به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، بعد ازحملات آمریکا و اسرائیل به خاک ایران، وقتی تهران اعلام کرد که در واکنش به ادامه حملات، تنگه هرمز را «تا اطمینان از پایان تجاوزها» بر روی نفتکشها میبندد، بازار جهانی انرژی همان لحظه فهمید که با یک بحران تازه روبهرو شده است؛ بحرانی که تنها در نمودار قیمت نفت باقی نماند و با سرعتی عجیب، جیب مصرفکننده آمریکایی، بازارهای آسیایی و حتی اقتصادهای شکننده اروپا را تحت فشار گذاشت.
در آمریکا نخستین علامت، روی تابلوهای پمپبنزین دیده شد؛ جایی که ظرف چند روز قیمت بنزین بیش از 30 درصد بالا رفت. بولتنهای داخلی کاخ سفید هشدار میدادند که این جهش، تورمی تازه را به جان اقتصاد انداخته و تمام امید دولت برای ثابت نگهداشتن قیمتها را ناممکن کرده است. رسانههای اقتصادی، از جمله بلومبرگ و والاستریت ژورنال، نوشتند که این جنگ، آمریکا را دوباره به نقطهای رسانده که هر شوک انرژی میتواند موتور مصرف داخلی را خاموش کند.
اما ماجرا فقط به آمریکا محدود نماند. بستهشدن تنگه هرمز مثل این بود که شیر اصلی نفت جهان ناگهان چفت شود. کشورهایی که 30 تا 40 درصد واردات نفتشان از همین مسیر عبور میکند، ظرف چند روز مجبور شدند از ذخایر استراتژیک خود برداشت کنند. در شرق آسیا، پالایشگاهها نگران شدند که اگر مسیر جایگزین پیدا نشود، برنامه تولیدشان از هم بپاشد. در اروپا، که هنوز از سایه جنگ اوکراین بیرون نیامده، هشدارها درباره «زمستان سخت دیگری» دوباره بر سر زبانها افتاد.
به موازات بازار انرژی، بازار حملونقل جهانی هم آشفته شد. هزینه بیمه نفتکشها چهار برابر شد و برخی شرکتهای بزرگ اعلام کردند فعلاً حاضر به عبور از منطقه نیستند. همین تصمیم کافی بود تا زنجیره تأمین جهانی دوباره دچار تأخیر شود؛ همان زخمی که جهان هنوز از دوران کرونا بهطور کامل درمان نکرده بود.
در آمریکا، اقتصاددانها به دولت هشدار میدهند که هزینههای جنگ، همزمان با شوک انرژی، میتواند رشد اقتصادی را به مرز رکود بکشاند. دولت مجبور به خرید گسترده مهمات و افزایش حضور نظامی در منطقه شده و این یعنی فشار مضاعف بر بودجهای که همین حالا هم زیر بار کسری سنگین است. از سوی دیگر، افزایش ناگهانی قیمت انرژی، مصرف خانوارها را پایین آورده و دادههای اولیه نشان میدهد اعتماد مصرفکننده افت محسوسی داشته است.
در سطح جهانی، صندوق بینالمللی پول از «یک ریسک جدی برای ثبات اقتصادی» سخن گفته و برخی تحلیلگران حتی معتقدند اگر بستهشدن هرمز طولانی شود، جهان وارد شدیدترین نوسان انرژی بعد از دهه 70 میلادی خواهد شد.
در نهایت، بحرانی که ترامپ و نتانیاهو در جهان راه انداختند یک پیام روشن دارد هیچ جنگی در خاورمیانه فقط در میدان نبرد نمیماند. یک تصمیم نظامی، مثل بستن تنگهای کوچک در نقشه، میتواند موجی راه بیندازد که از بازار نفت تهران تا ایستگاه پمپبنزین تگزاس و کارخانههای کرهجنوبی را همزمان بلرزاند.
انتهای پیام/