به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، در ادامه جنگ رمضان و حملات تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی به کشورمان، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اطلاعیه شماره 51 خود در تاریخ 11 فروردین 1405، فهرستی از 18 مؤسسه جاسوسی و فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی آمریکایی را به عنوان «اهداف مشروع» معرفی کرد.
در این اطلاعیه که با هشدار به هیئت حاکمه آمریکا و شرکتهای جاسوسی وابسته صادر شد، تأکید شد که اصلیترین عنصر در طراحی و ردیابی اهداف ترور، شرکتهای فعال در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات و هوش مصنوعی هستند و از این پس، هرگونه اقدام تروریستی علیه ایران، پاسخ متقابلی را متوجه این مؤسسات خواهد کرد.
در همین راستا و به منظور آگاهی از سازوکار یکی از کلیدیترین شرکتهای حاضر در این فهرست، در گزارش پیشِ رو به بررسی شرکت آمریکایی «پالانتیر تکنولوژیز» (Palantir Technologies) میپردازیم؛ غول تحلیل داده و هوش مصنوعی که طی دو دهه گذشته به یکی از تأمینکنندگان اصلی فناوری برای نهادهای امنیتی و نظامی غرب تبدیل شده و همکاری گستردهای با ارتش آمریکا، ناتو و رژیم صهیونیستی داشته است.
پالانتیر؛ غول تحلیل داده که به قلب فناوریهای نظامی راه یافت
شرکت آمریکایی پالانتیر تکنولوژیز (Palantir Technologies) یکی از مهمترین بازیگران جهان در حوزه تحلیل دادههای کلان و هوش مصنوعی است؛ شرکتی که طی دو دهه گذشته بهتدریج به یکی از تأمینکنندگان اصلی فناوری برای نهادهای امنیتی و نظامی غرب تبدیل شده است. این شرکت در سال 2003 توسط پیتر تیل؛ سرمایهگذار شناختهشده سیلیکونولی، به همراه گروهی از کارآفرینان حوزه فناوری تأسیس شد و دفتر مرکزی آن اکنون در شهر دنور ایالت کلرادو قرار دارد.
پالانتیر از ابتدا با هدف توسعه نرمافزارهایی برای ادغام و تحلیل حجم عظیمی از دادههای امنیتی و اطلاعاتی شکل گرفت. یکی از نخستین حامیان مالی این شرکت، صندوق سرمایهگذاری In‑Q‑Tel وابسته به سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA) بود؛ موضوعی که از همان ابتدا پیوند نزدیک این شرکت با نهادهای امنیتی ایالات متحده را نشان میداد.
امروزه نرمافزارهای پالانتیر در طیف گستردهای از سازمانهای دولتی، ارتشها و شرکتهای بزرگ مورد استفاده قرار میگیرد و این شرکت به یکی از بازیگران مهم در تقاطع فناوری، امنیت و ژئوپلیتیک تبدیل شده است.
نرمافزارهایی برای میدان نبرد دادهها
مهمترین محصولات پالانتیر شامل پلتفرمهایی است که برای تحلیل اطلاعات پیچیده و تصمیمگیری در محیطهای امنیتی و نظامی طراحی شدهاند. سامانه Palantir Gotham عمدتاً در اختیار نهادهای امنیتی و اطلاعاتی قرار دارد و برای تحلیل شبکههای پیچیده داده، کشف الگوهای پنهان و شناسایی تهدیدات استفاده میشود. در مقابل، پلتفرم Palantir Foundry بیشتر در شرکتهای خصوصی و صنایع مختلف برای مدیریت و تحلیل دادههای کلان به کار گرفته میشود.
این سامانهها قادرند دادههایی که از منابع متنوعی مانند تصاویر ماهوارهای، پهپادها، حسگرهای میدان نبرد، اطلاعات ارتباطی و گزارشهای اطلاعاتی جمعآوری میشود را در یک محیط واحد ادغام کرده و به تحلیلگران امکان دهند با سرعت بالا به تحلیل و تصمیمگیری بپردازند.
