به گزارش خبرگزاری تسنیم از زنجان، اجرای برنامه پزشک خانواده به عنوان یکی از مهمترین برنامههای تحول در نظام سلامت کشور، وارد مرحله جدیدی شده و در کنار مناطق روستایی، در مناطق شهری نیز در حال اجراست. شهرستان خدابنده به عنوان یکی از پنج شهرستان پیشرو کشور برای اجرای این طرح انتخاب شده و به گفته مسئولان حوزه سلامت، اقدامات زیرساختی و اجرایی آن با جدیت در حال پیگیری است.
خدابنده پیشرو در طرح پزشک خانواده
فریدون خمسه، رئیس شبکه بهداشت و درمان شهرستان خدابنده با اشاره به روند اجرای برنامه پزشک خانواده در این شهرستان اظهار میکند: برنامه پزشک خانواده در سالهای گذشته در مناطق روستایی اجرا میشد و اخیراً اجرای آن در مناطق شهری نیز در دستور کار قرار گرفته است. هرچند حدود هفت تا هشت ماه پیش اقدامات زیرساختی لازم برای اجرای این طرح در شهرستان آغاز شده بود، اما ابلاغ رسمی اجرای پزشک خانواده شهری در حدود 20 اسفندماه سال گذشته انجام شد.
وی با بیان اینکه در سطح کشور پنج شهرستان به عنوان پایلوت اجرای این برنامه انتخاب شدهاند، میگوید: شهرستانهای مرند، آققلا، خدابنده، بابل و یکی از شهرستانهای استان خراسان جنوبی به عنوان شهرستانهای پیشرو در اجرای پزشک خانواده شهری انتخاب شدهاند و خدابنده نیز به عنوان شهرستان پیشرو در استان زنجان این طرح را آغاز کرده است.
رئیس شبکه بهداشت و درمان شهرستان خدابنده با اشاره به اقدامات انجام شده برای اجرای این برنامه تصریح میکند: پس از ابلاغ رسمی طرح، فرآیند جذب نیرو، آمادهسازی زیرساختها، فراهمسازی سامانهها، اینترنت و تجهیزات مورد نیاز انجام شد و در حال حاضر بخش عمدهای از این زیرساختها آماده بهرهبرداری است.
وی ادامه میدهد: در حوزه تأمین پزشک نیز بخش زیادی از نیروهای مورد نیاز جذب شدهاند و در حال حاضر حدود سه تا چهار پزشک با کمبود مواجه هستیم که این مسئله به دلیل محدودیتهای ایجاد شده در برنامه هفتم توسعه است و امیدواریم با پیگیریهای انجام شده این کمبود نیز برطرف شود.
خمسه با اشاره به بازدید مسئولان وزارت بهداشت از روند اجرای این طرح یادآور میشود: وزیر بهداشت و معاونان وزارتخانه طی هفتههای اخیر از روند اجرای برنامه پزشک خانواده در شهرستان خدابنده بازدید کردهاند و خوشبختانه رضایتمندی خوبی از روند اجرای طرح اعلام شده است.
پیشبینی مراقبتهای بهداشتی در طرح پزشک خانواده
وی تأکید میکند: اجرای برنامه پزشک خانواده تنها به استقرار پزشک محدود نمیشود، بلکه مجموعهای از خدمات سلامت شامل مراقبتهای بهداشتی، بهداشت روان، بهداشت محیط و مشارکت سایر دستگاهها را نیز در بر میگیرد.
رئیس شبکه بهداشت و درمان شهرستان خدابنده با اشاره به نقش عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت میافزاید: در قالب برنامهای تحت عنوان «عوامل تعیینکننده اجتماعی سلامت (SDH)» تلاش شده است دستگاهها و نهادهای مختلف نیز در ارتقای سلامت جامعه مشارکت داشته باشند.
وی اظهار میکند: در همین راستا مراکز خدمات جامع سلامت به صورت هیئت امنایی اداره میشوند و همچنین در پایگاهها و خانههای بهداشت شوراهای ارتقای سلامت محله تشکیل شده است که در آن مدیران مدارس، معتمدان محلی، اعضای شوراها، نمایندگان کمیته امداد، بهزیستی و سایر نهادهای حمایتی حضور دارند.
