به گزارش گروه رسانه های خبرگزاری تسنیم، اختلال در تنگه هرمز در پی تنشهای جغرافیاسیاسی (جنگ متجاوزانه امریکا و اسراییل علیه ایران)، بهسرعت به یکی از مهمترین محرکهای افزایش قیمت در صنعت بسپار و محصولات مصرفی تبدیل شده است؛ رخدادی که بهگفته کارشناسان، اثرات آن بهصورت تدریجی اما گسترده در اقتصاد جهانی نمایان خواهد شد.
از نفتا تا بستهبندی؛ زنجیرهای که همهچیز را تحت تاثیر قرار میدهد
در حالیکه افزایش قیمت بنزین برای مصرفکنندگان ملموس است، تاثیر واقعی بحران انرژی در بخش پاییندستی، یعنی پتروشیمیها، در حال شکلگیری است. افزایش قیمت نفت خام و گاز طبیعی، هزینه خوراکهایی مانند نفتا، پروپیلن، استایرن و آمونیاک را بالا برده است؛ موادی که بهعنوان پایه تولید طیف وسیعی از محصولات بسپاری شناخته میشوند.
این پلیمرها در تولید کالاهایی از دستکشهای پزشکی گرفته تا بستهبندی مواد غذایی و فیلمهای انعطافپذیر استفاده میشوند. بنابراین، افزایش قیمت آنها بهطور مستقیم زنجیره تامین صنایع مختلف را تحت تاثیر قرار میدهد.
افزایش 15 درصدی قیمت مواد اولیه؛ هشدار از کف کارخانه
«Stanislav Krykun»، مدیرعامل شرکت DST-Pack، از نخستین نشانههای این بحران در سطح تولید خبر میدهد. به گفته او، تامینکنندگان بسپار در چین اخیرا قیمتها را حدود 15 درصد افزایش دادهاند؛ افزایشی که ناشی از رشد هزینه مواد اولیه و عدم قطعیت در بازار جهانی است. این شرکت که در حوزه بستهبندی فعالیت میکند، هماکنون تاثیر این افزایش قیمت را در سفارشهای خود برای بازارهای جهانی، از جمله ایالات متحده، مشاهده میکند. بهعنوان نمونه، تولید بستهبندیهای مناسبتی، که شامل قطعات گرماشکلدهیشده هستند، با افزایش هزینه مواجه شده است.
تاخیر در انتقال قیمت به مصرفکننده
یکی از ویژگیهای مهم این بحران، تاخیر در انتقال اثرات آن به بازار مصرف است. به گفته Krykun، سفارشهایی که پیشتر ثبت شدهاند، هنوز با قیمتهای قبلی تولید میشوند، اما سفارشهای جدید در هفتههای اخیر با نرخهای بالاتر قیمتگذاری شدهاند. او تاکید میکند که فرایند تولید، حمل، پرکردن و توزیع بستهبندی زمانبر است و به همین دلیل، افزایش قیمتها با یک فاصله زمانی در قفسه فروشگاهها دیده میشود. این موضوع باعث میشود مصرفکنندگان در کوتاهمدت کمتر متوجه تغییرات شوند، اما در میانمدت با موج جدیدی از افزایش قیمتها روبهرو خواهند شد.
تاثیر بر تریلیونها دلار کالا
کارشناسان معتقدند که دامنه این بحران بسیار فراتر از صنعت بسپار است. «Tom Seng» از موسسه انرژی دانشگاه Texas Christian تاکید میکند که پتروشیمیها تقریبا در تولید همه کالاهای روزمره نقش دارند. به گفته او، تنها در صنعت خودروسازی، حجم استفاده از مواد بسپاری بسیار بالا است و هرگونه افزایش قیمت در این مواد، میتواند هزینه تولید خودرو را افزایش دهد. این تاثیرات به صنایع نساجی، شویندهها، مواد غذایی و نوشیدنیها نیز سرایت میکند.
