به گزارش خبرگزاری تسنیم بهنقل از بیزینس اینسایدر، یک ماه پس از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، شوک بسته شدن تنگه هرمز همه چیز را از زنجیرههای تأمین گرفته تا سفرهای هوایی، زیر و رو کرده است. در حالی که قیمت هر بشکه نفت از 70 دلار قبل از جنگ به بالای 100 دلار رسیده است، قیمت بنزین در ایالات متحده به 4 دلار در هر گالن رسیده است که بالاترین قیمت از زمان حمله روسیه به اوکراین در سال 2022 است. و در آن سوی جهان، مصرفکنندگان در مکانهایی مانند فیلیپین و هند ساعتها در صف سوخت منتظر میمانند، زیرا دولتها در حال کاهش عرضه هستند.
فاتح بیرول، رئیس آژانس بینالمللی انرژی، اوایل این هفته به خبرنگاران در استرالیا گفت: «اگر این بحران همچنان ادامه یابد، هیچ کشوری از اثرات آن در امان نخواهد بود.»، این شوک تأمین انرژی، تورم را افزایش میدهد که میتواند بهمعنای نرخ بهره بالاتر باشد که میتواند منجر به رکود اقتصادی شود. برخی از اقتصاددانان نسبت به رکود تورمی وحشتناک بهسبک دهه 1970، طوفانی تمامعیار از قیمتهای بالا، اقتصاد راکد و افزایش بیکاری هشدار میدهند.
این جنگ همچنین زنجیرههای تأمین کالاهایی مانند هلیوم، یک جزء حیاتی در تراشههای نیمههادی که انقلاب هوش مصنوعی را تقویت میکنند، و همچنین کود شیمیایی را مختل میکند که میتواند بهمرور زمان منجر به افزایش قیمت مواد غذایی شود.
اینکه جنگ ایران چقدر طول بکشد، احتمالاً به این بستگی دارد که جهان چقدر میتواند در برابر تأثیر اقتصادی آن مقاومت کند. در اینجا برخی از راههای اصلی گسترش این تأثیر آورده شده است؛
جهش قیمت نف
قیمت جهانی نفت از زمان آغاز درگیری نظامی در اواخر فوریه، عمدتاً بهدلیل بسته شدن تقریبی تنگه هرمز، بهشدت افزایش یافته است. حدود 20 درصد از عرضه نفت و گاز طبیعی مایع جهان از طریق آبراه ساحلی ایران عبور میکند. سایر مراکز اصلی نفت در سراسر خاورمیانه نیز آسیب دیدهاند، از جمله بندر فجیره امارات متحده عربی، که باعث افزایش بیشتر قیمت نفت به بیش از 100 دلار در هر بشکه شده است.
برای یک فرد عادی، سقوط بهمعنای دو چیز است: خرج کردن پول بیشتر در پمپبنزین و افزایش هزینههای انرژی. در آمریکا، میانگین قیمت ملی بنزین روز یکشنبه به 3.98 دلار رسید که نسبت به 2.98 دلار در فوریه افزایش یافته است. برخی از کشورها در تلاشند از طریق جیرهبندی، شوک قیمت را کاهش دهند، این شامل فیلیپین میشود، جایی که مقامات یک هفته کاری موقت چهارروزه را برای کارگران فدرال اجرا کردند و از مشاغل خواستند که در مصرف انرژی صرفهجویی کنند. پاکستان همچنین هفته کاری کوتاهتری را اجرا کرد، مدارس را بهمدت دو هفته تعطیل کرد و کارمندان بخش دولتی را مجبور به دورکاری از خانه کرد تا نفت سهمیهبندی شود. این ماه، آژانس بینالمللی انرژی 400 میلیون بشکه نفت از ذخایر خود را برای کاهش نوسانات اقتصادی جهانی آزاد کرد. این آژانس اعلام کرد که این جنگ «بزرگترین اختلال عرضه در تاریخ بازار جهانی نفت» را ایجاد میکند.
سقوط بورسهای آمریکا
ترامپ در استفاده از کلمات مهارت دارد و از آنها بهصورت استراتژیک برای تأثیرگذاری بر بازارها استفاده کرده است، با این حال، بهنظر میرسد معاملهگران سهام این هفته هوشیار بودهاند، زیرا چندین بورس وارد محدوده اصلاح قیمت شدهاند. دو شاخص اصلی ـ داو جونز و نزدک 100 ـ اکنون در نیمه راه بازار نزولی هستند. شاخص دوم، که عمدتاً از شرکتهای فناوری آمریکایی تشکیل شده است و از قبل از عدم اطمینان در مورد تأثیر هوش مصنوعی بر شرکتهای نرمافزاری رنج میبرد، در پایان معاملات روز جمعه وارد محدوده اصلاح قیمت شد، در همین حال، شاخص گستردهتر S&P500 تا پایان روز جمعه پنجمین هفته ضرر خود را ثبت کرد و پس از اوج ژانویه تقریباً 6980واحدی، تنها کمی با اصلاح قیمت فاصله دارد.
یک مؤسسه تحقیقاتی گفت؛ اگر ضررها با این سرعت ادامه یابد، این یک محرک قوی برای ترامپ خواهد بود تا در استراتژی جنگی خود تجدیدنظر کند.
