به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، شبکه الجزیره در تحلیلی راهبردی با طرح این پرسش که "آیا اسرائیل در آغاز جنگ با ایران دچار اشتباه محاسباتی شد؟"، از تغییر لحن رسانههای اسرائیلی و پیدایش نخستین نشانههای روایت شکست در این رژیم خبر داده است.
این نوشتار که یک ماه پس از آغاز حملات هماهنگ اسرائیل و آمریکا علیه ایران منتشر میشود، چهرهای از تنشهای روزافزون درون ساختار تصمیمگیری اسرائیل و تردیدهایی را به تصویر میکشد که روزبهروز پررنگتر میشوند.
بگو مگو در رأس قدرت؛ اختلاف نتانیاهو و رئیس موساد بر سر نافرجامی نقشهها
به گزارش الجزیره، روزنامه یدیعوت آحارونوت اسرائیل در تاریخ 5 فروردین، به نقل از یوسی یهوشوعا، خبرنگار ارشد خود، از کشمکش بین بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و داوید بارنئا، رئیس موساد، پرده برداشت.
این کشمکشها بر سر ناکامی طرحهایی است که قرار بود به فروپاشی نظام ایران بینجامد. سه روز پیش از آن، نیویورک تایمز گزارش داده بود که بارنئا در دیماه طرحی را به مقامات آمریکایی ارائه کرده بود که بر پایه آن، پس از انجام عملیات "ضربه به سر"، یک جنبش مردمی پیروز در ایران راه بیفتد. الجزیره تأکید میکند که رئیس موساد چنین پیامی را بدون چراغ سبز نخستوزیر خود به واشنگتن نمیبرد.
وضعیت بحرانی زمانی چهرهای ملموستر به خود گرفت که هرتزی هالوی، فرمانده کل ارتش اسرائیل، به کابینه امنیتی هشدار داد که نیروهای مسلح ممکن است "از درون فرو بریزند" — به ویژه به دلیل کمبود نیروی انسانی. الجزیره با اشاره به این رویدادها مینویسد: وقتی در میانه جنگ، ردههای سیاسی و امنیتی به بازی مقصرشناسی روی میآورند، هرگز نشانه خوبی نیست. این جایی نیست که اسرائیل انتظار داشت یک ماه پس از آغاز حمله مشترک با آمریکا علیه ایران، گفتوگوها در آن قرار داشته باشد.
از شادی زودگذر تا پرسشهای تلخ
به گزارش این شبکه، هنگامی که جنگ آغاز شد، فضای حاکم بر اسرائیل سرشار از شادمانی بود. مقامات بلندپایه اسرائیلی از هماهنگی "بیسابقه" و "تاریخی" با آمریکا سخن میگفتند، از جمله دو دیدار و 15 تماس تلفنی بین نتانیاهو و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در دو ماه منتهی به آغاز جنگ.
نیروهای اسرائیلی و آمریکایی با هم کمپینی از بمبارانهای سنگین را به راه انداختند، چهرههای برجسته سیاسی، مذهبی و نظامی را ترور کردند و زیرساختهای امنیتی، کارخانههای نظامی، سکوهای پرتاب موشک، و همچنین ساختمانهای غیرنظامی و دولتی از جمله انبارهای نفت و میادین گاز را ویران کردند.
اما الجزیره تأکید میکند که ایران نیز با حملات روزانه به اهداف اسرائیلی پاسخ داده است. با توجه به سانسور شدید در اسرائیل، اندازهگیری خسارتهای واردشده به طرف اسرائیلی دشوار است.
بر پایه این گزارش، اهداف راهبردی مشخصی در اسرائیل مورد اصابت قرار گرفته است، از جمله منطقه رآکتور هستهای در دیمونا، پالایشگاه نفت حیفا، و فرودگاه بن گوریون.
فراتر از این، الجزیره مینویسد اسرائیلیها چهار هفته است که به پناهگاهها و اتاقهای امن میدوند و در روزهای اخیر این وضعیت بیش از روزهای آغازین جنگ تکرار شده است.
