به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، «میخائیل گالوزین» معاون وزیر امور خارجه روسیه و «رحمان مصطفیاف» سفیر جمهوری آذربایجان در مسکو، در پایتخت روسیه با یکدیگر دیدار و پیرامون مهمترین مسائل دوجانبه و تحولات ژئوپلیتیک منطقهای به رایزنی و تبادل نظر پرداختند.
بر اساس بیانیه رسمی منتشر شده در پایگاه اطلاعرسانی وزارت امور خارجه روسیه، این دیدار دیپلماتیک با محوریت بررسی تحولات اخیر و تقویت همکاریهای مشترک میان دو کشور همسایه برگزار شد.
دستگاه دیپلماسی روسیه در این پیام کوتاه با اشارهای گذرا به موضوعات مطرحشده میان این دو دیپلمات ارشد، صرفاً اعلام کرده که «در این دیدار، برخی از موضوعات مبرم و جاری در دستور کار روابط دوجانبه مورد بحث و بررسی قرار گرفت.»
شایان ذکر است که پیش از این و در تاریخ 15 آوریل، اخبار رسمی حاکی از آن بود که روسیه و جمهوری آذربایجان در خصوص حلوفصل و مدیریت پیامدهای ناشی از سانحه سقوط هواپیمای مسافربری شرکت هواپیمایی «آذال» (AZAL) در مسیر باکو به گروزنی که در دسامبر سال 2024 میلادی به وقوع پیوسته بود، به یک توافق نهایی دست یافتهاند.
در همین راستا، وزارتخانههای امور خارجه روسیه و جمهوری آذربایجان با انتشار یک بیانیه مشترک، پایان این پرونده تنشزا را رسماً اعلام کردند.
پایان دوران تنش و آغاز فصل جدید ائتلاف راهبردی مسکو و باکو
«دیمیتری سولونیکوف»، مدیر «مؤسسه توسعه دولتی معاصر» در روسیه، به تشریح ابعاد مختلف و دستور کار فعلی مناسبات دوجانبه میان روسیه و جمهوری آذربایجان پرداخت.
این تحلیلگر برجسته روس در ابتدای سخنان خود تصریح کرد: «پس از آنکه دو هفته پیش، وزارتخانههای امور خارجه دو کشور بیانیه مشترکی را مبنی بر حلوفصل و پایان دادن به تمامی اختلافات و مسائل مرتبط با سانحه سقوط هواپیمای آذال در دسامبر 2024 به امضا رساندند، ما عملاً شاهد آغاز مرحلهای کاملاً جدید در تعاملات و همکاریهای همپیمانانه خود هستیم. با این توافق دیپلماتیک، آن برهه پیچیده و پرالتهاب در روابط دوجانبه رسماً به پایان رسیده و اکنون زمان آن فرا رسیده تا مقامات مسکو و باکو، یک دستور کار بهروز و کارآمد را برای پیشبرد اهداف مشترک خود تنظیم و هماهنگ کنند. بر همین اساس، بسیار محتمل است که دیدار امروز میان میخائیل گالوزین و رحمان مصطفیاف نیز در وهله نخست، به همین موضوع و تدوین نقشه راه آینده اختصاص یافته باشد.»
تحولات غرب آسیا و قدردانی ویژه مسکو از نقشآفرینی باکو
دیمیتری سولونیکوف در ادامه ارزیابی خود از این دیدار دیپلماتیک افزود: «بدون شک، علاوه بر رایزنی درباره فرمتها و سازوکارهای جدید تعامل میان وزارت امور خارجه روسیه و سفارت جمهوری آذربایجان در دوران پس از عادیسازی روابط، این دو دیپلمات ارشد درباره وضعیت جاری در منطقه غرب آسیا نیز که برای هر دو پایتخت – یعنی مسکو و باکو – از حساسیت و اهمیت فوقالعادهای برخوردار است، به تفصیل گفتوگو کردهاند. منظور من در اینجا، بهطور مشخص، تجاوزات اخیر علیه ایران است.»
وی با تاکید بر نقش سازنده باکو در این بحران خاطرنشان کرد: «در این برهه حساس، جای آن دارد که مراتب قدردانی و سپاسگزاری عمیق خود را از جمهوری آذربایجان ابراز داریم؛ چرا که این کشور حمایتهای بیدریغ و بسیار مهمی را در روند تخلیه و خروج امن شهروندان فدراسیون روسیه از خاک ایران و انتقال آنها از طریق قلمرو خود به عمل آورد. علاوه بر این، همکاریهای باکو در زمینه تسهیل ترانزیت و عبور محمولههای کمکهای بشردوستانه از روسیه به مقصد ایران، اقدامی بسیار ارزشمند و شایسته تقدیر بود.»