قلب تاجگذاریشده سال 2026 این شرکت، پلتفرم هوش مصنوعی آن با نام AIP (Artificial Intelligence Platform) است. در حالی که سال 2024 با ادغام اولیه مدلهای زبانی بزرگ (LLM) تعریف میشد، سال 2025 شاهد ظهور «هوش مصنوعی عاملمحور» (Agentic AI) بود؛ نرمافزارهای خودمختاری که گردشهای کاری پیچیده را به طور خودکار اجرا میکنند. اخیراً نیز پالانتیر در اتحادی راهبردی با انویدیا (Nvidia) یک محصول مرکز داده هوش مصنوعی آماده به کار با نام Palantir AI OS Reference Architecture (AIOS-RA) برای دولتها عرضه کرده است که شامل مجموعه کامل نرمافزارهای پالانتیر از جمله AIP و Foundry است.
پروژه «میون»؛ قلب برنامه هوش مصنوعی ارتش آمریکا
یکی از مهمترین حوزههای فعالیت پالانتیر همکاری نزدیک با وزارت دفاع ایالات متحده است. در این میان، پروژه معروف Project Maven جایگاه ویژهای دارد. پروژه میون در سال 2017 توسط پنتاگون راهاندازی شد و هدف آن استفاده از هوش مصنوعی و یادگیری ماشین برای تحلیل خودکار دادههای تصویری و ویدئویی بود؛ دادههایی که از هزاران پهپاد، ماهواره و حسگر نظامی جمعآوری میشوند.
پالانتیر در این پروژه نقش مهمی در یکپارچهسازی دادهها، ساخت پلتفرمهای تحلیلی و ایجاد رابطهای عملیاتی برای تحلیلگران نظامی ایفا کرده است. در سالهای اخیر، ارتش آمریکا در سال 2025 یک توافقنامه سراسری (enterprise agreement) با پالانتیر منعقد کرد که طی یک دهه میتواند تا سقف 10 میلیارد دلار ارزش داشته باشد و هدف آن ادغام و تجمیع دادهها و سیستمهای نرمافزاری در سراسر نیروهای مسلح است.
دستاورد بسیار مهم دیگر در مارس 2026 رقم خورد، زمانی که استیو فاینبرگ، معاون وزیر دفاع آمریکا، در نامهای داخلی به مقامات ارشد پنتاگون اعلام کرد که سیستم Maven پالانتیر به عنوان «برنامه رسمی ثبتشده» (Program of Record) ارتش آمریکا تعیین میشود. این تصمیم که پیش از پایان سال مالی جاری (سپتامبر 2026) به طور رسمی اجرایی خواهد شد، عملاً Maven را از یک برنامه آزمایشی به بخشی دائمی و بودجهبندیشده از معماری دادهای نیروهای مسلح آمریکا تبدیل میکند و مسیر استفاده بلندمدت از فناوری هدفگیری پالانتیر را در سراسر ارتش ایالات متحده هموار میسازد.
در این نامه تأکید شده است: سرمایهگذاری بر روی هوش مصنوعی و استقرار تصمیمگیری مبتنی بر هوش مصنوعی به عنوان سنگ بنای استراتژی ما ضروری است.
گسترش همکاری پالانتیر با پنتاگون از طریق یک رشته قراردادهای پیدرپی صورت گرفته است. در سال 2024، ارتش آمریکا قراردادی پنجساله به ارزش 480 میلیون دلار با پالانتیر امضا کرد. در همان سال، یک قرارداد توسعه دیگر به ارزش حدود 100 میلیون دلار به آن افزوده شد. در می 2025، پنتاگون سقف این قرارداد را به 1.3 میلیارد دلار افزایش داد.
همچنین در سال 2025، یک اصلاحیه قراردادی دیگر به ارزش حداکثر 795 میلیون دلار برای پشتیبانی مداوم سیستم و مجوزهای نرمافزاری صادر شد. مجموع این قراردادها باعث شده است سهام پالانتیر در یک سال گذشته بیش از دو برابر شود و ارزش بازار آن به نزدیک 360 میلیارد دلار برسد.
