به گزارش عصر دوشنبه خبرگزاری تسنیم دفتر جزایر خلیج فارس، سفر اخیر هیئت تجاری سیستان و بلوچستان به گوادر را باید فراتر از یک برنامه تشریفاتی یا دیدار دوجانبه معمول ارزیابی کرد. این سفر در واقع بخشی از یک روند آرام اما معنادار در اقتصاد منطقهای جنوب شرق ایران است؛ روندی که تلاش میکند ظرفیتهای جغرافیایی، مرزی و بندری را در قالب همکاریهای واقعی و عملیاتی فعال کند.
تمرکز نشستها بر گوادر، ریمدان و چابهار نشان میدهد که نگاه تصمیمسازان اقتصادی از رقابتهای کلاسیک بندری فاصله گرفته و به سمت مکملسازی مزیتها حرکت کرده است.
منطقه آزاد چابهار نزدیکترین بندر ایران به بازارهای آسیای میانه و افغانستان به شمار میآید و همزمان به کشورهای پرجمعیت و در حال رشد جنوب آسیا از جمله هند و پاکستان دسترسی دارد؛ این مزیت در کنار واقع شدن در امنترین و کوتاهترین مسیر به بازارهای جهانی، فرصتی طلایی برای ایران به منظور حضور فعال در اقتصاد منطقهای و فرامنطقهای محسوب میشود.
سیستان و بلوچستان سالها با مسئله اتصال ضعیف به شبکههای بزرگ تجارت خارجی مواجه بوده است. نزدیکی جغرافیایی به پاکستان و قرار گرفتن در مجاورت کریدور اقتصادی چین ـ پاکستان، این استان را در موقعیتی قرار میدهد که میتواند از یک مسیر حاشیهای به یک گذرگاه اقتصادی تبدیل شود.
نشستهای برگزارشده در گوادر، بهویژه با حضور مقامات چینی، دقیقاً در همین چارچوب قابل تحلیل است؛ یعنی تلاش برای پیوند دادن ظرفیتهای داخلی ایران با جریانهای بزرگتر تجارت منطقهای.
منطقه آزاد مشترک؛ ابزار کاهش هزینه مبادله
تأکید بر منطقه مرزی ریمدان ـ گبد بهعنوان منطقه آزاد مشترک ایران و پاکستان، از منظر اقتصادی اهمیت ویژهای دارد. مناطق آزاد مشترک، اگر بهدرستی طراحی و اجرا شوند، میتوانند بخشی از ریسکهای تجاری، هزینههای گمرکی و موانع اداری را کاهش دهند.
برای تجار دو سوی مرز، بهویژه فعالان بومی بلوچ، چنین سازوکاری امکان برنامهریزی بلندمدتتری فراهم میکند و تجارت غیررسمی را به مسیرهای شفاف و قابل کنترل هدایت میکند.
در این چارچوب، نقش سازمان منطقه آزاد چابهار بهعنوان تسهیلگر سرمایهگذاری، نقشی کلیدی است. تأکید بر آمادگی برای جذب سرمایهگذاری مشترک، نشان میدهد که نگاه حاکم بر این سفر، مبتنی بر ایجاد منافع اقتصادی پایدار بوده نه صرفاً افزایش حجم مبادلات کوتاهمدت.
سیپک و بازتعریف جایگاه چابهار
کریدور اقتصادی چین ـ پاکستان یا سیپک، معادلات اقتصادی جنوب آسیا را بهطور جدی تحت تأثیر قرار داده است. ورود چابهار به این معادله، نه بهعنوان رقیب گوادر، بلکه بهعنوان مکمل آن، میتواند جایگاه ایران را در زنجیره تأمین منطقهای تقویت کند.
اتصال غیرمستقیم به شبکههای لجستیکی چین، فرصتی برای متنوعسازی مسیرهای صادراتی و وارداتی ایران ایجاد میکند؛ فرصتی که بهویژه برای استانهای شرقی کشور اهمیت دارد.
تفاهمهای مطرحشده در دیدار با مسئولان منطقه آزاد گوادر، اگر به قراردادهای عملیاتی منجر شود، میتواند زمینه حضور سرمایهگذاران چینی در پروژههای لجستیکی، صنعتی و خدماتی منطقه آزاد مشترک را فراهم کند. این موضوع، بهصورت طبیعی، ظرفیت اشتغال و ارزش افزوده محلی را نیز افزایش خواهد داد.
اقتصاد مرزی بهعنوان پیشران توسعه منطقهای
نشست تجار بلوچ ایرانی و پاکستانی، وجه دیگری از این سفر را برجسته میکند و آن نقش اقتصاد مرزی در توسعه منطقهای است. تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد که بدون مشارکت فعال بازیگران محلی، پروژههای بزرگ ترانزیتی به نتایج پایدار نمیرسند. حضور و استقبال تجار دو سوی مرز از برنامههای منطقه آزاد مشترک، نشاندهنده وجود تقاضای واقعی برای همکاری اقتصادی است.
در مجموع، سفر هیئت تجاری سیستان و بلوچستان به پاکستان را میتوان گامی حسابشده در جهت فعالسازی مزیتهای جغرافیایی و مرزی دانست.
موفقیت این مسیر، بیش از هر چیز، به تداوم همکاریها، ثبات مقررات و تبدیل گفتوگوها به پروژههای اجرایی وابسته است؛ مسیری که اگر با واقعبینی ادامه یابد، میتواند اقتصاد جنوب شرق ایران را وارد مرحلهای جدید کند.
انتهای پیام/7558/