به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم و به نقل از رادیو بینالمللی چین، دو ماه از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران میگذرد و اختلالهای شدید در تردد کشتیها، بهویژه نفتکشها، از طریق تنگه هرمز، این آبراه باریک و حساس را به صحنهای از جنگ اقتصادی در مقیاس جهانی تبدیل کرده است.
تحلیلگران هشدار میدهند که حتی وقفههای کوتاه در رفتوآمد کشتیها میتواند بازارهای جهانی را به شدت تحت تأثیر قرار دهد و ادامه این بیثباتی، خطر بحران تورمی و کاهش گسترده رشد اقتصادی را در پی خواهد داشت.
حدود 20 درصد نفت و گاز مایع جهان از این گذرگاه باریک و راهبردی عبور میکند؛ مسیری که آن را به یکی از حیاتیترین شاهراههای انرژی جهان تبدیل کرده است.
شدیدترین اختلال در عرضه نفت
در پی افزایش تنشهای ژئوپلیتیک در منطقه خلیج فارس، عبور و مرور از تنگه هرمز بسیار ناپایدار شده است. دادهها نشان میدهد پیش از درگیریها، روزانه 45 تا 50 نفتکش، جدا از سایر کشتیهای باری، از این تنگه عبور میکردند، اما اکنون این رقم به شدت کاهش یافته و در اوج تنشها حتی به نزدیک صفر رسیده است.
قیمت نفت برنت در ماه مارس امسال 63 درصد افزایش یافت. تحلیلگران برآورد میکنند ادامه شرایط کنونی میتواند بهای نفت را در بازه 100 تا 190 دلار برای هر بشکه، با میانگین 130 دلار، نگه دارد. همزمان مسیرهای حملونقل نیز در حال تغییر است و بخش بیشتری از محمولهها به سوی خلیج مکزیک هدایت میشود؛ روندی که آمریکا را به پایگاه اصلی صادرات انرژی تبدیل کرده و سود قابل توجهی برای این کشور به همراه دارد.
فشار تنشهای تنگه هرمز بر زندگی مردم
پیامد دیگر این بحران در زندگی روزمره مردم نمایان شده است؛ وضعیتی که برخی گزارشها از آن با عنوان «مالیات جنگ» یاد کردهاند. صندوق بینالمللی پول اعلام کرده برای کشورهای واردکننده سوخت، افزایش قیمتها همانند مالیاتی ناگهانی بر درآمد عمل میکند.
در آمریکا، قیمت بنزین تنها در ماه مارس 24 درصد افزایش یافت. در آسیا نیز رشد هزینه سوخت و برق موجب کاهش تولید کارخانهها و افت قدرت خرید خانوارها شده است.
در اروپا، این بحران یادآور شوک گازی سالهای 2021 تا 2022 است. همچنین بهای بلیت هواپیما به دلیل محدودیتهای حریم هوایی و تغییر مسیر پروازها، به طور میانگین دستکم 24 درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته است.
آثار تنش در تنگه هرمز بر زندگی مردم جهان کاملاً محسوس است؛ از فاسد شدن کالاها در اتیوپی به علت کمبود سوخت و تأخیر حملونقل گرفته تا افزایش هزینه مواد غذایی در پرتغال که فشار بیشتری بر معیشت خانوارها وارد کرده است.
تغییرات ساختاری در مسیر انرژی جهان
تحلیلگران معتقدند حتی در صورت پایان تنشها، بازگشت تولید نفت به سطح پیش از درگیریها چندین ماه زمان خواهد برد. افزون بر این، جنگ اخیر میتواند تغییراتی ماندگار در شبکه تجارت جهانی ایجاد کند و مسیرهای زمینی انتقال کالا را به گزینهای جایگزین و پایدار تبدیل سازد.
درگیریهای اخیر میان ایران و آمریکا و تنشها در تنگه هرمز، نگاه جهان را بیش از گذشته به سوی انرژیهای پاک و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی معطوف کرده است. رهبران کشورهایی مانند کره جنوبی و اتحادیه اروپا خواستار تسریع استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر برای تقویت امنیت انرژی شدهاند.
سایمون استیل، دبیر اجرایی تغییرات اقلیمی سازمان ملل، نیز با جملهای معنادار بر ضرورت گذار به انرژیهای نو تأکید کرده است: «نور خورشید» به تنگههای باریک و آسیبپذیر کشتیرانی وابسته نیست و «باد» نیز بدون نیاز به اسکورتهای نظامی پرهزینه، همواره میوزد.
انتهای پیام/