هوش مصنوعی پالانتیر در میدان نبرد واقعی
سیستم Maven پالانتیر در عملیاتهای نظامی واقعی نقشی کلیدی ایفا کرده است. این سامانه در جریان حملات وحشیانه آمریکا و اسرائیل علیه ایران مورد استفاده قرار گرفت. گفته میشود Maven در 24 ساعت اول این عملیات به تولید حدود 1000 هدف اولویتدار کمک کرده است.
روزنامه واشنگتنپست در 13 اسفند 1404 (4 مارس 2026) در گزارشی دقیقاً به همین موضوع پرداخته و مینویسد: برای آنکه ارتش آمریکا بتواند در 24 ساعت اول حمله خود به ایران، 1000 هدف را با قدرت بزند، از پیشرفتهترین هوش مصنوعیای استفاده کرد که تاکنون در جنگ به کار گرفته شده است. این ابزار که کنار گذاشتن آن برای پنتاگون دشوار خواهد بود، توسط شرکت دادهکاوی پالانتیر ساخته شده است.
این روزنامه به نقل از سه منبع افزوده است: سیستم "Maven Smart System" ارتش که توسط پالانتیر ساخته شده، از حجم زیادی از دادههای طبقهبندیشده ماهوارهها، سامانههای نظارتی و سایر منابع اطلاعاتی، بینشهایی را تولید میکند و به عملیات نظامی در ایران، هدفگیری و اولویتبندی لحظهای اهداف را ارائه میدهد.
واشنگتنپست همچنین تأکید کرده است: هنگامی که برنامهریزی برای حمله به ایران در جریان بود، سیستم Maven که توسط پالانتیر ساخته شده، صدها هدف را پیشنهاد کرد، مختصات دقیق مکان آنها را صادر کرد و آنها را بر اساس اهمیت اولویتبندی کرد. ترکیب این سیستم با ابزارهای هوش مصنوعی، سرعت عملیات را افزایش داده، توانایی ایران برای ضدحمله را کاهش داده و برنامهریزی جنگی هفتهها را به عملیات لحظهای تبدیل کرده است.
سرعت زنجیره هدفگیری توسط این سیستم هوش مصنوعی به شدت افزایش یافته و فرآیندهایی که پیشتر ساعتها یا روزها زمان میبرد، اکنون در عرض چند ثانیه انجام میشود. فرماندهان آمریکایی تأیید کردهاند که ابزارهای پیشرفته هوش مصنوعی میتوانند فرآیندهای تصمیمگیری عملیاتی را که پیشتر ساعتها و حتی روزها طول میکشید، به چند ثانیه کاهش دهند.
گسترش جهانی؛ از ناتو تا اوکراین و بریتانیا
موفقیت پالانتیر تنها به ارتش آمریکا محدود نمیماند. ناتو در سال 2025 یک قرارداد مهم با پالانتیر برای خرید سیستم Maven Smart System NATO (MSS NATO) امضا کرد. این فرآیند خرید تنها شش ماه به طول انجامید و به یکی از سریعترین فرآیندهای تدارکاتی در تاریخ ناتو تبدیل شد. سامانه MSS NATO که بر پایه Project Maven پالانتیر طراحی شده، قادر است حجم عظیمی از دادههای اطلاعاتی میدان نبرد را پردازش کند و به فرماندهان ناتو بینش عملیاتی بیدرنگ ارائه دهد. این سامانه هماکنون در 9 کشور عضو ناتو فعال است و در عملیاتهای واقعی مشارکت دارد.
علاوه بر این، پالانتیر در دسامبر 2025 یک قرارداد مهم با وزارت دفاع بریتانیا امضا کرده است. در جبهه اوکراین نیز، الکس کارپ، مدیرعامل پالانتیر، آشکارا اعلام کرده است که نرمافزار توسعهیافته برای جبهه اوکراین «چرخه هدفگیری را به چند دقیقه کاهش میدهد» و بسیاری از اهداف میدانی توسط این سیستمها تعیین میشوند. ابزارهایی مانند Meta Constellation به ارتش اوکراین امکان میدهند تصاویر ماهوارهای، گزارشهای میدانی و اطلاعات منابع باز را تقریباً در زمان واقعی پردازش کنند.