چرخهای اقتصاد اسرائیل به شدت لنگ زده، مدارس و بیشتر کسبوکارها تعطیل هستند. اسرائیل بیگمان به لرزه افتاده، اما هنوز فرو نپاشیده است.
معادلاتی که به هم ریخته؛ توانایی فراتر از انتظار ایران
الجزیره با اشاره به پرسشهایی که به تدریج در فضای عمومی اسرائیل شکل میگیرد، مینویسد: آیا برخی از فرضیههای اسرائیل درباره آنچه در جنگی با مشارکت آمریکا میتوان به دست آورد، در حال واژگونی است؟ آیا راهبرد "موزاییک" ایران نه تنها میتواند دوام بیاورد، بلکه قدرت مانور بیشتری پیدا کند و هزینههای سنگینی بر دشمن بگذارد؟
با داوری بر پایه نوع ضرباتی که اسرائیل جذب میکند و موشکهای پرقدرتتری که ایران به کار میبرد، الجزیره نتیجه میگیرد که توانایی ایران برای ادامه حملات تلافیجویانه به گونهای چشمگیر فراتر از پیشبینیهای اولیه بوده است.
کاهش ذخیره موشکهای پدافندی اسرائیل و آمریکا به یک نگرانی رو به رشد تبدیل شده است. افزون بر این، جبهه دیگری نیز در لبنان برابر حزبالله برای اسرائیل گشوده شده است.
در خصوص جنگ با حزبالله نیز پرسشهایی مطرح میشود. الجزیره گزارش میدهد که اسرائیل گمان میکرد حزبالله در سال 2024 ضربهای جانانه خورده و تنها تهدیدی جزئی را تشکیل میدهد. اما میزان توانایی حزبالله در رویارویی با عملیات اسرائیل از طریق شلیکهای موشکی خود و ایستادگی محلی در برابر عملیات زمینی اسرائیل، حس ناامیدی ملموسی را در طرف اسرائیلی ایجاد کرده است. درخواستهای گریان مقامات محلی در شمال اسرائیل از دولت برای نجات وضعیت، در فضای مجازی دستبهدست میشود.
الگوی تکراری؛ راهبرد صرفاً نظامی بیچشمانداز سیاسی
به گزارش الجزیره، توانایی اسرائیل در ویرانگری بیگمان است: یک میلیون لبنانی آواره شدهاند، پلهای متصلکننده جنوب لبنان به بقیه کشور بمباران و از کار افتادهاند، و خسارتهای گستردهای وارد شده است. اما این نیز کارزاری دیگر است که پایان مشخصی برای آن ترسیم نشده.
این نوشتار تأکید میکند که این ماجراجوییهای نظامی بیدرنگ پس از کارزار مرگ و ویرانی اسرائیل در غزه روی داده است، جایی که حماس همچنان پابرجاست.
در حالی که غزه برای نخستوزیر اسرائیل حکم جلب از دیوان کیفری بینالمللی به اتهام جنایت جنگی و پروندهای در دیوان بینالمللی دادگستری به اتهام نسلکشی به همراه داشته، هیچ چشمانداز سیاسی فراتر از جنگ بیشتر و راهبرد حاصلجمع صفر ارائه نکرده است.
الجزیره مینویسد وجه مشترک این رویدادها به آسانی قابل تشخیص است: اسرائیل رویکردی صرفاً نظامی، عاری از هرگونه نقشه سیاسی واقعبینانه، را در پیش گرفته است. به همین دلیل، همه اینها حس تکرار بیپایان یک روز تکراری را القا میکند.
دگرگونی درون اسرائیل؛ ظهور نسلی تازه در رأس نهادهای امنیتی
این شبکه با اشاره به ریشههای این رویکرد، به دگرگونیهای ساختاری درون اسرائیل میپردازد. الجزیره مینویسد سخنان نتانیاهو درباره "پیروزی کامل" را تا حدی میتوان در چارچوب احساس مصونیت مطلق اسرائیل درک کرد — این باور که اسرائیل میتواند از هر اقدامی بگریزد، حس امکانپذیر بودن تندترین راهحلها را تقویت کرده است. این روند با دگرگونیهایی در جامعه، سیاست و رسانههای اسرائیل همراه بوده است. دیدگاههای سیاسی ایدئولوژیک بنیادگرایانهتر با بخش قابل توجهی از مردم همسو شده، و تحریکهای نسلکشایانه در رسانههای اسرائیل رواج یافته است.
