خبرگزاری تسنیم- مجتبی برزگر: تلویزیون برای نوروز امسال کنداکتوری متفاوت را تدارک دید؛ کنداکتوری که همزمان با ماه رمضان و شرایط خاص این ایام، به سمت مجموعههایی با مضامین ملی، امنیتی و اجتماعی رفت. در این میان چند سریال که پیشتر برای زمانهای دیگری آماده شده بودند، در نهایت در جدول پخش نوروز قرار گرفتند و روی آنتن رفتند. نتیجه این تصمیم، شکلگیری ترکیبی از درامهای امنیتی، ماجراجویانه و اجتماعی در میان مجموعههای نوروزی بود.
در میان آثار پخششده، سه سریال «بیگانگان»، «روشنایی شب» و «کلانتری 11» بیش از دیگر مجموعهها مورد توجه قرار گرفتند. این آثار که هرکدام با رویکردی متفاوت به موضوعات اجتماعی، امنیتی و انتظامی میپردازند، در شبکههای مختلف سیما پخش شدند و در بستر تلوبیون نیز با استقبال نسبی مخاطبان همراه بودند.
آمار بازدید این سریالها در تلوبیون نشان میدهد حتی با وجود محدودیتهایی که گاهی در دسترسی به اینترنت وجود داشت، نسخه اینترنتی این آثار نیز مخاطبان قابل توجهی داشته است.
میزان بینندگان سه سریال
براساس آمار منتشرشده از تلوبیون، سریال «بیگانگان» با بیش از 4 میلیون بازدید در صدر پربینندهترین سریالهای نوروزی قرار گرفته است. پس از آن «روشنایی شب» با حدود 3.5 میلیون بازدید در رتبه دوم قرار دارد و «کلانتری 11» نیز با بیش از 2 میلیون بازدید در جایگاه سوم ایستاده است. این سه مجموعه در کنار یکدیگر تصویری از رویکرد امسال تلویزیون به تولید آثار نمایشی ارائه میکنند؛ آثاری که عمدتاً حول محور امنیت، نظم اجتماعی و روایتهای مرتبط با تهدیدهای منطقهای شکل گرفتهاند.

در ادامه نگاهی کوتاه به هر یک از این سریالها میتواند تصویری روشنتر از فضای آنها به دست دهد.
سریال «بیگانگان» محصول سیمافیلم به کارگردانی راما قویدل و تهیهکنندگی علیاکبر تحویلیان است که از شبکه سه سیما پخش میشود. داستان این مجموعه در سال 1396 روایت میشود و درباره پزشک جوانی است که قصد ادامه تحصیل در آلمان را دارد اما در جریان مأموریتی انساندوستانه در عراق، درگیر بحرانهای منطقه شده و در نهایت به اسارت نیروهای داعش درمیآید. روایت این سریال ترکیبی از درام اجتماعی و ماجراجویی است و بازیگرانی چون محمدرضا هلالزاده، محمد نادری، امیرحسین صدیق، ارسلان قاسمی، مهران رجبی و مریم کاویانی در آن حضور دارند.

«روشنایی شب» دیگر سریال نوروزی تلویزیون است که به کارگردانی محمود معظمی و نویسندگی عباس نعمتی ساخته شده است. این مجموعه با محوریت یک پرونده پیچیده اطلاعاتی و امنیتی، به فعالیتهای یک تیم اطلاعاتی میپردازد و در بستر تقابلهای جاسوسی منطقهای روایت میشود. رویا نونهالی در این سریال پس از مدتی دوری از تلویزیون با نقشی مهم حضور دارد و بازیگرانی چون پژمان بازغی، فاطمه گودرزی، آشا محرابی و محمود پاکنیت نیز در آن ایفای نقش کردهاند. این مجموعه در تلوبیون حدود سه و نیم میلیون بازدید داشته است.