همکاری راهبردی با اسرائیل
در کنار همکاری گسترده با ارتش آمریکا، پالانتیر روابط نزدیکی با نهادهای امنیتی و نظامی اسرائیل نیز برقرار کرده است. بلومبرگ در ژانویه 2024 گزارش داد که این شرکت با وزارت دفاع اسرائیل وارد مشارکت راهبردی شده و سیستم هوش مصنوعی AIP خود را برای تحلیل اهداف دشمن و پیشنهاد مانورهای جنگی در اختیار اسرائیل قرار داده است. از زمان شروع جنگ در 7 اکتبر 2023، تقاضا برای ابزارهای پالانتیر در اسرائیل به شدت افزایش یافته است.
هرچند برخی منابع از عدم دخالت مستقیم پالانتیر در هدفگیریهای ارتش اسرائیل در غزه و ایران خبر میدهند، اما این شرکت به طور رسمی تأیید کرده است که با اسرائیل همکاری راهبردی دارد. در عین حال، پالانتیر هرگونه ارتباط با سیستمهای هدفگیری مبتنی بر هوش مصنوعی اسرائیل مانند «Lavender»، «Gospel» و «Where’s Your Daddy» را رد کرده است!
همچنین نیویورک تایمز از طریق کتاب مایکل استاینبرگر (روزنامهنگار این رسانه) فاش کرده است که فناوری پالانتیر در حملات پیجری لبنان در سال 2024 مورد استفاده قرار گرفته است. این کتاب با عنوان «فیلسوف در دره: الکس کارپ، پالانتیر و ظهور دولت نظارتی» نشان میدهد که پالانتیر نقش مستقیمی در انفجار صدها دستگاه پیجر و واکیتاکی اعضای حزبالله لبنان داشته است.
شرکت فناوری در تقاطع امنیت و سیاست
با وجود موفقیتهای تجاری، فعالیتهای پالانتیر همواره با بحثها و انتقادهایی همراه بوده است. برخی فعالان حقوق بشر و پژوهشگران حوزه فناوری معتقدند استفاده گسترده از سامانههای تحلیل داده در حوزههای امنیتی و نظامی نگرانیهای زیادی در زمینه حریم خصوصی، نظارت گسترده و شفافیت تصمیمگیریهای الگوریتمی ایجاد کند.
گروههای حقوق بشری بارها نسبت به نقش پالانتیر در عملیاتهای نظامی اسرائیل هشدار دادهاند. برخی گزارشها نشان میدهد که غزه به «آزمایشگاه جنگ تحت پشتیبانی هوش مصنوعی» برای شرکتهای فناوری آمریکایی از جمله پالانتیر تبدیل شده است. با این حال، پالانتیر تأکید میکند که نرمافزار آن تصمیمهای کشنده اتخاذ نمیکند و مسئولیت انتخاب و تأیید اهداف همچنان بر عهده انسان است.
بازیگری مهم در عصر جنگهای دادهمحور
با گسترش نقش داده و هوش مصنوعی در ساختارهای امنیتی جهان، شرکتهایی مانند پالانتیر به بازیگران مهمی در معماری دفاعی کشورهای مختلف تبدیل شدهاند. ترکیب تحلیل دادههای کلان، یادگیری ماشین و زیرساختهای نرمافزاری پیشرفته باعث شده این شرکت در قلب بسیاری از برنامههای نظامی مبتنی بر داده قرار گیرد.
با رسمی شدن سیستم Maven به عنوان بخش دائمی از معماری دفاعی آمریکا، گسترش همکاری با ناتو و نفوذ روزافزون در اروپا، پالانتیر در حال تثبیت جایگاه خود به عنوان یکی از تأمینکنندگان اصلی زیرساختهای دیجیتال جنگهای آینده است. در این میان، گزارشهای بلومبرگ و نیویورک تایمز همچنان نقش کلیدی در پوشش خبری این شرکت و فاشسازی جزئیات همکاریهای حساس آن با نهادهای امنیتی و نظامی دارند.