نکته مهمتر آنکه به گزارش الجزیره، طبقه شهرکنشینان مذهبی نفوذ فزایندهای در سطوح بالای ارتش و سایر نهادهای امنیتی اسرائیل پیدا کردهاند. چهرههای برجسته این جریان شامل دیوید زینی، رئیس شینبت (سازمان امنیت داخلی)، آوی بلوت، فرمانده فرماندهی مرکزی ارتش اسرائیل، و یورام هالوی، رئیس سازمان هماهنگی امور سرزمینها که عملاً ناظر بر زندگی روزمره فلسطینیان است، میشوند. الجزیره تأکید میکند که این دگرگونیها به طور فزایندهای در حال شکلدهی به رویکرد امنیت ملی اسرائیل هستند.
پروژه "اسرائیل بزرگ" و چشمانداز سقوط
به گزارش الجزیره، شماری از راهبردان نظامی سابق نزدیک به مراکز قدرت، اسرائیل را به حرکت از جنگهای کوتاه مبتنی بر برتری فناورانه به سمت آمادگی برای درگیریهای بلندمدت تشویق کردهاند؛ درگیریهایی که مستلزم تصرف همیشگی سرزمین و نابودی "زیرساخت و مردم" دشمن است.
الجزیره مینویسد دنبال کردن پروژهای با تعریفی گسترده به نام "اسرائیل بزرگ" به دکترین پیشفرض امنیت ملی تبدیل شده است. این دکترین شامل درهم شکستن و ریشهکن کردن هر گونه جمعیت ملی فلسطینی، و تلاش برای تثبیت اسرائیل به عنوان هژمون نظامی مسلط در منطقه است.
اسرائیل، به گزارش الجزیره، مانع اصلی پایان یافتن جنگ با ایران بوده و خواهد بود. باید فرض کرد که اسرائیل به تشویق و تحریک تنشها و تضعیف هرگونه مذاکره یا گفتوگوهای آتشبس، از جمله ترغیب آمریکا به عملیات زمینی، ادامه خواهد داد.
بنابراین، منافع اسرائیل به طور قطبی با منافع طرفهایی که به دنبال پایان این جنگ و خطرهای آن هستند، در تضاد است.
آیا اسرائیل خود را برای سقوطی تماشایی آماده میکند؟
الجزیره در بخش پایانی تحلیل خود به وضعیت آمریکا نیز اشاره میکند و مینویسد لفاظیهای ضدونقیض رئیسجمهور آمریکا قدرت را القا نمیکند. تردیدهای فزایندهای درباره راهبرد کنونی و برآورد بیش از حد تواناییهای اسرائیل و آمریکا در برابر دستکم گرفتن طرف ایرانی، و حتی درباره کارآمدی بنیادین نحوه عملکرد دولت آمریکا، شکل گرفته است.
مشکل اسرائیل، به نوشته الجزیره، این است که آمریکا میتواند تصمیم بگیرد بار و بندیل خود را جمع کند و به خانه دوردست خود بازگردد و اسرائیل را بدون گزینههای خوب رها کند.
این شبکه با اشاره به بحران سوئز در سال 1956 که برای بریتانیا و فرانسه نقطه عطف پایان امپراتوری محسوب میشود، مینویسد: کشاندن آمریکا توسط اسرائیل به این جنگ با ایران ممکن است به همین شکل در تاریخ به یاد آورده شود. شایان توجه است که اسرائیل وابستگی خود به آمریکا را در لحظهای نشان داده که به طور فعال روند افول جهانی آمریکا را شتاب میبخشد، و همزمان، حمایت از اسرائیل را به آرمانی کمتر محبوب در میان مردم آمریکا تبدیل میسازد. الجزیره هشدار میدهد که این ترکیبی به شدت سمی است. اسرائیل در تلاش برای فتح قلههای چنین بلندی، ممکن است خود را برای سقوطی تماشایی آماده کند.
انتهای پیام/