در کنار این دو اثر امنیتی، سریال «کلانتری 11» نیز با فضایی متفاوتتر در شبکه دو سیما روی آنتن رفته است. این مجموعه در دو فصل به کارگردانی محمد اسفندیاری و امین شجاعی و تهیهکنندگی مجتبی خیاط احسانی و هاشم مسعودی ساخته شده است. داستان سریال در یک کلانتری در شهری فرضی رخ میدهد و شخصیت اصلی آن سرگرد حسن جهانی، فرماندهای است که با رویکردی اجتماعی به مسائل مختلف شهر میپردازد. هر قسمت از این مجموعه پروندهای تازه را روایت میکند؛ از مشکلات محیط زیستی و بحران آب گرفته تا ساختوسازهای غیرمجاز و مسائل ایمنی معادن. در این سریال علاوه بر چند بازیگر ثابت، حدود 200 بازیگر از چهرههای تلویزیونی و بازیگران تئاتر شهرستانها حضور دارند و تینو صالحی نقش سرگرد جهانی را ایفا میکند.
این سه سریال در مجموع تصویر نسبتاً روشنی از سیاست تولیدات تلویزیونی در نوروز امسال ارائه میدهند؛ آثاری که هر کدام با زاویهای متفاوت به موضوع امنیت، نظم اجتماعی و چالشهای معاصر پرداختهاند. در ادامه میتوان به بررسی و نقد هر یک از این مجموعهها پرداخت تا مشخص شود این آثار تا چه اندازه توانستهاند در روایت داستان، شخصیتپردازی و جذب مخاطب موفق عمل کنند.
سریالی که ما را به یاد خاک و وطن میاندازد
«بیگانگان» در دل یک روایت ماجراجویانه و امنیتی، مخاطب را با این پرسش روبهرو میکند که خاک و وطن چه جایگاهی در هویت فردی و جمعی دارد. مواجهه شخصیت اصلی با بحرانهای منطقهای و تهدید گروههای تروریستی، یادآور این واقعیت است که حفظ تمامیت ارضی و امنیت سرزمین، بهایی سنگین و تلاشهای فراوانی را طلب میکند؛ موضوعی که بیننده را به درنگ درباره ارزش وطن و نقش مدافعان آن وا میدارد.
روشنایی شب و پشت صحنه امنیت اجتماعی
«روشنایی شب» نیز با تمرکز بر پروندههای اطلاعاتی و امنیتی، تصویری از تلاش نیروهای مدافع امنیت و دستاوردهای دفاعی کشور ارائه میدهد و نشان میدهد چگونه در پشت صحنه امنیت اجتماعی، فعالیتهای پیچیده و گاه ناشناختهای جریان دارد.
کلانتری 11 و یادآوری نقش نیروهای انتظامی
در «کلانتری 11» نیز توجه به فعالیتهای روزمره پلیس و مواجهه آنها با مسائل مختلف شهری، یادآور نقش نیروهای انتظامی در حفظ نظم و امنیت اجتماعی است.
نقطه قوت بازیگران باتجربه و نقطه ضعف ریتم روایت
سریال «روشنایی شب» تلاش میکند با ترکیب یک داستان امنیتی و الهام از پروندههای واقعی، روایتی درگیرکننده از تقابلهای اطلاعاتی ارائه دهد. یکی از نقاط قوت این مجموعه، استفاده از بازیگران باتجربهای مانند رویا نونهالی، پژمان بازغی و محمود پاکنیت است که حضور آنها به باورپذیری شخصیتها کمک کرده است. همچنین تجربه محمود معظمی در کارگردانی آثار معمایی و امنیتی باعث شده فضای سریال از نظر فضاسازی و تعلیق تا حدی قابل قبول باشد.
با این حال در برخی بخشها ریتم روایت با افت مواجه میشود و گاه توضیحهای طولانی و گفتوگوهای مستقیم، از میزان هیجان و تعلیق داستان میکاهد. در کنار این مسئله، پیچیدگی برخی خطوط داستانی نیز ممکن است برای بخشی از مخاطبان تلویزیون که به روایتهای سادهتر عادت دارند، دنبال کردن داستان را دشوار کند.
صحنه اکشن خوب و شخصیتپردازی ناکافی
«بیگانگان» از نظر فضاسازی و ایجاد موقعیتهای پرتنش، یکی از پرتحرکترین آثار این مجموعهها به شمار میرود. داستان پزشک جوانی که در مسیر خدمت وارد بحرانهای منطقهای و مواجهه با داعش میشود، ظرفیت بالایی برای خلق موقعیتهای دراماتیک داشته و در بخشهایی از سریال نیز این ظرفیت به خوبی مورد استفاده قرار گرفته است.
صحنههای اکشن و تعلیقآمیز از جمله نقاط قوت اثر محسوب میشوند و توانستهاند مخاطب را درگیر داستان کنند. با این حال، در برخی قسمتها پرداخت شخصیتها به اندازه کافی عمیق نیست و برخی تحولات داستانی با شتاب اتفاق میافتد. علاوه بر این، گاه پیامهای اثر به شکل مستقیم بیان میشود و همین موضوع ممکن است از ظرافت درام بکاهد.
یک سیتکام ویژه برای کلانتری
در میان این سه مجموعه، «کلانتری 11» فضایی متفاوتتر دارد و تلاش میکند در قالب یک درام موقعیت، مسائل اجتماعی را از زاویه فعالیتهای یک کلانتری روایت کند. انتخاب قالبی شبیه سیتکام و محدود کردن لوکیشنها به فضای کلانتری، امکان روایت پروندههای متنوع را فراهم کرده است. پرداختن به موضوعاتی مانند بحران آب، ساختوسازهای غیرمجاز یا مسائل محیطزیستی از جمله نکاتی است که دامنه موضوعی سریال را گستردهتر کرده و آن را از تمرکز صرف بر جرایم خرد فراتر برده است.
در عین حال، محدود بودن فضای روایت و ساختار اپیزودیک داستان باعث شده برخی قسمتها از نظر دراماتیک عمق کافی نداشته باشند و گاه تکرار موقعیتها احساس شود. همچنین تغییر مداوم بازیگران در هر قسمت اگرچه تنوع ایجاد میکند، اما ممکن است مانع شکلگیری پیوند عاطفی عمیقتر مخاطب با شخصیتها شود.
در مجموع، این سه سریال هر کدام تلاش کردهاند از زاویهای متفاوت به موضوع امنیت و نظم اجتماعی بپردازند؛ از تهدیدهای منطقهای و تروریسم در «بیگانگان» گرفته تا نبردهای اطلاعاتی در «روشنایی شب» و روایت مسائل شهری در «کلانتری 11».
شاید بتوان گفت تماشای این آثار برای بسیاری از مخاطبان با نوعی حس قدردانی از کسانی همراه میشود که در حوزههای مختلف برای حفظ امنیت کشور تلاش میکنند؛ مدافعان وطن، نیروهای امنیتی و پلیس. با این حال، ارزیابی دقیق این مجموعهها نیازمند توجه همزمان به نقاط قوت و ضعف آنهاست؛ موضوعی که میتواند در ادامه مسیر تولید آثار تلویزیونی نیز راهگشا باشد.
انتهای پیام/