توسعه عدالت در دسترسی به خدمات سلامت
خمسه هدف از این اقدام را افزایش مشارکت اجتماعی در حوزه سلامت عنوان کرده و میگوید: هدف اصلی این است که با همکاری مردم و دستگاههای مختلف، عدالت در دسترسی به خدمات سلامت به ویژه برای مناطق کمبرخوردار تحقق پیدا کند.
وی به وضعیت امکانات درمانی شهرستان اشاره کرده و میافزاید: بیمارستان فعلی شهرستان تا حدودی پاسخگوی نیازهای درمانی است و در کنار آن بیمارستان دوم خدابنده نیز در حال ساخت است که برای تکمیل آن در سال جاری بودجه مناسبی در نظر گرفته شده است.
رئیس شبکه بهداشت و درمان شهرستان خدابنده با بیان اینکه نظام ارجاع یکی از بخشهای مهم طرح پزشک خانواده است، اظهار میکند: در این طرح، پزشکان مستقر در مراکز سلامت در صورت نیاز بیماران را به سطح تخصصی ارجاع میدهند و این ارجاع به صورت الکترونیکی انجام میشود. حتی فرآیند نوبتگیری برای مراجعه به متخصصان نیز توسط پزشک مرکز انجام میشود و بیماران بدون نیاز به مراجعه حضوری برای دریافت نوبت، در زمان مشخص به کلینیک ویژه بیمارستان مراجعه میکنند.
وی با اشاره به تقویت ارتباط میان پزشکان عمومی و متخصصان تصریح میکند: پس از ویزیت بیمار در سطح تخصصی، بازخورد و گزارش اقدامات درمانی از سوی پزشک متخصص برای پزشک ارجاعدهنده ارسال میشود تا پیگیری درمان بیمار به صورت دقیق انجام شود. همه این خدمات از طریق پرونده الکترونیک سلامت در سامانه «سیب» ثبت میشود.
خمسه با اشاره به اینکه پزشکان با دریافت اجازه از بیمار و از طریق کد ملی میتوانند به سوابق پزشکی، داروهای مصرفی، نتایج آزمایشها و تصویربرداریهای انجام شده دسترسی داشته باشند، ابراز میکند: این اقدام علاوه بر افزایش دقت در روند درمان، از انجام آزمایشها و اقدامات تشخیصی تکراری نیز جلوگیری میکند.
تعریف 64 شاخص برای ارزیابی سلامت منطقهای
وی یکی از اهداف مهم این برنامه را تغییر رویکرد نظام سلامت از درمانمحوری به پیشگیری و بیماریابی میداند و میگوید: در این راستا شاخصهای مختلف سلامت در مناطق مختلف شهرستان بررسی شده و حدود 64 شاخص برای مراکز سلامت تعریف شده است تا وضعیت سلامت هر منطقه به طور دقیق ارزیابی شود و بر اساس این شاخصها برای هر مرکز خدمات جامع سلامت برنامه عملیاتی جداگانه تدوین شده است.
رئیس شبکه بهداشت و درمان شهرستان خدابنده با اشاره به اینکه مشکلات سلامت در مناطق مختلف شهرستان متفاوت است، توضیح میدهد: مثلا ممکن است در برخی مناطق مشکلاتی مانند مسائل بهداشت محیط، آب و فاضلاب وجود داشته و در برخی مناطق نیز شیوع برخی بیماریها از جمله سرطانهای دستگاه گوارش، سل یا برخی بیماریهای خاص بیشتر باشد که برای هرکدام برنامههای ویژه پیشگیری و مداخله در نظر گرفته شده است.
پوشش جمعیت 182 هزار نفری خدابنده در پزشک خانواده
اعلایی، فرماندار خدابنده نیز با اشاره به اینکه همه جمعیت 182 هزار نفری شهرستان خدابنده تحت پوشش این طرح قرار گرفته است، اظهار میکند: طرح پزشک خانواده شهری در گام نخست در 5 شهرستان کشور اجرا میشود و دلیل انتخاب این شهرستانها فراهم بودن بستر اجرای طرح و گستردگی جمعیت روستایی و تعدد شهرها در آنها است و هر جمعیت 3 هزار نفری تحت پوشش سطح اول مراقبت قرار میگیرند.