دغدغههای مشترک؛ از مرزهای ایران تا مقابله با تجاوزات رژیم صهیونیستی
مدیر مؤسسه توسعه دولتی معاصر روسیه در بخش دیگری از اظهارات خود، به دغدغههای مشترک امنیتی دو کشور اشاره کرد و گفت: «مقوله امنیت منطقهای، دغدغهای مشترک و حیاتی برای هر دو کشور فدراسیون روسیه و جمهوری آذربایجان محسوب میشود؛ این حساسیت هم در قبال مرزهای مشترک جمهوری آذربایجان و ایران صدق میکند و هم شامل پهنه آبی دریای خزر میشود. در این زمینه باید یادآوری کنم که رژیم اسرائیل در جریان تحولات اخیر، اقدام به انجام حملات تجاوزکارانهای علیه تاسیسات و بنادر ایران در حاشیه دریای خزر کرده است. با در نظر گرفتن چنین مخاطراتی، یک منفعت مشترک و استراتژیک برای پیگیری و اجرای یک سیاست کاملاً هماهنگ و منسجم با هدف حفظ ثبات، تامین امنیت و جلوگیری از هرگونه تجاوز جدید در منطقه وجود دارد. طبیعتاً دستیابی به چنین سطحی از هماهنگی، نیازمند برقراری تماسهای مستمر و رایزنیهای بیوقفه، بهویژه در عالیترین سطوح دیپلماتیک است.»
افقهای روشن تجاری و توسعه کریدور راهبردی شمال-جنوب
سولونیکوف در ادامه به ابعاد اقتصادی این دیدار پرداخت و تصریح کرد: «تردیدی وجود ندارد که گالوزین و مصطفیاف بخش مهمی از گفتوگوهای خود را به بررسی چشمانداز همکاریهای اقتصادی اختصاص دادهاند. توسعه همهجانبه پیوندهای اقتصادی، چه برای مسکو و چه برای باکو، از اهمیتی راهبردی برخوردار است. نگاهی به آمارهای اقتصادی سال 2025 نشان میدهد که علیرغم سپری شدن یک دوره پیچیده و دشوار سیاسی، ما شاهد یک رشد – هرچند اندک – در حجم مبادلات تجاری میان دو کشور بودهایم. با عبور از این موانع، اکنون این امیدواری و انتظار قوی وجود دارد که سال 2026 میلادی، سالی بسیار مثبتتر و پربارتر در زمینه شکوفایی روابط تجاری و اقتصادی دوجانبه باشد.»
این کارشناس ارشد مسائل سیاسی در تشریح پروژههای زیرساختی مشترک افزود: «یکی از موضوعات بسیار ویژه و کلیدی در این میان، پیگیری پروژه استراتژیک و مشترک کریدور حملونقل بینالمللی شمال-جنوب است. این ابرپروژه ترانزیتی، از جمله برای مناطق شمال غربی روسیه – بهویژه شهرهای مهمی نظیر سنپترزبورگ و مورمانسک – اهمیت حیاتی دارد؛ چرا که بنادر شمالی و حوزه دریای بالتیک ما میتوانند از طریق این کریدور و با عبور از خاک جمهوری آذربایجان و سپس قلمرو ایران، به آبهای آزاد و اقیانوس هند متصل شوند. اکنون و در سایه مناقشات اخیر، یک جنبه و متغیر جدید و بسیار مهم به این معادله اضافه شده که همانا مسئله رفع انسداد تنگه هرمز و تضمین امنیت تردد کشتیهای تجاری به سمت آبهای آزاد است که نیازمند توجه و هماهنگی جدی است.»
دیپلماسی منطقهای و بررسی نتایج دیدار پوتین و عراقچی
دیمیتری سولونیکوف در پایان تحلیل خود، به تاثیر تحولات دیپلماتیک همزمان بر روابط مسکو و باکو اشاره و نتیجهگیری کرد: «بدون کوچکترین شکی، یکی دیگر از محورهای مهم مذاکرات امروز در مسکو، بررسی و ارزیابی برخی از نتایج و دستاوردهای گفتوگوهای روز گذشته میان ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری فدراسیون روسیه، و سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران بوده است؛ دیداری که در شهر سنپترزبورگ برگزار شد. با در نظر گرفتن تمامی این متغیرها، من معتقدم که تمامی مسائل استراتژیک و بنیادین در روابط روسیه و جمهوری آذربایجان، چه در ابعاد دوجانبه و چه در چارچوبهای چندجانبه منطقهای، بهطور دقیق و مستمر در کانون توجهات و رصد سفیر جمهوری آذربایجان در مسکو و همچنین مقامات ارشد وزارت امور خارجه ما قرار دارد.»
انتهای پیام/