بهگزارش خبرگزاری تسنیم، با نگاهی دقیقتر به توانمندیهای تولید و پالایش ایران، واقعیت امر نهتنها در حوزه فروش نفت خام متفاوت است، بلکه فرصتهای قابلتوجهی در زمینه مشتقات نفتی نیز وجود دارد که نیازمند توجه و بهرهبرداری است، این گزارش به بررسی این ظرفیتها و چگونگی تبدیل تهدیدها به فرصت در صنعت نفت ایران میپردازد.
برخی رسانههای خارجی با استناد به اظهارات اخیر ترامپ مبنی بر تکمیل ظرفیت تولید و ذخیرهسازی نفت ایران طی سه یا چهار روز آینده، مواردی را مطرح میکنند که حاکی از احتمال بروز چالش برای صنعت نفت کشورمان است، این در حالی است که محاسبات سرانگشتی، با توجه به توانمندیهای تولید و پالایش ایران، نشان میدهد واقعیت امر نهتنها درباره فروش نفت خام اینگونه نیست، بلکه در زمینه مشتقات نفتی نیز فرصتهایی وجود دارد که باید به آنها توجه داشت.
آمارهای رسمی منتشرشده درباره توانمندی تولید نفت کشورمان نشان میدهد که اکنون ایران ظرفیت تولید 3 میلیون و 300 هزار بشکه نفت در روز را دارد. حال اگر فرض کنیم ایران هیچ مصرف داخلی ندارد و صادراتی نیز بهواسطه سیاستهای خصمانه آمریکا برایش وجود ندارد، بد نیست به این نکته بپردازیم؛ اگر همین میزان نفت توسط پالایشگاههای کشور پالایش شود، چه دستاوردی خواهیم داشت؟
سهم مشتقات مختلف در هر بشکه نفت
برای رسیدن به پاسخ سؤال بالا، لازم است ابتدا ببینیم میزان تولید روزانه نفت ایران بهطورکلی چند لیتر خواهد شد و در نهایت، این حجم تولید نفت خام ایران در صورت پالایش؛ اولاً چه مشتقاتی برایمان بهارمغان خواهد آورد و ثانیاً سهم هر یک از آنها در کل چقدر است؟
بر همین اساس، با یک حساب سرانگشتی، سه میلیون و سیصد هزار بشکه نفت در روز، بر اساس هر بشکه تقریباً 160 لیتر (159 لیتر دقیق)، رقمی معادل 528 میلیون لیتر نفت خام در اختیار ایران قرار میدهد،
این در حالی است که از نفت خام، هشت محصول مختلف بهصورت مستقیم در پالایشگاهها تولید میشود که بر اساس میزان مصرف و البته تقاضای موجود در بازار، هر یک از آنها دارای قیمتی متفاوت است.
از سوی دیگر، بر اساس آمارها و بررسیهای دقیق، از هر بشکه نفت بهترتیب 42 درصد بنزین، 27 درصد گازوئیل، 10 درصد سوخت جت، 4 درصد گاز مایع، 7 درصد نفتا، 5 درصد نفت سنگین کوره، 4 درصد انواع روغن و روانکننده و در نهایت 3 درصد قیر حاصل میشود که در تصویر مربوطه کامل مشخص شده است.
به این ترتیب، با ضرب و تقسیم میزان تولید نفت خام و همچنین مدنظر قرار دادن درصد سهم هر بخش از مشتقات، ایران در مجموع نزدیک به 222 میلیون لیتر بنزین، 142 میلیون لیتر گازوئیل، 53 میلیون لیتر سوخت جت، 21 میلیون لیتر گاز مایع، 37 میلیون لیتر نفتا، 27 میلیون لیتر نفت سنگین کوره، 21 میلیون لیتر روانکننده و 16 میلیون لیتر قیر به دست خواهد آورد.
ظرفیت پالایشگاهی ایران چقدر است؟
بر اساس آمارهای رسمی ثبتشده در وبگاه وزارت نفت جمهوری اسلامی ایران که در تاریخ هشتم شهریورماه سال گذشته بهروزرسانی شده است، کشورمان دارای 10 پالایشگاه با ظرفیتهای مختلف است که هر یک از آنها، با در نظر گرفتن امکانات مهیاشده، بخشی از نفت خام تولیدی مناطق نفتخیز را دریافت و تبدیل به مشتقات مختلف برای مصرف داخلی یا صادرات میکنند،
این در حالی است که با درنظرگرفتن ظرفیت اسمی ثبتشده در همین وبگاه، مجموعاً پالایشگاههای کشورمان میتوانند روزانه چیزی حدود یک میلیون و 900 هزار بشکه نفت خام، یعنی معادل 57 درصد از کل تولید نفت خام کشور را دریافت و تبدیل به مشتقات مختلف کنند.
لازم بهیادآوری است که پالایشگاه ستاره خلیج فارس در این جدول ثبت نشده است به این دلیل که خوراک این پالایشگاه میعانات گازی است
حال اگر دوباره به ادعای مطرحشده نسبت به عدمتوانمندی ذخیرهسازی نفت خام در کشورمان بازگردیم، میبینیم در نگاه اول و بر اساس امکانات ایجادشده داخل مرزهای جمهوری اسلامی ایران، کمی بیشتر از نیمی از تولید نفت روزانه ایران میتواند مستقیماً برای پالایشگاهها ارسال شود تا پس از پالایش و تبدیل به مشتقات نفتی، نهتنها برای مصرف داخلی بلکه برای صادرات به کشورهای همسایه ایران ارسال شود، در عین حال، بخش باقیمانده را نیز در امکانات موجود میتوانیم ذخیرهسازی کنیم و بر اساس نیاز بهکار گیریم.
نکته قابلتوجه در این زمینه آن است که با استفاده از این روند، نهتنها موضوع خامفروشی در صنعت نفت کشورمان به حداقل خود میرسد، بلکه میتوانیم با استفاده از محصولات تولیدشده پالایشگاهها و بهکارگیری آنها در صنایع پاییندستی، اقدام به تولید کالای دارای ارزش افزوده بالاتر کنیم و آنها را روانه بازار اطراف ایران کنیم؛ هرچند از طریق کشورهای اطراف نیز میتوانیم این کالاها را به سایر نقاط جهان ارسال کنیم،
این در حالی است که حتی اگر محصول نهایی با ارزش افزوده بالاتر هم نداشته باشیم، باز میبینیم با در نظر گرفتن اینکه ایران با 5 کشور دارای مرز مشترک زمینی است و در عین حال از طریق دریای خزر به بازار اوراسیا بهعنوان بازاری قابلتوجه مرتبط است؛ کارشکنی خصمانه آمریکا علیه ایران برای ما نهتنها تهدید نیست، بلکه میتوانیم از آن فرصت قابلتأملی ایجاد کنیم، هرچند شواهد قابلتوجهی وجود دارد که محاصره دریایی ایران توسط آمریکا بیاثر بوده است و نفتکشهای ایران همچنان درحال تردد در مسیرهای تعیینشده هستند.
انتهای پیام/+