حضور راهبردی پالانتیر در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس
شرکت پالانتیر تکنولوژیز در سالهای اخیر فعالیتهای خود را در منطقه خلیج فارس به طور قابل توجهی گسترش داده و با انعقاد قراردادهای کلان و مشارکتهای راهبردی، به یکی از بازیگران اصلی در تحول دیجیتال و امنیت ملی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس تبدیل شده است.
امارات متحده عربی؛ عمیقترین همکاریها با سرمایهگذاری مشترک
امارات متحده عربی به عنوان مهمترین شریک پالانتیر در منطقه شناخته میشود. یکی از مهمترین رویدادها در این زمینه، امضای توافقنامه استراتژیک برای تأسیس شرکت سرمایهگذاری مشترک «آیتر» (Aither) در نوامبر 2025 است که نخستین سرمایهگذاری مشترک پالانتیر در امارات محسوب میشود. این مشارکت که با گروه دبی هلدینگ (Dubai Holding) منعقد شده، ثمره 18 ماه همکاری عملیاتی است که نتایج قابل اندازهگیری در حوزههای املاک، گردشگری، مالی و زیرساخت به همراه داشته است.
شرکت آیتر به عنوان یک پلتفرم ملی، با هدف تسریع پذیرش هوش مصنوعی در صنایع اولویتدار دبی و حمایت از برنامه اقتصادی D33 که هدف آن دستیابی به درآمد سالانه 100 میلیارد درهم از طریق تحول دیجیتال است، فعالیت خواهد کرد.
در حوزه دفاعی نیز همکاریها گسترش یافته است. در مارس 2026، شرکت کره ای LIG Nex1 و پالانتیر تفاهمنامهای برای توسعه راهکارهای یکپارچه دفاع هوایی و سامانههای بدون سرنشین در امارات امضا کردند. بر اساس این تفاهمنامه، LIG Nex1 تجربه خود در سامانههای دفاع هوایی و پالانتیر نیز نرمافزارهای یکپارچهسازی دادهها و تحلیل را برای پشتیبانی از عملیات دفاعی امارات ارائه خواهد کرد.
علاوه بر این، پالانتیر در فوریه 2025 در دور تأمین مالی سری A شرکت ابوظبی «اپلایدایآی» (AppliedAI) به ارزش 55 میلیون دلار، به رهبری G42 و با مشارکت شرکتهایی مانند بسمر ونچر پارتنرز و مککنزی، حضور داشته است.
عربستان سعودی؛ گسترش حضور در بالاترین سطوح سیاسی و اقتصادی
هر چند شایعات مربوط به قرارداد 200 میلیارد دلاری با شرکت Data Volt فاقد منبع معتبر است، اما حضور پالانتیر در عربستان غیرقابل انکار است و در بالاترین سطوح سیاسی و اقتصادی این کشور در حال گسترش است.
الکس کارپ، مدیرعامل پالانتیر، در مه 2025 در مجمع سرمایهگذاری عربستان و آمریکا در ریاض شرکت کرد و در پنلی با حضور مدیران ارشد شرکتهای بزرگی مانند انویدیا، آیبیام، آلفابت و کوالکام سخنرانی کرد.
حضور کارپ در این مجمع که با استقبال گسترده سرمایهگذاران همراه بود، نشاندهنده جایگاه پالانتیر به عنوان یکی از ذینفعان اصلی برنامههای هوش مصنوعی عربستان در چارچوب چشمانداز 2030 است. به گفته تحلیلگران، عربستان قصد دارد در پنج سال آینده مراکز داده عظیمی برای آموزش و استقرار مدلهای حاکمیتی هوش مصنوعی خود احداث کند و پالانتیر یکی از برندگان اصلی این بازار عظیم خواهد بود.
