هزینه حمایت از اسرائیل را برای سیاستمداران آمریکایی تا این اندازه افزایش دهند که نخستوزیر این رژیم مجبور شود در گفتگو با یک رسانه آمریکایی، از تعهد این رژیم برای کاهش وابستگی نظامی تلآویو به واشنگتن سخن بگوید. این روند باید نه فقط در آمریکا، بلکه در سراسر جهان ادامه یابد تا هزینه ماجراجوییهای رژیمی که موجودیت خود را مدیون سرنیزههای قدرتهای خارجی در سال 1948 میداند، به حدی برسد که دیگر توانی برای ادامه جنایت، تجاوز و پیشبرد جنگهای بیپایان نداشته باشد.
نویسنده: «پوریا لوایی» کارشناس مسائل بینالملل
انتهای پیام/؛