به گزارش خبرگزاری تسنیم از تبریز، تبریز هنوز بوی خاکِ داغ و دیوارهای سوخته میدهد. بعضی زخمها با گذشت روزها بسته نمیشوند؛ فقط آرامتر میسوزند. در محلهی زعفرانیه، خانهای هست که دیگر خانه نیست؛ پیکر زخمیِ ساختمانی است که بمباران، حافظهاش را تکهتکه کرده است. دیوارهای ترکخورده، پنجرههای شکسته، سقفی که بخشی از آن فرو ریخته و وسایلی که زیر آوار ماندهاند، هر کدام چیزی را فریاد میزنند که زبان از گفتنش عاجز است. در آن خانه هنوز میشود رد زندگی را دید؛ رد خندههایی که ناگهان خاموش شدند، رد قدمهای کودکی که دیگر برنمیگردد، رد روزمرگیِ سادهای که یکباره در آتش و دود گم شد.
این خانه، خانه ماهان و ماهور بود؛ دو کودکی که حالا نامشان با اشک و اندوه در حافظه این شهر مانده است. آنها در جریان بمباران اخیر به شهادت رسیدند و از آن روز، مادرشان مانده است و دیوارهایی که هر گوشهاش یادآور نبودنِ آنهاست. برای مادری که هر آجر این خانه برایش خاطرهای زنده است، ویرانی فقط فرو ریختن سقف و دیوار نیست؛ ویرانی یعنی خالی شدن آغوش، یعنی ساکت ماندن اتاقی که روزی با صدای بازی و خنده جان داشت، یعنی نگاه کردن به چیزهایی که هنوز سر جایشان هستند اما صاحبانشان دیگر نیستند.
در همین روزهای تلخ، جمعی از فعالان اجتماعی ترکمانهای عراق به تبریز آمدند؛ چهرههایی که با قلبی پر از اندوه و احترامی عمیق، قدم به شهری گذاشتند که هنوز از زیر غبار جنگ بیرون نیامده بود. آنان سفر خود را با دیدار با امام جمعه تبریز آغاز کردند و در آن دیدار، از پیوند برادری، از همدلی ملتها و از ایستادن کنار مردمی گفتند که رنج جنگ را با گوشت و پوست خود لمس کردهاند.
اما شاید سنگینترین لحظه این سفر، زمانی بود که به خانه ویرانشده زعفرانیه رسیدند. آنجا دیگر فقط یک محل حادثه نبود؛ آنجا روایتی زنده از مصیبتی بود که هنوز تمام نشده است. وقتی مهمانان در میان آوارها قدم میزدند، انگار هر تکه از دیوار، هر شیشه شکسته، هر وسیله نیمهسوخته، شاهدی بود بر آنچه گذشته است. نگاهها آرامآرام به مادری دوخته شد که در میان آن همه ویرانی ایستاده بود؛ مادری که نام ماهان و ماهور را نه فقط با زبان، که با تمام جانش بر دوش میکشید. همدردی در آن لحظه دیگر یک کلمه نبود؛ سکوتی بود سنگین، اشکی بود بیصدا، دستی بود که بر شانهای لرزان مینشست.
پس از این دیدار، فعالان ترکمانهای عراق در نشستی با فعالان رسانهای تبریز حضور یافتند؛ نشستی که بیش از آنکه یک جلسهی رسمی باشد، مجالی بود برای گفتن از درد، برای شنیدن آنچه در خبرها نمیگنجد و برای سپردن این رنج به حافظه جمعی انسانهایی که آمده بودند شاهد باشند، نه فقط تماشاچی. آنان در این جلسه سخنانی گفتند که از دلِ مواجهه با این ویرانی و این اندوه برمیآمد؛ سخنانی که نه از فاصله، بلکه از نزدیکی با رنج انسانی شکل گرفته بود.
هیچ حرکت اجتماعی نباید از رسانه جدا باشد
حجتالاسلام مجتبی نظری، استاد دانشگاه و حوزه در این نشست با اشاره به پیچیدگی تحولات منطقه، تأکید کرد: پدیدههای نوین درگیری تنها به میدان نظامی محدود نمیشود و ابعاد رسانهای و افکار عمومی در آن نقشی تعیینکننده دارند.