وی با اشاره به اینکه در شهرها تیم مراقبتی متشکل از یک پزشک و دو مراقب سلامت و در روستاها مراکز بهداشتی موجود از جمله خانههای بهداشت مسئول اجرای طرح هستند، اعلام میکند: 11 پزشک عمومی در بیمارستان و 40 پزشک متخصص با ما همکاری دارند که 26 نفر از آنها غیرمقیم هستند، هرچند کمبود پزشک در سطح کشور وجود دارد، اما با حمایت دانشگاه علوم پزشکی، بخش قابلتوجهی از نیاز شهرستان تأمین شده است. همچنین روستائیان از خدمات 128 خانه بهداشت فعال در شهرستان بهرهمند میشوند.
فرماندار خدابنده با بیان اینکه در قالب این طرح، برای هر منطقه شهری و روستایی حوزه مشخصی برای ارائه خدمات درمانی تعیین شده و هر منطقه به مراکز بهداشتی و بیمارستانهای مشخصی ارجاع داده میشود، عنوان میکند: در این طرح ساکنان روستاهای اقماری باید برای دریافت خدمات درمانی به مراکز بهداشتی تعیینشده مراجعه کنند.
وی یکی از چالشهای مهم در این زمینه را فرهنگ مراجعه به مراکز درمانی در برخی روستاها خوانده و میگوید: بهویژه برخی ریشسفیدان گاهی مراجعه پزشکی را نوعی عیب تلقی میکنند. در این شرایط، دهیاران میتوانند با تعامل و گفتوگو با مردم، ضرورت مراجعه به مراکز درمانی را تبیین و اعتماد عمومی را تقویت کنند.
اعلایی با اشاره به اینکه موفقیت طرحهای عمومی در گرو همافزایی میان مردم و مسئولان است، تصریح میکند: طرحهایی که صرفاً از سوی مسئولان یا تنها از سوی مردم دنبال میشوند، معمولاً بازده مطلوبی ندارند. بنابراین همکاری دوطرفه و تعامل مستمر میان مدیران اجرایی و جامعه محلی برای اجرای مؤثر این طرح ضروری است.
پایش سلامت و شناسایی زودهنگام بیماری
وی با اشاره به اینکه تیمهای سلامت مستقر در خانههای بهداشت و مراکز درمانی بهصورت مستمر شاخصهای سلامت را پایش و اندازهگیری میکنند، ابراز میکند: این شاخصها شامل مواردی مانند دیابت، چاقی، مرگ و میر مادران در زمان زایمان، وضعیت زاد و ولد، مرگ کودکان زیر پنج سال، وزن کودکان و بیماریهای مزمن است که در پرونده سلامت افراد ثبت و پیگیری خواهد شد.
فرماندار خدابنده هدف از این پایشها را شناسایی زودهنگام بیماریها و پیشگیری از پیشرفت آنها عنوان کرده و میافزاید: با اجرای دقیق این برنامه، میتوان بسیاری از بیماریها را در مراحل اولیه شناسایی و از بروز مشکلات جدیتر جلوگیری کرد.
وی با بیان اینکه کاهش مراجعات غیرضروری، هدایت هدفمند بیماران به مراکز درمانی، افزایش کیفیت مراقبتها، ارتقای رضایتمندی بیماران و استفاده بهینه از منابع موجود از مزایای طرح پزشک خانواده است، خاطرنشان میکند: این طرح نه تنها باعث کاهش هزینههای درمانی میشود، بلکه با افزایش کیفیت مراقبتها و هدایت صحیح بیماران، رضایتمندی بیشتر آنها در پی دارد.
اجرای برنامه پزشک خانواده شهری در این شهرستان با هدف ارتقای عدالت در سلامت، تقویت نظام ارجاع، توسعه پرونده الکترونیک سلامت و افزایش مشارکت اجتماعی در حال پیشرفت است و مسئولان امیدوارند با تکمیل زیرساختها و همکاری دستگاههای مختلف، این طرح بتواند تحولی جدی در نظام ارائه خدمات سلامت در منطقه ایجاد کند.
انتهای پیام/