به گزارش خبرگزاری تسنیم، در ادبیات اقتصادی، همیشه گفته میشود سرمایه از ریسک فرار میکند. اما آنچه کمتر گفته میشود این است که «مقاصد سرمایه» هم میتوانند بهسرعت به مناطق پرریسک تبدیل شوند.
کشورهایی مانند امارات متحده عربی و بهویژه دبی، سالها بهعنوان پناهگاه امن سرمایه در منطقه شناخته میشدند. ثبات نسبی، زیرساخت مالی پیشرفته و فضای باز تجاری، این کشور را به میزبان بخش بزرگی از سرمایههای منطقه—بهویژه سرمایهگذاران ایرانی—تبدیل کرده بود.
اما جنگ اخیر یک شکاف جدی در این تصویر ایجاد کرده است.
واقعیت این است که اقتصادهایی مانند دبی، بهشدت به «تصویر امنیت» وابستهاند. این تصویر، اگرچه ممکن است در واقعیت هنوز کاملاً فرو نریخته باشد، اما در ذهن سرمایهگذار بهسرعت آسیب میبیند.
سرمایه، بیش از آنکه به واقعیت واکنش نشان دهد، به «ادراک ریسک» واکنش نشان میدهد.
با افزایش تنشها در اطراف گلوگاههایی مانند تنگه هرمز، این ادراک بهسرعت تغییر میکند: هزینه بیمه بالا میرود- ریسک منطقهای بازتعریف میشود و جذابیت سرمایهگذاری کاهش پیدا میکند.
در صورت تداوم ناامنی، امارات نه پناهگاه سرمایه، بلکه یکی از اولین قربانیان «فرار سرمایه منطقهای» خواهد بود. اینجاست که یک فرصت استراتژیک برای ایران شکل میگیرد.
بخش قابلتوجهی از سرمایه موجود در دبی، متعلق به ایرانیان است—سرمایهای که به دلایل مختلف از کشور خارج شده و در یک محیط بهظاهر امن مستقر شده است. اما اگر آن محیط دچار تزلزل شود، این سرمایه بهدنبال مقصد جایگزین خواهد بود.
سوال کلیدی این است که بهترین جایگزین کجاست؟ پاسخ بهاین سوال اینگونه است که اگر بهدرستی مدیریت شود، میتواند «ایران» باشد.
اما این بازگشت، خودبهخود اتفاق نمیافتد. سرمایهگذار با شعار برنمیگردد؛ با «اطمینان» برمیگردد.
برای جذب این موج احتمالی، ایران نیازمند یک برنامه دقیق است: این برنامه باید شامل تعریف بستههای جذاب سرمایهگذاری در تولید و تجارت، تضمین امنیت حقوق مالکیت، ایجاد مسیرهای شفاف ورود و خروج سرمایه و مهمتر از همه، ثبات در سیاستگذاری اقتصادی باشد.
پیشبینی مهم این است که پس از پایان جنگ یک «پنجره زمانی محدود» برای جذب سرمایههای ایرانی خارج از کشور—بهویژه از دبی—ایجاد خواهد شد.
اگر این پنجره مدیریت شود:میتواند به جهش در بخش تولید و تجارت منجر شود و اگر از دست برود:این سرمایهها به مقصد دیگری خواهند رفت—نه لزوماً بازگشت به ایران.
جنگ فقط سرمایه را فراری نمیدهد؛ مقصد آن را هم تغییر میدهد و ایران، اگر آماده باشد، میتواند به مقصد جدید سرمایه در منطقه تبدیل شود
ناصر سراجی- کارشناس اقتصادی
انتهای پیام/