تمرکز تولید در خاورمیانه؛ وابستگی به تنگه هرمزآمارها نشان میدهد از مجموع 193 مجتمع فعال پتروشیمی در خاورمیانه، حدود 79 درصد در سه کشور عربستان، ایران و قطر متمرکز هستند. عربستان بهتنهایی حدود 75 درصد ظرفیت تولید منطقه را در اختیار دارد. در مجموع، کشورهای شورای همکاری خلیج فارس سالانه حدود 150 میلیون تن پتروشیمی تولید میکنند که معادل 12 درصد تولید جهانی است. نکته کلیدی اینجاست که بخش عمده این تولیدات برای صادرات، وابسته به مسیر تنگه هرمز است.
733 میلیارد دلار در خطر؛ اثر دومینویی در اقتصاد جهانی
بر اساس دادههای شرکت Altana، خوراکها و محصولات پتروشیمی به ارزش 733 میلیارد دلار (معادل 22 درصد عرضه جهانی) از مسیر خلیج فارس عبور میکنند. این جریان، بهطور غیرمستقیم بر تولید کالاهایی به ارزش 3.8 تریلیون دلار تاثیر میگذارد. این یعنی هر اختلال در این مسیر، میتواند اثر دومینویی در کل اقتصاد جهانی ایجاد کند؛ از خمیردندان و حوله گرفته تا تجهیزات صنعتی و قطعات الکترونیکی.
نفتا؛ خوراکی بدون جایگزین
در میان خوراکهای پتروشیمی، نفتا جایگاه ویژهای دارد. به گفته «Jeff Krimmel» از شرکت Krimmel Strategy Group، نفتا یک خوراک کلیدی با طیف گستردهای از محصولات خروجی است که در سراسر اقتصاد کاربرد دارد و جایگزین سادهای برای آن وجود ندارد.این ویژگی باعث میشود که هرگونه اختلال در تامین نفتا، اثرات عمیقتری نسبت به سایر مواد داشته باشد و فشار بیشتری بر زنجیره تامین وارد کند.
تورم در راه است؛ فشار بیشتر بر اقشار کمدرآمدتحلیلگران Moody’s هشدار میدهند که این بحران در نهایت به افزایش تورم مصرفکننده منجر خواهد شد. مدیر ارشد اعتباری این موسسه، معتقد است که با کاهش موجودیها، بازار بهسرعت با کمبود مواجه شده و قیمتها افزایش خواهد یافت.او تاکید میکند که این افزایش قیمت بیشترین تاثیر را بر کالاهای اساسی مانند غذا، پوشاک و محصولات خردهفروشی خواهد داشت؛ موضوعی که فشار بیشتری بر اقشار کمدرآمد وارد میکند.
واکنش بازار؛ سادهسازی طراحی و کاهش مصرف مواد
در واکنش به افزایش هزینهها، بسیاری از شرکتها بهدنبال کاهش مصرف مواد و سادهسازی طراحی بستهبندی هستند. برای مثال، برخی شرکتها ساختار جعبهها را سادهتر کرده یا اجزای داخلی را کاهش دادهاند.این تغییرات در محصولاتی مانند لوازم آرایشی، تجهیزات جانبی تلفن همراه و حتی جعبههای شکلات مشاهده میشود. با این حال، کارشناسان تاکید میکنند که بازطراحی بستهبندی یک فرایند زمانبر است و نیاز به توسعه، آزمون و تایید دارد
.آیندهای پرابهام اما قطعیبه گفته «Peter Swartz» از شرکت Altana، حتی در صورت پایان سریع درگیریها، اثرات بلندمدت این بحران باقی خواهد ماند. شرکتها اکنون در حال برنامهریزی برای آیندهای با عدم قطعیت بیشتر هستند و این موضوع به افزایش هزینهها منجر میشود.او به «اثر چندبرابری» در بازار پتروشیمی اشاره میکند؛ جایی که یک شوک کوچک میتواند به افزایش قیمت در دهها تریلیون دلار کالا منجر شود.
منبع: ایران پلیمر
انتهای پیام/