وی اظهار داشت: امروز بیش از هر زمان دیگری باید به نقش رسانه در شکلدهی گفتمان عمومی توجه کرد. بسیاری از مسائل، اگر درست روایت نشوند، به برداشتهای سطحی تقلیل پیدا میکنند. رسانه میتواند واقعیتها را روشن کند و مانع از شکلگیری روایتهای ناقص شود.
وی همچنین افزود: در شرایط بحرانی، اولویتها باید روشن باشد و اطلاعرسانی دقیق نباید از دستور کار خارج شود. آرزوی ما این است که هیچ حرکت اجتماعی بدون پیوست رسانهای انجام نشود.
حجتالاسلام نظری با قدردانی از حضور فعالان ترکمان عراق گفت: حضور شما در روزهای سخت، نشاندهنده پیوند انسانی و منطقهای است. این ارتباط میتواند انرژی و امید ایجاد کند.
رنج ملتها مرز نمیشناسد
محمدمهدی بختیاری، فعال اجتماعی، در سخنان خود با اشاره به تجربههای تلخ جنگ در منطقه گفت: ملتهای منطقه سالهاست که با ناامنی و آسیبهای انسانی روبهرو بودهاند. ما در تجربههای گذشته دیدهایم که خانوادهها زیر بمباران و خشونت آسیب دیدهاند و درخواست کمکهای انسانی همواره با پاسخهای متفاوتی مواجه شده است.
وی با اشاره به تجربه مردم عراق در سالهای بحران افزود: در آن روزها، بسیاری از خانوادههای ما شرایط دشواری را پشت سر گذاشتند. کمکهای انسانی و همدلی ملتها برای ما ارزشمند بود و امروز نیز این پیوندها اهمیت دارد.
بختیاری تأکید کرد که همبستگی اجتماعی و منطقهای میتواند نقش مهمی در کاهش رنجها ایفا کند و گفت: ما به عنوان همسایگان، مسئولیت اخلاقی داریم در روزهای سخت کنار یکدیگر باشیم.
مقابله با اخبار نادرست یک مسئولیت مشترک است
مراد شاکر از دیگر فعالان اجتماعی، با تأکید بر نقش فضای مجازی در شکلدهی افکار عمومی گفت: در دورههای بحرانی، حجم بالایی از اخبار نادرست و شایعات منتشر میشود. گاهی در یک روز هزاران خبر تأییدنشده در فضای مجازی دست به دست میشود که میتواند افکار عمومی را دچار سردرگمی کند.
وی افزود: ما در عراق مجموعهای رسانهای تشکیل دادیم تا اخبار راستیآزماییشده را منتشر کنیم و از گسترش اطلاعات نادرست جلوگیری شود. همکاری رسانههای منطقه میتواند به ارتقای آگاهی عمومی کمک کند.
وی تأکید کرد: ایران و عراق پیوندهای تاریخی و فرهنگی عمیقی دارند و ارتباط میان فعالان رسانهای دو کشور میتواند به تقویت این پیوندها کمک کند.
قدرت ملتها در انسجام اجتماعی است
سردار ایرانزاد، فرمانده سابق سپاه لشکر عاشورا، در این نشست با اشاره به تجربههای گذشته در مقابله با بحرانها گفت: در بسیاری از مقاطع تاریخی، ملتها با امکانات محدود اما با اراده و انسجام توانستهاند از شرایط دشوار عبور کنند. تجربه نشان داده که سرمایه اصلی هر کشور مردم آن هستند.
وی افزود: پیوند میان ملتهای منطقه، بهویژه ایران و عراق، ریشهدار و عمیق است. شناخت ظرفیتهای فرهنگی و اجتماعی این مناطق، خود یک ارزش بزرگ محسوب میشود.
وی در پایان تأکید کرد: تقویت همدلی، آگاهی و آمادگی اجتماعی برای عبور از بحرانها ضروری است.
انتهای پیام/