سایه تهدید رکود تورمی بر آمریکا پس از 5دهه
آخرین باری که رکود تورمی در اقتصاد آمریکا رخ داد، در دهه 1970، نیز بهدلیل قیمت نفت بود. این رکود اقتصاد ایالات متحده را ویران کرد، استانداردهای زندگی را کاهش داد و فشار مالی شدیدی را بر مصرفکنندگان وارد کرد. رکود تورمی اغلب بدترین سناریو برای اقتصاد در نظر گرفته میشود زیرا حل آن دشوار است. فدرال رزرو در توانایی خود برای کاهش نرخ بهره برای کاهش رکود اقتصادی محدود خواهد شد، زیرا این امر خطر تورم بیشتر را بههمراه خواهد داشت. جروم پاول، رئیس فدرال رزرو، در یک کنفرانس مطبوعاتی در اوایل این ماه، تهدید رکود تورمی را رد کرد. پاول گفت که شرایط اقتصادی فعلی دشوار است، اما فکر نمیکند که با دهه 1970 قابل مقایسه باشد، با این حال، پل کروگمن، اقتصاددان، چندان مطمئن نیست.
صنعت هواپیمایی زیر بار بنزین گران
صنعت هواپیمایی بلافاصله پیامدهای جنگ را احساس کرد. بسته شدن حریم هوایی در منطقه، خطوط هوایی را مجبور به تغییر مسیر یا لغو پروازها کرد و گردشگران را سرگردان گذاشت. دبی اینترنشنال بهتدریج فعالیت برخی پروازها را از سر گرفته است، اما بسیاری از فرودگاهها یا فعالیت محدودی دارند یا پروازهایشان را به حالت تعلیق درآوردهاند. بسیاری از سفارتخانههای ایالات متحده در خاورمیانه نیز بسته هستند و تعداد زیادی از مسافران بدون راه مشخصی برای بازگشت به خانه سرگردان ماندهاند. یک آمریکایی که هنگام شروع جنگ از دبی بازدید کرده بود به بیزینس اینسایدر گفت که بهدلیل عدمحمایت دولت احساس میکند "به او خیانت شده و تنها گذاشته شده است". اگرچه امارات متحده عربی اعلام کرد که "تمام هزینههای میزبانی و اقامت مسافران آسیبدیده و سرگردان" را متحمل خواهد شد، اما برخی از گردشگران در انتظار رزرو بلیط برای بازگشت به خانه، هزاران دلار هزینه اضافی متحمل شدهاند، و اکنون قیمت سوخت جت سر به فلک کشیده و بلیط هواپیما را گرانتر کرده است. طبق اعلام انجمن بینالمللی حملونقل هوایی، سوخت جت در 20 مارس بهطور متوسط به 197 دلار در هر بشکه رسید. قیمت در پایان فوریه 99 دلار بود. برخی از خطوط هوایی ـ مانند کانتاس و ایر ایندیا ـ قیمت بلیط را افزایش دادهاند و هزینههای آن را به مصرفکنندگان منتقل کردهاند.
اختلال در عرضه گوگرد، هلیوم و کود شیمیایی
نفت بیشترین تیتر خبرها را به خود اختصاص داده است، با این حال، کالاهای دیگری نیز وجود دارند که با اختلالات زنجیره تأمین مواجه هستند، و این کالاها بر همه چیز، از انقلاب هوش مصنوعی گرفته تا قیمت مواد غذایی، تأثیر خواهند گذاشت، بهعنوان مثال، گوگرد یک محصول جانبی فرآوری نفت و گاز است، این ماده بهطور هوشمندانهای برای کمک به استخراج فلزاتی مانند مس و لیتیوم بازیافت میشود. این فلزات با توجه به رقابت شرکتهای هوش مصنوعی برای ساخت مراکز داده جهت تأمین انرژی محصولاتشان، تقاضای زیادی دارند. آنها همچنین در تولید خودروهای برقی استفاده میشوند. گوگرد همچنین کلید تولید اوره، یک کود تخصصی پرکاربرد، است.
یکسوم از عرضه جهانی کود نیز از تنگه هرمز عبور میکند. اختلال طولانیمدت در عرضه کود، کشاورزان را مجبور به سهمیهبندی مصرف آن میکند که منجر به کاهش بازده محصولات و در نهایت افزایش قیمت مواد غذایی میشود و به مصرفکننده متوسط در جایی که بیشترین آسیب را میبیند، آسیب میرساند.
جنگ علیه ایران نیز بر عرضه هلیوم تأثیر میگذارد. قطر تقریباً یکسوم هلیوم جهان را ـ یک محصول جانبی تولید گاز طبیعی مایع که برای تولید نیمههادیها حیاتی است ـ تأمین میکند، این ضربه دیگری به هوش مصنوعی است، یکی از صنایع کلیدی که اقتصاد ایالات متحده را تقویت میکند.
برای حل همه این اختلالات، به یک توافق صلح بین ایالات متحده، اسرائیل و ایران نیاز است، در زمان حاضر، دستیابی به یک توافق همچنان دور از دسترس است.
انتهای پیام/+