به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، اعلام موافقت ایران با تردد محدود و مجوزدار کشتی ها از تنگه هرمز از یک سو و برنامه ریزی برای مذاکرات آتی از دیگر سو، بازار جهانی را تحت تاثیر قرار داد و توجه تحلیلگران سیاسی و مالی را به سوی خود جلب کرد.
تحلیلگران ترکیه می گویند: همچنان که رجب طیب اردوغان رئیس جمهور این کشور نیز اعلام کرده، تداوم تردد آزاد کشتی های تجاری و نفتکش ها در تنگه هرمز، موضوع حساس و مهمی است که بر اقتصاد کل منطقه و جهان تاثیر می گذارد. ترکیه به عنوان کشوری که به واردات منابع نفتی – گازی خارجی وابستگی 90 درصدی دارد، امیدوار است هر چه زودتر مذاکرات به نتیجه برسد تا قیمت سوخت در این کشور پایین بیاید.
مجری میزگرد شبکه تلویزیونی تی.جی.آر.تی می گوید: «همین الان با اعلام تصمیم ایران و آمریکا در خصوص ادامه مذاکره و انتشار خبر بازشدن تنگه هرمز، اتفاقات مثبتی در بازار انرژی افتاده و قیمت بنزین و گازوییل در ترکیه به طور نسبی پایین آمده است. البته لازم است این مساله را نیز به روشنی درک کنیم که کاهش کامل قیمت سوخت در ترکیه، صرفاً به مساله تنگه هرمز ربط ندارد. به طور معمول در این مواقع، دولت هایی برای کاستن از میزان فشار، حاضرند بخشی از مالیات و عوارض را کنار بگذارند تا حتی سوخت گران نیز با قیمت قبلی به دست مردم برسد».
شب گذشته در اغلب شبکه های تلویزیونی ترکیه از جمله خبرترک، آ.خبر، سی.ان.ان، ان.تی.وی و خبرگلوبال، کارشناسان و تحلیلگران به بررسی این موضوع پرداختند که روند تحولات در چه مسیری پیش می رود و مذاکرات آتی به کجا خواهد رسید.
در میزگرد شبکه تلویزیونی سی.ان.ان ترک، به این اشاره شد که بر اساس آخرین اطلاعات ماهواره ای و بررسی بر روی نقشه، ناوها و کشتی های آمریکایی به دستور ترامپ در دریای عمان حضور دارند و تعداد آنها به 13 فروند رسیده است.
کارشناس استراتژیست ترکیه اُکان از فرماندهان بازنشسته ارتش این کشور، اعلام کرد «ما حالا شاهد گشوده شدن تنگه هرمز هستیم. اما حضور ناوهای آمریکایی در دریای عمان ادامه دارد و این همان چیزی است که دونالد ترامپ، آن را به نام محاصره توصیف کرد. واقعیت این است که حضور این تعداد کشتی و ناوگروه نظامی در منطقه، به خودی خود خطرناک است و آمریکا باید به این اقدام پایان دهد».
همچنین پروفسور دکتر فاتح دورگون عضو هیات علمی دانشگاه مدنیت ترکیه نیز گفت: «اقدام ایران در بازگشایی تنگه هرمز، ارزشمند و شایان تحسین است. ایران می خواهد نشان دهد که برای ثبات و امنیت منطقه احترام قائل است. اما آمریکا هنوز هم به زعم خودش به محاصره ادامه می دهد و این قابل پذیرش نیست. چنین رفتاری می تواند بر فضای آتی مذاکرات هم اثر بگذارد. ولی ظاهراً دونالد ترامپ برای مصرف داخلی و طرح ادعای پیروزی، هنوز هم به چنین چیزی نیاز دارد».
شبکه تلویزیونی خبرترک در یک میزگرد مفصل، ضمن بررسی خواسته های 10 گانه ایران در میز مذاکره، درخواست درباره دریافت ضمانت برای عدم حمله مکرر را به عنوان یک موضوع مهم ارزیابی کرد.
تحلیلگران این رسانه ترکیه می گویند: رفع کامل تحریم ها، خروج آمریکا از منطقه، آزاد شدن دارایی های بلوکه شده ایران، تداوم استیلای ایران بر تردد کشتی ها در تنگه هرمز، دریافت غرامت و همچنین عدم حمله آمریکا و اسرائیل به کشورهایی نظیر لبنان، همگی موضوعات مهمی هستند و انتظار نمی رود که در دوره بعدی مذاکرات، بر سر تمام این موضوعات توافق صورت بگیرد.
