به گزارش خبرگزاری تسنیم، پول ملی یک کشور زمانی میتواند در قامت یک ارز بینالمللی ظاهر شود که پشتوانهای فراتر از مرزهای جغرافیایی داشته باشد، دلار آمریکا این پشتوانه را نخست در طلا و سپس در نفت یافت.
اما امروز، معادلات جهانی در حال تغییر است، رشد اقتصادی چین، افزایش بیسابقه نیاز این کشور به انرژی، و محدودیتهای ایجادشده برای کشورهای تحریمشده نظیر ایران در مبادلات دلاری، همگی دست به دست هم دادهاند تا بحث جایگزینی پترویوان با پترودلار جدیتر از همیشه مطرح شود،
در این میان، ایران با در اختیار داشتن بخش مهمی از ذخایر انرژی جهان و همچنین مدیریت یکی از حساسترین آبراههای بینالمللی، نهتنها ناظر بلکه بازیگری مؤثر در این تحول تاریخی خواهد بود،
در همین رابطه رحمان سعادت، کارشناس مسائل اقتصادی، ضمن تشریح سیر تاریخی نظام پولی بینالملل، نفت را کلید رشد اقتصادی و ابرقدرت بودن توصیف کرد و گفت: پیش از جنگ جهانی دوم، پوند انگلیس بهعنوان پول مسلط جهانی مورداستفاده قرار میگرفت، اما پس از جنگ و در پی برگزاری اجلاس برتونوودز در آمریکا، دلار بهعنوان پول جهانی جایگزین شد و طلای آمریکا پشتوانه اصلی این ارز در چرخه اقتصاد بینالملل قرار گرفت.
وی با اشاره به درگیری آمریکا در جنگ ویتنام و کسری شدید بودجه این کشور، یادآور شد: در آن مقطع، دولت نیکسون اعلام کرد رابطه بین دلار و طلا قطع میشود و دیگر معادل دلاری که در جهان در گردش است، طلا پرداخت نخواهد شد.
سعادت این تصمیم را نقطه عطفی در گذار از دلار مبتنی بر طلا به دلار مبتنی بر نفت دانست و اضافه کرد: آمریکا با همکاری برخی کشورهای عربی، مبادله نفت را به دلار گره زد و عملاً پترودلار را شکل داد؛ بهاینترتیب، نفت بهعنوان مهمترین کالای استراتژیک، پشتوانه استمرار هژمونی دلار در اقتصاد بینالملل شد.
وی در رادیو گفتگو خاطرنشان کرد: باوجود ظهور یورو در سال 2000 بهعنوان ارز بینالمللی، بهدلیل آنکه نفت همچنان محور اصلی تجارت جهانی انرژی بود، دلار توانست موقعیت برتر خود را در نظام پولی جهانی حفظ کند.
این کارشناس اقتصادی یادآور شد: امروز حدود 20 تا 30 درصد از انرژی جهان از منطقه خاورمیانه و بهویژه خلیجفارس تأمین و از مسیرهایی همچون تنگه هرمز مبادله میشود؛ موضوعی که جایگاه این منطقه و بهطورخاص ایران را در معادلات انرژی و پولی جهان برجسته کرده است.
وی با توجه به نقش راهبردی تنگه هرمز، تصریح کرد: مدیریت این گلوگاه راهبردی توسط ایران میتواند به اهرمی تأثیرگذار در تعیین ارز مبادله نفت تبدیل شود و زمینه حرکت از پترودلار بهسمت پترویوان را فراهم کند.
سعادت افزود: در شرایطی که چین در یک دهه گذشته رشد اقتصادی چشمگیری تجربه کرده و در بسیاری حوزهها با اقتصاد آمریکا رقابت کرده یا از آن پیشی گرفته است، نیاز این کشور به نفت و انرژی روزبهروز افزایش مییابد و همین مسئله پترویوان را به یک فرصت طلایی برای پکن و نظام اقتصادی جهان بدل میکند.
وی در ادامه با تشریح پیوند میان رشد اقتصادی، صنعت و انرژی، گفت: موتور اصلی رشد اقتصادی، بخش صنعتی و فناوری است و خوراک اصلی این موتور، نفت و انرژی است،
ازاینرو، هر کشوری که بتواند دسترسی پایدار و مدیریتشدهای به منابع انرژی داشته باشد، در موقعیت بهتری برای تبدیلشدن به ابرقدرت اقتصادی قرار میگیرد؛ نمونه بارز آن، چین است که برای تداوم مسیر رشد خود نیاز مبرم به تأمین مطمئن نفت دارد.
این کارشناس ارشد اقتصادی در بخش دیگری از سخنان خود در رادیو گفتوگو به منافع ایران در تغییر ارز مبادلات نفتی از دلار به یوان پرداخت و اظهار داشت: اقتصاد ایران در سالهای گذشته تحتتأثیر تحریمها با محدودیتهای جدی در مبادلات دلاری روبهرو بوده و همین امر موجب کاهش وصول درآمدهای نفتی و کاهش ذخایر ارزی کشور شده است.
انتهای پیام/+