قطر؛ همکاری در تحول دیجیتال ملی
در قطر، پالانتیر از سال 2020 با آژانس ترویج سرمایهگذاری قطر (IPA Qatar) همکاری راهبردی دارد. بر اساس این توافق، پالانتیر با استفاده از پلتفرمهای تصمیمگیری دادهمحور خود، از تحول دادههای کلان قطر در چارچوب چشمانداز ملی 2030 این کشور پشتیبانی میکند. هدف این همکاری، کمک به تحول دیجیتال قطر در بخشهای مختلف و گسترش فعالیتهای پالانتیر در این کشور است.
بحرین؛ دگرگونی صنعت انرژی با هوش مصنوعی
در فوریه 2024، پالانتیر یک مشارکت استراتژیک چندساله با شرکت Bapco Upstream (زیرمجموعه 100 درصدی Bapco Energies) امضا کرد. بر اساس این قرارداد سهساله، پلتفرم Foundry و پلتفرم هوش مصنوعی (AIP) پالانتیر برای کمک به بهینهسازی بازگشت سرمایه در تولید انرژی بحرین و حمایت از تعهد این کشور برای کاهش 30 درصدی انتشار کربن تا سال 2035 و دستیابی به انتشار خالص صفر تا سال 2060 مستقر میشوند
مت بابین، رئیس بخش انرژی جهانی پالانتیر اعلام کرد که پالانتیر بیش از یک دهه در بخش انرژی فعالیت داشته و به مشتریانی از اپراتورهای کوچک تا شرکتهای ملی نفت در سراسر زنجیره ارزش کمک کرده است.
با این حال، این شرکت در چارچوب پروژههای منطقهای بزرگتر مانند طرح سرمایهگذاری مشترک با شرکت Sovereign AI برای ساخت و توسعه مراکز داده هوش مصنوعی در منطقه اروپا، خاورمیانه و آفریقا (EMEA) فعالیت میکند. در ژانویه 2026، شرکت Sovereign AI اعلام کرد که پالانتیر و آکسنچر را برای ساخت و مقیاسسازی مراکز داده هوش مصنوعی در سراسر اروپا، خاورمیانه و آفریقا انتخاب کرده است.
در مجموع، پالانتیر با استراتژی «از داده تا تصمیم» و با استفاده از پلتفرمهای قدرتمند خود مانند Foundry و AIP، به یکی از شرکای کلیدی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در مسیر تحول دیجیتال و امنیت ملی تبدیل شده است. عمده تمرکز این شرکت بر روی امارات متحده عربی است، با حضور قابل توجه در قطر و بحرین و چشمانداز توسعه در سایر کشورهای منطقه از طریق پروژههای منطقهای.
شرکت پالانتیر علیرغم آنکه خود را یک شرکت فناوری و تحلیل داده معرفی میکند، در عمل به یکی از ارکان اصلی جنگافزارهای هوشمند علیه جمهوری اسلامی ایران و کشورهای منطقه تبدیل شده است.
مستندات منتشرشده از جمله گزارش صریح واشنگتنپست نشان میدهد که سامانه «Maven» ساخته پالانتیر، در 24 ساعت اول حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران، نقش مستقیم در شناسایی، اولویتبندی و ارائه مختصات صدها هدف نظامی ایفا کرده است. این شرکت با عبور از مرز فعالیت فناورانه و ورود به میدان عملیات نظامی، عملاً خود را در خط مقدم تجاوز به کشورمان قرار داده است.
به همین دلیل، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اطلاعیه شماره 51 خود در 11 فروردین 1405، پالانتیر را در کنار 17 شرکت جاسوسی و فناوری اطلاعات دیگر، به عنوان «هدف مشروع» معرفی کرد.
شرکتی که با سرمایه اولیه سرویس جاسوسی آمریکا (سیا) متولد شد و امروز با ابزار هوش مصنوعی خود، جان مردم ایران را هدف گرفته است، نمیتواند ادعای بیطرفی یا فعالیت صرفاً تجاری داشته باشد. پاسخ ایران به این شرکت و امثال آن، قاطع و متناسب با تهدید واقعی خواهد بود و فهرست اعلامی سپاه، خط قرمز روشنی برای همه عواملی است که در تجاوز به ایران مشارکت دارند.
انتهای پیام/