نصوحی گونگور از مدیران شبکه تلویزونی خبرترک نیز می گوید: «به نظر می رسد در مذاکرات پیش رو، ایرانی ها تمرکز بیشتری روی رفع تحریم ها دارند. واقعیت این است که ایران در جنگ با آمریکا پیروزهای مهمی به دست آورد و زانو نزد. اما متحمل خسارات زیادی شده و برای بازسازی و بازگشت به صحنه تولید و تجارت، نیازمند رفع تحریم است. پس دیپلمات های ایران در مذاکرات آتی، دنبال رفع کامل تحریم ها خواهند بود».
گونگور می گوید: «نمی توانیم با اطمینان بگوییم که در صورت دستیابی به یک توافق کامل، آمریکایی ها یک بار دیگر به منطقه برنگردند. آنها بر اساس یک الگوی تکرار شونده، هر چند سال یک بار از عراق و افغانستان گرفته تا سوریه و ایران، بهانه ای پیدا کرده اند تا به منطقه بیایند. یکی از درخواست های عجیب آمریکا، قطع کامل روابط ایران با گروه های مقاومت در عراق، لبنان، یمن و کشورهای دیگر است. این درخواست، نه تنها منطقی به نظر نمی رسد؛ بلکه از لحاظ عملی نیز معیار اجرایی خاصی ندارد. اساساً دنبال کردن این درخواستِ ناممکن، نتیجه ای برای آمریکا نخواهد داشت».
همچنین در میزگرد شبکه تلویزیونی خبرترک آلپ لوله چی، فرمانده بازنشسته گروه ویژه «کماندوهای دفاع زیردریایی» (SAS) ترکیه نکات مهمی درباره مذاکرات ایران و آمریکا بیان کرد.
لوله چی گفت: «مقامات آمریکایی طوری درباره اورانیوم ایران و فعالیت هسته ای این کشور صحبت می کنند که گویی همین الان چند کلاهک هسته ای در آنجا پنهان شده است. این در حالی است که رویکرد هسته ای ایران چنین نیست. مقامات ایرانی بارها اعلام کرده اند که به دنبال سلاح هسته ای نیستند. ایران به طور شفاف اعلام کرده که اورانیوم با خلوص 60 درصد در اختیار دارد. ولی از آنجایی که ترامپ به دنبال تحمیل یک روایت پیروزی است، مداوماً این جمله را تکرار می کند: هرگز اجازه نمی دهیم سلاح هسته ای داشته باشد! این نکته را نیز فراموش نکنیم که ایران در حال مذاکره با آمریکا بود که مورد حمله قرار گرفت. جهانیان این رفتار ترامپ و آمریکا را به خاطر خواهند سپرد».
آلپ لوله چی در ادامه درباره موقعیت ایران در منطقه گفت: «ایران کشور قدرتمندی است و در این جنگ تاب آوری بالایی داشت. با توجه به نقش ایران در موازنات منطقه، به طور طبیعی می توانیم انتظار داشته باشیم که چینی ها، به ایران کمک خواهند کرد. چرا که در استراتژی چین، ایران حتماً باید موقعیت خوب و مناسبی داشته باشد».
دکتر سَزین اونَی از دانشگاهیان ترکیه نیز در میزگرد خبرترک می گوید: «موضوع توقیف یا بلوکه شدن دارایی های ایران در کشورهای دیگر، اهمیت زیادی دارد. در شرایطی که تحریم های سنگینی بر ایران اعمال شد، بلوکه شدن دارایی ها نیز مشکل ساز است. می توانیم پیشبینی کنیم که در صورت دستیابی به یک توافق نسبی در دُور بعدی مذاکرات، ایران دست کم به 27 میلیارد دلار دست پیدا کند که از چین و هندوستان خواهد آمد و در گام های بعدی، دارایی های بلوکه شده از کشورهای دیگر هم بازخواهد گشت».
در بخش بعدی گزارش، به این موضوع خواهیم پرداخت که چرا از دید تحلیلگران ترکیه، مهار رژیم صهیونیستی به منظور لطمه نزدن به مذاکرات و مقاطع آتی، موضوعی مهم و سرنوشت ساز است.
ادامه دارد...
انتهای پیام/