به گزارش خبرگزاری تسنیم از خرمآباد، در جنوب لرستان، تالابهایی گستردهاند که بخشی از پیچیدهترین چرخههای حیات در غرب ایران را در خود نگه داشتهاند.
این تالابها، در سالهایی که باران بهاندازه کافی بر کوهستان میبارد، به ایستگاه هزاران پرنده مهاجر تبدیل میشوند. حالا در همین جغرافیا، ثبت گونهای تازه برای نخستینبار در لرستان، دوباره توجهها را به تالابهای پلدختر جلب کرده.
ماجرا از بازدیدهای میدانی ادارهکل حفاظت محیطزیست با هدف بررسی وضعیت آبگیری تالابها پس از بارشهای اخیر و ارزیابی شرایط زیستی گونههای جانوری آغاز شد.
کامران فرمانپور، مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان، اعلام کرده که گونه پرستوی دریایی نوککاکایی با نام علمی Gelochelidon nilotica برای نخستین بار در این استان مشاهده و ثبت شدهاست.
این پرنده در هفتم اردیبهشتماه 1405 در تالاب گری بلمک شهرستان پلدختر تصویربرداری و نام یک پرنده جدید به فهرست گونههای لرستان اضافه شد.
بهگفته فرمانپور، لرستان بهدلیل موقعیت خاص جغرافیایی، حدود 50 درصد فون پرندگان ایران را در خود جای داده و سالانه پذیرای بیش از 20 هزار پرنده مهاجر آبزی و کنارآبزی است.
پرستوی دریایی نوککاکایی یکی از گونههایی است که حضورش وابسته به وجود زیستگاههای سالم تالابی است. این پرنده که در زبان انگلیسی Gull-billed Tern نامیده میشود، در بخشهایی از اروپا، آسیا، آفریقا و آمریکا پراکنش دارد و در مسیرهای مهاجرتی طولانی جابهجا میشود.
در ایران نیز حضور آن بیشتر در تالابهای جنوبی، سواحل خلیج فارس و برخی مناطق ساحلی ثبت شده بود، اما تاکنون گزارشی رسمی از مشاهده آن در لرستان وجود نداشت.
این گونه، برخلاف بسیاری از پرستوهای دریایی، رفتار شکار متفاوتی دارد. بیشتر پرستوهای دریایی با شیرجههای سریع در آب ماهی شکار میکنند، اما پرستوی دریایی نوککاکایی بیشتر در ارتفاع پایین بر فراز تالابها و زمینهای مرطوب پرواز میکند.
از نظر ظاهری، پرستوی دریایی نوککاکایی پرندهای متوسط تا نسبتاً بزرگ است. طول بدن آن حدود 33 تا 42 سانتیمتر و فاصله دو سر بالهایش بیش از یک متر است.
رژیم غذایی پرستوی دریایی نوککاکایی پرندهای شامل ماهیهای کوچک، حشرات، سختپوستان، دوزیستان و حتی گاهی جوجه پرندگان دیگر است و بدن سفید، بالهای خاکستری روشن و کلاهک سیاه روی سر در فصل زادآوری، از دیگر شاخصههای این گونه است.
اما فراتر از ثبت یک گونه، آنچه این رویداد را مهم میکند، پیام پنهان آن درباره وضعیت اکوسیستمهاست. پرندگان مهاجر، بهویژه گونههای وابسته به تالابها، معمولاً بسیار حساساند و تغییرات زیستمحیطی را زودتر از بسیاری از گونههای دیگر نشان میدهند.
حضور یک گونه جدید در منطقهای که پیشتر سابقه ثبت آن را نداشته، میتواند نشانهای از تغییر در الگوهای مهاجرت، شرایط اقلیمی یا کیفیت زیستگاهها باشد.
اکنون، در نیزارهای پلدختر، پرندهای که از مسیرهای دور به این تالاب رسیده، روایتی است از بازگشت زندگی به زیستگاههایی که سالها میان خشکی و بقا در نوسان بودهاند.
انتهای پیام/644/.